Donovan van Heuven
12 maart 2025, 06:21

Nieuwsupdate: Stikstofregels remmen energietransitie en 150 miljoen voor Nederlandse uitbater groene tankstations

Bedrijven in de duurzame energiesector willen een uitzondering op de stikstofregels. Ook in het nieuws: daling broeikasgassen vlakt af, Nederlandse uitbater groene tankstations krijgt 150 miljoen voor internationale groei, coalitie verdeeld over klimaatbeleid, CO2-afvang bij Yara Sluiskil van start, zero-emissiezones blijken zeer effectief, Melkunie krijgt tik op de vingers voor niet compenseren koeienscheten en ozongat herstelt zich definitief rond 2035 (en dat komt door ons).

Bedrijven in de duurzame energiesector willen uitzondering stikstofregels Driekwart van de bedrijven in de duurzame energiesector ondervindt hinder van de Nederlandse stikstofregels. | Credits: Getty Images

Bedrijven in de duurzame energiesector willen uitzondering stikstofregels

Driekwart van de bedrijven in de duurzame energiesector ondervindt hinder van de Nederlandse stikstofregels. Hierdoor loopt 90 procent van de verduurzamingsprojecten vertraging op, en een derde wordt zelfs volledig stilgelegd, blijkt uit een inventarisatie van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). Vooral projecten die het elektriciteitsnet moeten versterken worden geraakt. NVDE-voorzitter Olof van der Gaag pleit tegenover NOS voor een uitzondering: “Deze projecten veroorzaken tijdelijk een kleine stikstofuitstoot, maar verdienen dat honderd keer terug zodra ze operationeel zijn.” Volgens de sector zijn de regels nu een grote belemmering voor de energietransitie.

Daling broeikasgassen vlakt af: klimaatdoelen onder druk

De uitstoot van broeikasgassen in Nederland daalde in 2024 met slechts 1,6 procent, veel minder dan de ruim 7 procent in de twee voorgaande jaren. Dit zet de klimaatambities onder druk, meldt het CBS. Om in 2030 de doelstelling van 55 procent reductie te halen, moet de uitstoot jaarlijks met 7 megaton omlaag. Een forse uitdaging, want in 2024 bedroeg de afname slechts 2 megaton.

Vooruitgang werd geboekt in de elektriciteitssector en mobiliteit, maar de industrie blijft achter. De beperkte daling wordt onder meer verklaard door een hoogoven van Tata, die na groot onderhoud in 2023 weer operationeel was. Het Planbureau voor de Leefomgeving waarschuwt dat veel verduurzamingsplannen nog op de tekentafel liggen en door economische tegenwind op de tocht staan.

Nederlandse uitbater groene tankstations krijgt 150 miljoen voor internationale groei

Het Almeerse OG Clean Fuels heeft 150 miljoen euro opgehaald voor de uitbreiding van zijn groene laad- en tankstations in het buitenland. De investering komt van het Britse Pioneer Point Partners, dat de aandelen overneemt van ABN Amro SIF en Meewind.

OG, actief in Nederland, Duitsland en Zweden, wil met het geld verder uitbreiden in Duitsland en de Britse markt betreden. Daarna volgen Frankrijk en Spanje. Het bedrijf heeft 325 stations en richt zich op duurzame brandstoffen zoals bio-CNG en biodiesel. Bio-CNG is een gas dat voornamelijk opgewekt wordt uit mest. Bij enkele tientallen stations kunnen ook elektrische voertuigen opgeladen worden. Hetzelfde geldt voor het tanken van biodiesel, die gemaakt is van plantaardige oliën. “Onze droom is dat een vrachtwagen van Stockholm tot het zuiden van Italië, of tot het VK kan rijden door enkel bij ons te tanken”, aldus OG-CEO en oprichter Marcel Borger tegenover het FD.

Coalitie verdeeld over klimaatbeleid: weinig overeenstemming over extra maatregelen

De coalitiepartijen PVV, VVD, NSC en BBB zijn diep verdeeld over de toekomst van het klimaatbeleid. Tijdens een debat dinsdagavond benadrukten alle partijen de hoge kosten voor burgers en industrie, maar concrete maatregelen om de klimaatdoelen te halen bleven uit.

VVD’er Silvio Erkens pleit voor meer aardgaswinning en CO2-opslag, terwijl NSC en GroenLinks-PvdA juist inzetten op windparken op zee. BBB en PVV dringen aan op een langzamere transitie. Minister Sophie Hermans (VVD) erkent tegenvallers in de uitvoering en belooft nieuw beleid in de voorjaarsnota. De oppositie vreest dat de verdeeldheid binnen de coalitie zal leiden tot uitstel.

CO2-afvang bij Yara Sluiskil van start

De verwerking van CO2 bij kunstmestproducent Yara in Sluiskil is begonnen, meldt de Telegraaf. Het schip Northern Pathfinder arriveerde dinsdag om vloeibaar gemaakte, zuivere CO2 af te voeren. De CO2 wordt opgeslagen in Noorwegen, kilometers diep onder de zeebodem.

Yara test komende zomer nieuwe installaties in Noorwegen. Vanaf 2026 wordt wekelijks 15.000 ton CO2 vervoerd naar de Northern Lights-terminal bij Bergen. Yara investeert 194 miljoen euro om 40 procent van de uitstoot in Sluiskil te reduceren. De zogeheten carbon capture and storage (CCS)-technologie is voor Europese industrieën onder druk van hoge energieprijzen en concurrentie van belang, stelt Yara-directeur Luc Cattoir. De installatie van de kunstmestproducent wordt de grootste ter wereld voor vloeibare CO2-opslag.

Zero-emissiezones verminderen luchtvervuiling in Londen en Brussel

Zero-emissiezones roepen weerstand op, maar blijken effectief. In Londen daalde de stikstofdioxide-uitstoot met 27 procent en ultrafijnstof met 31 procent sinds de uitbreiding van de uitstootvrije zone in 2023. Brussel zag vergelijkbare resultaten met een daling van 30 procent sinds 2018, schrijft het AD.

Hoewel ondernemers klagen over de kosten, is de gezondheidswinst evident. In Londen sterven jaarlijks 4.000 mensen voortijdig door vuile lucht; in Brussel zijn dat er 930. In Nederland rukken de zero-emissiezones ook op. Vijftien Nederlandse gemeentes hebben ze al, zoals Amsterdam, Nijmegen, Maastricht, Zwolle en Den Haag.

In 2024 voldeden slechts zeven landen en 17 procent van de steden aan de kwaliteitsnormen voor schone lucht van de WHO, meldt Trouw. Bijna iedereen op de wereld leeft in vervuilde lucht, meldde de wereldgezondheidsorganisatie WHO al in 2022. Jaarlijks sterven zeven miljoen mensen aan de gevolgen daarvan, schat de organisatie.

Onderzoek: ozongat herstelt zich definitief rond 2035 (en dat komt door ons)

Een nieuwe studie bevestigt met 95 procent zekerheid dat het ozongat zich herstelt. Het is het eerste onderzoek die met grote statistische zekerheid bewijst dat dit herstel vooral komt door de afname van ozonafbrekende stoffen, en niet door andere factoren zoals natuurlijke weerswisselingen of stijgende broeikasgasemissies naar de stratosfeer.

Sinds de ontdekking van het ozongat boven Antarctica in 1985 is de bescherming tegen schadelijke UV-straling afgenomen. Maar nu blijkt dat rond 2035 mogelijk een jaar zonder ozonafbraak kan optreden. “Dit bewijst dat we milieuproblemen daadwerkelijk kunnen oplossen”, zeggen de onderzoekers. De bevindingen staven het succes van wereldwijde maatregelen zoals het Montrealprotocol, dat het gebruik van schadelijke chemicaliën sterk heeft teruggedrongen.

Melkunie misleidt klanten over uitstoot, oordeelt Reclame Code Commissie

De Reclame Code Commissie heeft Melkunie een tik op de vingers gegeven. Op de verpakkingen van het merk staat dat koeien hun scheten en boeren “kunnen laten waaien”, omdat de uitstoot op andere vlakken wordt gecompenseerd.

Volgens Wakker Dier stelt die compensatie weinig voor. De dierenwelzijnsorganisatie rekende uit dat Melkunie jaarlijks acht keer de oppervlakte van Nationaal Park De Hoge Veluwe zou moeten beplanten om de volledige klimaatimpact te compenseren. De RCC concludeert dat de milieuwinst beperkt is en beveelt moederbedrijf Arla de claims te schrappen. Arla zegt de tekst als humor bedoeld te hebben, maar zal deze niet langer op verpakkingen gebruiken.

Ook in de media:

  • Kamer wil koffiebekertjes met plastic laagje op werk en sportkantine tóch toestaan (RTL)
  • Klanten van Greenchoice zien terugleververgoeding zonnestroom kelderen (BNR)
  • Om een stikstofmysterie in de duinen op te lossen, gaat het RIVM nóg slimmer meten (Trouw)
  • Microplastics bedreigen voedselproductie en verhogen risico op honger (The Guardian)

Met deze vijf lessen voorkom je een mislukt verduurzamingstraject

Woensdagochtend in Utrecht. Een mooie route langs de grachten leidt me naar het Hooghiemstraplein. Daar vindt de training Duurzaam Verandermanagement plaats. Onder de deelnemers bevinden zich ambtenaren, maar ook professionals uit de bouw- en foodsector. Allemaal worstelen zij met de vraag: hoe neem je anderen succesvol mee in verandering? Dat is niet eenvoudig, erkent Thomas Verdoes, trainer bij We Are Robin. “Op de korte termijn kost verandering tijd, geld en energie. Dat zorgt voor een gevoel van verlies”, zegt hij. “En dat gevoel is heel krachtig. Een verlies doet meer pijn dan winst plezier doet. Verliesaversie, noemen we dat. Door die verliesaversie houden we niet zo van verandering. Toch zijn er manieren om een groep mensen in beweging te krijgen. Dat kunnen collega’s zijn, het managementteam, zakenrelaties of een heel bedrijf.” 1. Focus op de emotie Vrijwel alle keuzes maken we onbewust. Het kleine aantal beslissingen dat we bewust maken, gebeurt op basis van emotie. “En dat terwijl onze aanpak vaak rationeel is”, meent Verdoes. “We dragen argumenten aan, presenteren onderzoeken en komen met data om mensen te overtuigen. Die aanpak is niet effectief. Het is zinvoller om op de emotie te focussen.” Peter van der Reijden, oprichter van We Are Robin, geeft een concreet voorbeeld. “Een bedrijf haalt voor de productie van telefoons grondstoffen uit mijnen. De discussie ontstaat of mijnwerkers niet meer betaald zouden moeten krijgen. In plaats van eindeloze gesprekken te voeren, bezoekt het managementteam een mijn. Na het bezoek was de unanieme mening dat een opslag voor de mijnwerkers op zijn plaats is. Na slechts een half uur in de mijn was iedereen overtuigd.” Het hoeft niet zo extreem, zegt hij erbij. “Een meeting houden in de natuur kan ook al veel doen. Het gaat om de ervaring en de emotie die je ermee aanspreekt.” 2. Vorm een team Bij het nastreven van duurzame doelen helpt het om samen op te trekken. Het advies van Verdoes is dan ook om een goed team samen te stellen. “Wil je bijvoorbeeld het mobiliteitsplan van de organisatie vergroenen? Of het pensioen onderbrengen bij een duurzaam fonds? Betrek managers en collega’s in het plan. Zet samen de stip op de horizon.” Uit welke mensen moet zo’n team bestaan, vraagt een deelnemer zich af. “Begin met de enthousiastelingen, de collega’s die echt willen. En maak mensen met mandaat en budget ook onderdeel van je team. Zij zijn goede medestanders, want zij kunnen daadwerkelijk beslissingen doorvoeren.” 3. Weerstand hoeft niet slecht te zijn Veranderingen gaan vaak gepaard met weerstand. Dat ervaren de deelnemers zelf ook en al snel komen de praktijkvoorbeelden voorbij: mensen uit het management die niet zoveel met duurzaamheid hebben of collega's die niet zitten te wachten op extra, groene taken. Verdoes hoort het aan. “Dan nu het goede nieuws: weerstand hoeft niet slecht te zijn! Het is beter om weerstand te krijgen dan dat je wordt genegeerd. Het is belangrijk om met deze mensen in gesprek te gaan. Stel vragen en leef je in, want je buigt zelden weerstand om door met nog meer argumenten of uitleg te komen. In die zin is weerstand een cadeautje op weg naar verandering, omdat dat het een gesprek start. Stille weerstand is veel lastiger om te herkennen en mee om te gaan.” 4. Creëer en vier successen Een goede manier om mensen mee te krijgen in verandering is het creëren van mijlpalen. Volgens Verdoes is dat essentieel om mensen enthousiast te maken. “Creëer een behapbaar doel. Het liefst een die binnen een paar maanden haalbaar is. Die prestatie kun je dan in de etalage zetten, zodat het een soort wauw-effect krijgt. Vaak vinden mensen het lastig om over duurzame prestaties te communiceren, in de angst dat het wordt gezien als greenwashing. Dat fenomeen heet greenhushing. Toch is het belangrijk om mijlpalen te creëren, erover te praten en het te vieren. Dan komt een succesvolle beweging op gang waar mensen onderdeel van willen zijn.” 5. Doen en blijven doen Is het begin eenmaal gemaakt, dan is het zaak om door te gaan. “Dat klinkt eenvoudig, maar dat is het niet. Denk aan een CEO die voor een duurzamere koers kiest. Vervolgens komt er een nieuwe leider met minder ambities op dat vlak. Binnen no time kunnen de eerder gestelde doelen verslappen. Dat kan desastreus zijn. Of wat als de eerste resultaten na een koerswijziging tegenvallen? Verandering kan lang duren en eigenlijk is zo'n traject nooit af. Ook als het aan de gang is, moet je er dus veel aandacht aan besteden”, aldus Verdoes. Lees ook: De Ommezwaai: Boermarke werd groot met zuivel en is nu compleet plantaardig Changemaker Boele de Jonge (Vivera): ‘Kies de weinig-moeite-veel-impact-optie’Arbeidsmarkt komt groene vaardigheden tekort: soft skills cruciaal om duurzaamheidsdoelen te halenDit artikel is gemaakt door een van onze expertredacteuren in samenwerking met onze partner We Are Robin. Change Inc. werkt met partners die de klimaattransitie aanjagen. Zij kunnen cases presenteren waar anderen zich aan kunnen optrekken en zijn eerlijk over de uitdagingen. Niet één bedrijf is al 100 procent duurzaam, maar veel zijn onderweg. Dankzij ons partnermodel zijn onze artikelen gratis toegankelijk voor iedereen. Benieuwd naar hoe wij werken? Klik hier.