Bas Joosse 15 augustus 2019, 13:55

Nederlandse coating maakt zonnepanelen zelfreinigend

Vuil en zand zijn funest voor het rendement van zonnepanelen. Onderzoekers van de Technische Universiteit Eindhoven en Wageningen University & Research ontwikkelen nu een coating die het oppervlak van zonnepanelen zelfreinigend moet maken.

Adobestock zonnepaneel doekje

De coating bevat vloeibare kristallen, die met behulp van elektriciteit van vorm en functie kunnen veranderen. Door de coating kunnen de laklaagjes op zonnepanelen van tijd tot tijd trillen, waardoor vuil en zand van het oppervlak verdwijnen. In feite wordt het oppervlak daarmee zelfreinigend.

De vloeibare kristallen worden al langer toegepast in LCD-schermen, maar de onderzoekers verwachten dat ze in steeds meer coatings zullen verschijnen. “In ons onderzoek zitten de vloeibare kristallen vast in een dun hard laagje. Maar als je er stroom doorheen leidt, gaan de kristallen trillen en draaien en wordt het laklaagje zacht en beweeglijk”, zegt promovenda Hanne van der Kooij. Naast zonnepanelen is de coating ook geschikt voor autoruiten.

Hoogfrequente wisselstroom

Onderzoekers Dirk Broer en Danqing Liu van de TU Eindhoven ontdekten eerder dat de kristallen niet reageren op gewone wisselstroom uit het stopcontact, maar op hoogfrequente wisselstroom. Zij werken aan een flinterdunne coating op glas, waarmee ramen schoongehouden worden.

Lees ook: Slim glas verhoogt energie-efficiëntie in gebouwen

Van der Kooij ontdekte dat er drie stadia zijn tussen de stroomtoevoer en de vervorming van het materiaal. In de eerste fase gaan de vloeibare kristallen onder invloed van elektriciteit snel en onafhankelijk van elkaar trillen. In de tweede fase trillen de kristallen synchroon, wat ervoor zorgt dat het laklaagje zacht wordt. In de derde fase kan de coating hierdoor vervormen. Dit proces gebeurt op nanoschaal in een fractie van een seconde.

De Eindhovense onderzoekers gaan de wisselwerking tussen de vloeibare kristallen en de stroom nu verder verfijnen, met als doel om nog meer elektriciteit om te zetten in bewegingsenergie. Zo wordt het proces efficiënter en kunnen de coatings goedkoper en energiezuiniger gemaakt worden.

Zelfreinigend raam

Onderzoekers van het University College in Londen ontwikkelden eerder al een raam dat zelfreinigend kan zijn bij regen. Het glas beschikt over nanostructuren die lucht vasthouden, waardoor slechts een kleine hoeveelheid regenwater de oppervlakte van het raam bereikt en snel wegdruppelt. Het regenwater dat op het glasoppervlak druppelt, verwijdert mogelijke onzuiverheden op het glas. Bij conventionele ramen druppelt het regenwater minder snel weg en blijven er sporen achter.

Bron: Wageningen University | Afbeelding: Adobe Stock

Deze woningcorporatie bouwt de eerste 'plasticvrije' huizen

In de praktijk betekent het dat Accord in eerste instantie twaalf huizen met zo min mogelijk plastic erin bouwt. Dat betekent de toepassing van plasticvrije componenten in keukens, badkamers en ramen en het omlaag brengen van de hoeveelheid plastic in bouwmaterialen.“We geloven dat deze ontwikkeling nog niet op deze schaal uitgevoerd is. Er zijn een paar pogingen geweest, maar niemand heeft echt gekeken hoe we mainstream huizen kunnen produceren waarbij alle voorzieningen plasticvrij zijn”, stelt Carl Taylor, plaatsvervangend directeur New Businesses bij het bedrijf. Het design van de woningen moet in januari volgend jaar klaar zijn; daarna kan de bouw van de huizen beginnen.Badkamers en keukensAccord richt zich vooral op het plastic in keukens en badkamers. “Hoewel een huis honderd jaar mee kan gaan, wordt de gemiddelde keuken en badkamer iedere paar jaar vervangen. We willen graag plastic afval voorkomen”, zegt Taylor.  De woningcorporatie ontwikkelde eerder koolstofarme huizen. Bij de bouw van deze huizen wordt gebruik gemaakt van houten panelen. In tegenstelling tot steen en beton slaat hout CO2 op, waardoor de huizen koolstofarm worden. Het project maakt deel uit van het Europese project Charm, wat staat voor ‘Circular Housing Asset Renovation & Management’. Daarin werken bedrijven uit België, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Nederland samen. Ieder land heeft een ander project. Nederlandse circulaire woningenDe Nederlandse inbreng wordt gevormd door TU Delft en woningcorporatie Woonbedrijf uit Eindhoven. In Eindhoven worden twintig circulaire woningen ontwikkeld. Het materiaal waarmee de woningen gebouwd worden, is zoveel mogelijk afkomstig uit woningen die eerder gesloopt zijn. De circulaire woningen worden verplaatsbaar en stapelbaar, zodat ze ook op andere locaties neergezet kunnen worden. Woonbedrijf sprak in 2017 de ambitie uit om voor 2027 volledig circulair te ondernemen.Plastic huisHet plasticvrije huis heeft in Nederland overigens al een tegenhanger: het Arnhemse bedrijf Save Plastics ontwikkelde namelijk een huis dat volledig bestaat uit afvalplastic. Het laagwaardig plastic dat gebruikt wordt, kan volgens Save Plastics-initiatiefnemer Bram Peters negen keer hergebruikt worden.Bronnen: Accord, Charm, Woonbedrijf | Afbeelding: Adobe Stock