Marc Seijlhouwer 03 maart 2021, 14:33

Nederland leidt Europees project voor vliegtuigbrandstof gemaakt van CO2

Onderzoeksinstituut TNO gaat samen met een aantal bedrijven kijken hoe je CO2 kan gebruiken om groene, betaalbare vliegtuigbrandstof te maken. Het vierjarige onderzoek moet een betaalbaar, milieuvriendelijk en efficiënt alternatief voor kerosine opleveren. Daarmee moet de luchtvaart duurzaam worden, iets wat nu nog praktisch onmogelijk lijkt.

Vliegtuig herbrandstof adobe stock Adobe Stock

TNO zal samen met bedrijven als SkyNRG (een producent van biodiesel voor vliegtuigen) en energiereus RWE Power onderzoeken of en hoe CO2 een nuttige grondstof kan worden voor vliegtuigen. Dat is een ingewikkeld proces; eerst moet CO2 worden afgevangen uit schoorstenen, vervolgens moet het met waterstof (geproduceerd met duurzame stroom) reageren om koolwaterstoffen (zogenoemde olefinen) te krijgen. Die olefinen moeten met een chemisch proces veranderen in duurzame vliegtuigbrandstof.

Goedkoper en beter

Het onderzoek omhelst alle stappen, en alles wordt onder ‘industrieel relevante omstandigheden’ getest. De beloften van het project zijn groot: TNO noemt het onderzoek zeer innovatief en zegt dat het uiteindelijk leidt tot vliegtuigbrandstof die goedkoper is en meer energie per liter brandstof oplevert dan andere vliegtuigbrandstoffen die gemaakt worden met elektriciteit.

Lees ook: Finse biobrandstof-producent wil capaciteit voor luchtvaart verdubbelen

Het mes snijdt bij dit onderzoek aan twee kanten. Ten eerste maakt het de luchtvaart duurzamer. Dat is hard nodig, want deze sector veroorzaakt 2 procent van alle CO2-uitstoot. Voorlopig is er geen goed alternatief voor kerosine voor vliegtuigen, behalve biobrandstof. Maar het aanbod van grondstoffen voor die biofuel is niet oneindig.

CO2 opslaan onder de grond

Ten tweede verwerkt dit project CO2. Dat is nu al relevant, omdat het afvangen van CO2 bij de schoorsteen voor de vervuilende industrie een uitkomst kan zijn. Maar ook in de toekomst is het handig om CO2 als grondstof te gebruiken. De verwachting is dat veel bedrijven CO2 onder de grond op gaan slaan om aan emissie-eisen te voldoen. Door die CO2 op termijn nuttig te gebruiken, kunnen bedrijven iets verdienen aan hun opgeslagen ‘afval’.

Het onderzoeksproject loopt vier jaar en krijgt subsidie van de Europese Unie. Na die vier jaar moet er een techniek liggen die duurzame vliegtuigbrandstof, gemaakt met CO2 en waterstof, mogelijk maakt.

Lees ook: Luchtvaartsector wil in 2030 alleen nog op biobrandstof vliegen

Jeroen de Haas van het nieuwe energienetwerk Groendus: 'Gedragsverandering moet energietransitie versnellen'

Het is tijd voor fundamentele veranderingen in het energiesysteem, vindt Jeroen de Haas. “Er is een flinke beweging gaande richting een CO2-neutrale toekomst. De vraag naar elektriciteit stijgt: we kiezen steeds vaker een auto op batterij in plaats van brandstof en verwarmen meer en meer op elektriciteit. Dit brengt de nodige uitdagingen met zich mee, want het sterk toenemende aanbod van schone energie is weersafhankelijk en daarmee volatiel. De mismatch van vraag, aanbod en timing zorgt ervoor dat er nu nog grijze stroom ingezet moet worden op momenten dat schone energie simpelweg niet leverbaar is.”Lees ook: Jeroen de Haas ex-mister Eneco: Coronacrisis vergroot waardering voor je burenDaar wil de ex-topman van Eneco met het nieuwe bedrijf Groendus verandering in brengen. Volgens De Haas ligt de oplossing voor een groot deel in het stimuleren van gelijktijdigheid: verbruik van zon- en windenergie op hetzelfde moment dat het wordt opgewekt. Maar dat vergt een andere, meer integrale aanpak dan vandaag de dag gangbaar is.Groendus is een samengaan van vijf gespecialiseerde energiebedrijven: Greenspread, Rooftop Energy, Solaris Industria, CT Energy en Ealyse. Het kan daarvoor een heel arsenaal aan diensten aanbieden zoals besparen, zelf opwekken en slim timen. Hiermee kan het bedrijf het energieverbruik van zakelijke klanten nu al voor 70 tot 80 procent ‘gelijktijdig’ krijgen. De energieproductie die de klant inkoopt uit de buurt loopt dan synchroon met de energie die de klant nodig heeft.Lees ook: 100.000 zonnepanelen voor Rooftop EnergyDeinenDe energievraag die overblijft, daar gaat Groendus aan sleutelen, aldus De Haas. “Je kunt echt heel veel met die laatste 20 of 30 procent. Bij elk bedrijf is daar ruimte voor.” Soms is daar wel een investering voor nodig zoals een batterij of een duurzaam warmtesysteem. Maar vooral het inzicht geven in het energiegebruik en dit verplaatsen naar een geschikter moment, is essentieel. Als het bijvoorbeeld een windstille mistige ochtend is, bekijkt Groendus welk type energiegebruik verplaatst kan worden naar een moment waarop het wel waait en de zon wel schijnt. “Het energieverbruik moet mee gaan deinen met zon en wind. Dat is essentieel voor de energietransitie." GedragsveranderingOp die manier met energieverbruik omgaan, vergt een fundamentele gedragsverandering, vindt De Haas. “Ons verbruik is nog heel erg gebaseerd op dat er altijd wel een gas- of kolencentrale staat te draaien of extra aan kan. Dat willen wij eruit krijgen. Het verbruiksgedrag moet stap voor stap worden aangepast aan de productie van het duurzame energiesysteem.”Volgens de Haas kan elk bedrijf op deze manier de 100 procent gelijktijdigheid halen. “Er zit heel veel verborgen flexibiliteit in ons verbruikspatroon.” Met het energiemanagementsysteem maakt Groendus inzichtelijk op welke momenten energieverbruik verplaatst kan worden. Van dag naar nacht of andersom. “Soms kun je met relatief simpele bewegingen het verbruik verplaatsen. Apparaten uitzetten als je ze toch niet nodig hebt.”Voor dit soort momenten kunnen bedrijven ook ongebruikte energie opslaan in koelinstallaties of elektrische auto’s. Volgens De Haas zijn er legio mogelijkheden, maar worden die nog weinig benut. “Wat mij betreft doen alle bedrijven dat in de toekomst. Wij willen daar met Groendus een enorme zet aan geven.”Lees ook: Afspraken overheid en industrie leiden niet tot meer energiebesparingGrootverbruikersGroendus richt zich nu nog op de zakelijke markt. Klanten zijn vooral grote organisaties met meerdere vestigingen over het land verspreid. “Voor de eerste groei is het handig om grootverbruikers te hebben. Of bedrijven die juist veel kunnen opwekken. Maar het systeem is geschikt voor de hele zakelijke markt.” En ook de consumentenmarkt sluit De Haas niet uit. “Huishoudens zijn verantwoordelijk voor een derde van de elektriciteitsvraag. Voor de energietransitie is het dus noodzakelijk dat ook zij gaan meeveren met wind en zon.”