Nieuw gigantisch gat in de ozonlaag ontdekt

Naast alle klimaarsores blijkt een oud probleem ineens weer actueel. Wetenschappers ontdekten een gat in de ozonlaag boven de tropen. Het gat is zeven keer groter is dan het beruchte gat bij de Zuidpool, dat in vorige decennia het milieunieuws beheerste. De gevolgen voor het milieu kunnen groot zijn.

Ozonlaag atmosfeer aarde gat ruimte
Een nieuw gat in de ozonlaag? | Credit: Adobe Stock

Het gat heeft dezelfde ‘diepte’ als het gat boven de Zuidpool, maar is veel groter. Dat is de conclusie van Canadees onderzoek, dat op een andere manier naar de atmosfeer kijkt dan doorgaans gebeurt. Het grote ozongat zit er vermoedelijk al sinds de jaren ’80, maar werd nooit ontdekt. Tot nu.

Een gat in de ozonlaag kun je niet zo makkelijk ‘zien’. Je moet aantonen dat er op plekken meer schadelijke straling binnenkomt dan op andere plekken. Dat is lastig te doen, en gaat normaal met een model dat de chemische samenstelling van de lucht analyseert. Uit die modellen kwam echter geen noemenswaardig gat naar voren.

Kosmische straling

De Canadese onderzoekers deden het anders. Ze keken naar de hoeveelheid kosmische straling die de aarde binnenkomt. Kosmische straling zijn deeltjes die heel snel zijn en schadelijk kunnen zijn voor mensen. De atmosfeer houdt ze echter heel makkelijk tegen. Tenminste, als de ozonlaag niet is aangetast. Door de verwachte hoeveelheid kosmische straling af te zetten tegen metingen ontdekten de onderzoekers het gat.

De oorzaak van de verminderde hoeveelheid ozon op zo’n groot deel van de planeet is niet helemaal duidelijk. Bij het Zuidpool-ozongat was het al snel duidelijk: chloorfluorkoolstoffen (CFK’s), vaak gebruikt als drijfgas, waren de boosdoener. Een verbod op deze stoffen kwam snel en de ozonlaag herstelde zich langzaam.

Lees ook: Hoe ruimtetoerisme de ozonlaag zal vernietigen

Klimaatverandering als oorzaak

De oorzaak van dit ‘gat’ ligt elders: bij klimaatverandering. Tenminste, volgens Paul Young van Lancester University. Via Science Media Center werpt hij twijfels op de Canadese studie. “Er is geen ‘gat in de ozonlaag boven de tropen’. De gemeten afname van ozon is relatief groot ten opzichte van eerder, maar in absolute zin niet relevant”, vertelt hij. Dat betekent dat er wel minder ozon is dan in eerdere decennia, maar dat het tot op zekere hoogte een normale schommeling is. Het gat in de ozonlaag op de Zuidpool liet een heel ander beeld zien

Young legt de oorzaak van de grote percentuele schommeling in ozon bij klimaatverandering. “Sinds 2000 neemt de hoeveelheid ozon boven de tropen inderdaad af, maar dat komt door de verandering in beweging in de atmosfeer. Verandering die hoort bij klimaatverandering.”

Kanker en mislukte oogsten

Kortom: de opwarming van de aarde en het almaar sterkere broeikaseffect verandert de atmosfeer en daarmee de ozonlaag. Volgens Young hoeft dat niet de problemen te veroorzaken die we op de Zuidpool zagen. Daar kwam meer UV-licht door het gat, wat zorgde voor gevaren voor mens en milieu. Zo ver hoeft het volgens Young niet te komen. De onderzoekers willen toch waarschuwen; te weinig ozon kan ervoor zorgen dat grote gebieden meer risico hebben op kanker en mislukte oogsten.

Change Inc.

join the changesluit je gratis aan

Bij een ecosysteem van 42.512 professionals, bedrijven en start-ups die samen aan oplossingen werken voor een betere toekomst. Met dagelijks kwaliteitsjournalistiek, inzichten en evenementen, want morgen wordt vandaag bedacht.

Join the change, word lid

Nieuws & Verhalen

Changemakers

Bedrijven

Events


Producten & Diensten

Magazines


Lidmaatschap

Inloggen

Sluit je aan


Over Change Inc.

Over ons

Waarom Change Inc.

Team

Partnerships & Adverteren

Werken bij Change Inc.

Pers & media

Onze partners

Contact

Start

Artikelen

Changemakers

Bedrijven

Menu