Jeroen de Boer
15 juli 2026, 06:57

Nieuwsupdate: Tata gaat staalslakterrein saneren en Tajikistan doet het beter dan Nederland op 'Happy Planet Index'

Tata Steel Nederland gaat de bodem saneren van een terrein in Velsen-Noord waar staalslakken werden opgeslagen. Verder in het nieuws: CO2-filteraar Carbyon overgenomen en Nederland staat relatief laag op de Happy Planet Index.

Tata toekomst staal energietransitie Tata Steel in IJmuiden. | Credits: Getty Images

Tata Steel gaat bodem van staalslakterrein saneren

De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied heeft een bodemsaneringsplan van Tata Steel Nederland goedgekeurd, meldt de NOS. Het gaat om een terrein in Velsen-Noord waar Tata sinds 2018 staalslakken had opgeslagen. Door het langdurige gebruik waren er schadeljke stoffen uit staalslakken in de bodem en het grondwater terechtgekomen.

Overeengekomen is dat Tata de verontreinigde bodem gaat afgraven en afvoeren. Daarmee moet het bedrijf voorkomen dat met name de stof vanadium zich via het bodemwater verder verspreidt.

Lees ook: Unieke milieustrafzaak tegen Tata Steel: ‘De uitkomst kan een nieuw juridisch precedent scheppen’

CO2-filteraar Carbyon overgenomen door Britse Airhive

De Eindhovense startup Carbyon, die CO2 uit de lucht filtert, komt in handen van zijn Britse branchegenoot Airhive. De overnameprijs wordt niet bekendgemaakt. ‘De financieringsmarkt is momenteel erg lastig. Voor direct air capture speelt daarbij mee dat het een vrij jonge sector is. Een sterkere speler creëren helpt als je financiering wilt ophalen, maar ook om de technologie verder te ontwikkelen’, zegt vertrekkend ceo Reinier Zoomers tegen Change Inc.

Eindhoven blijft het belangrijkste R&D-centrum voor het fusiebedrijf. Zoomers: ‘Carbyon heeft als spinoff van TNO een sterke onderzoekstraditie op het gebied van direct air capture. Het plan is om die expertise voor het nieuwe bedrijf in te zetten.’

Lees ook: CO2-filteraar Carbyon overgenomen, maar Eindhoven blijft R&D-centrum voor technologische innovatie

Happy Planet Index: Tajikistan overtroeft Nederland

Hoe scoren landen bij het creëren van welzijn voor huidige én toekomstige generaties? De internationale denktank Hot or Cool Institute heeft daarvoor de Happy Planet Index ontwikkeld. Dinsdag kwam de nieuwe editie uit en dat leverde opvallende lijstjes op. Zo bestaat de top drie uit Costa Rica, Guatemala en Tajikistan, terwijl Spanje op plaats vier komt. Nederland staat op plaats 69 en heeft één van de zwakste scores in West-Europa.

Hoe dat kan? De index gebruikt een formule waarbij een cijfer voor de gemiddelde levensverwachting van een land wordt vermenigvuldigd met een cijfer voor het ervaren welzijn van burgers. Dat wordt gedeeld door een cijfer voor de ecologische voetafdruk, gemeten in ‘mondiale hectare‘ per hoofd van de bevolking. Het gaat dan om de oppervlakte biologisch productieve ruimte die in beslag wordt genomen door de consumptie van een land. Nederland scoort, mede via importen, vooral op dat laatste punt relatief slecht (hoge claim op biologisch productieve ruimte), wat de totaalscore drukt.

Lees ook: Wie geld inzet voor verandering, moet breder kijken naar duurzaamheid: ‘Elke euro komt 6 keer terug’

Crisp haalt € 25 miljoen aan groeifinanciering op

Online supermarkt Crisp heeft zich in een nieuwe investeringsronde bij bestaande aandeelhouders verzekerd van 25 miljoen euro aan vers kapitaal. Dat wil het bedrijf van ceo Tom Peeters inzetten voor groei en schaalvergroting. Peeters stelt in een persverklaring dat de kapitaalinjectie aangeeft dat aandeelhouders achter de groeistrategie van Crisp staan, ‘ondanks een uitdagend economisch klimaat’.

Het nieuwe kapitaal gaat onder meer naar de uitbouw van een nieuw, duurzaam distributiecentrum en de verdere ontwikkeling van AI-toepassingen. Het distributiecentrum heeft energielabel A+++++ en wekt via een eigen installatie stroom op, waarmee het nagenoeg zelfvoorzienend opereert. Ook wil Crisp investeren in vergroting van eigen merkproducten en het biologische aanbod.

Lees ook: Changemaker Tom Peeters (Crisp): ‘De klassieke supermarkt is hopeloos inefficiënt’

No Waste Army en Boerschappen slaan handen ineen tegen voedselverspilling

Voedselcollectief No Waste Army en Boerschappen, een netwerk dat verse producten van lokale telers direct aan consumenten levert, gaan samenwerken. De twee organisaties willen meer afwijkende groente- en fruitproducten bij de consument krijgen. De zogenoemde ‘Wonky Box’ moet per maand in totaal 100.000 kilo voedsel redden van vernietiging. Daarvoor moeten consumenten zo’n 10.000 tot 12.000 boxen van 8 tot 10 kilo per stuk afnemen.

De inhoud van de box is een afspiegeling van wat er die maand gebeurt op het land. ‘Groeit er door een hittegolf extra veel broccoli, krijgen appels putjes na een hagelbui of vallen pompoenen groter uit door veel regen, dan belanden juist die producten in de box’, geven No Waste Army en Boerschappen aan. Het idee is dat consumenten zo mee-eten met wat er gedurende het seizoen beschikbaar is.

Lees ook: Changemaker Thibaud van der Steen gaat voedselverspilling tegen: ‘Probleem is serieus, maar ik wil het op een leuke manier oplossen’

Ook in de media:

  • TotalEnergies zet in Amsterdam tankstation 2.0 neer: volledig elektrisch (De Telegraaf)
  • Kabinet maakt afspraken over minder bestrijdingsmiddelen, maar die zijn nog vaag (Nu.nl)
  • Nederland moet meer garanties krijgen over rivierwater van Europese buren (Trouw)
  • Energietransitie stuwt Chinese export van clean tech-producten (Bloomberg)
  • Laag waterpeil rivieren raakt niet alleen binnenvaart, maar ook consument (BNR)
  • Prettig leven binnen de ecologische grenzen van de planeet: Portugese stad gaat ervoor (New Scientist)

CO2-filteraar Carbyon overgenomen, maar Eindhoven blijft R&D-centrum voor technologische innovatie

Afgelopen jaar presenteerde de Eindhovense startup Carbyon trots het nieuwe prototype van zijn machine die CO2 uit de lucht filtert: de Carbyon Go. Inclusief plannen om de komende jaren op te schalen. Maar zaken kunnen snel veranderen. Dinsdag werd bekend dat Carbyon wordt overgenomen door zijn Britse branchegenoot Airhive, eveneens actief in de markt voor direct air capture (DAC).In een persverklaring geven de bedrijven aan dat ‘marktschommelingen de logica voor consolidatie in het ecosysteem van koolstofverwijdering hebben versterkt’.  Simpel gezegd: op de jonge markt voor DAC-technologie is schaalgrootte om verschillende redenen van belang. En dan sta je samen sterker. Gemengd beeld bij DAC-startups Binnen de clean tech-sector gaat momenteel veel geld naar alles wat met elektrificatie te maken heeft, zoals infrastructuur voor stroomnetten en batterijopslag. Maar voor technologieën zoals DAC, die in een vroege ontwikkelingsfase zitten, is het investeringsklimaat minder gunstig.Afgelopen maand ging de Amsterdamse startup SeaO2, die CO2 uit oceaanwater filterde, failliet. Het bedrijf slaagde er niet in om op tijd nieuwe financiering op te halen, al komt er mogelijk wel een doorstart.Anderzijds lijkt SkyTree, een andere Nederlandse DAC-startup, zich wel staande te houden. Het zet concrete stappen richting commercialisering: in juni kondigde SkyTree zijn eerste commerciële overeenkomst aan voor levering van CO2 aan de Nederlandse glastuinbouw. Samen sterker op prille markt voor CO2 filteren uit de lucht Voor Carbyon heeft financiering zeker een rol gespeeld bij de keuze om verder te gaan onder het dak van Airhive, bevestigt vertrekkend ceo Reinier Zoomers telefonisch tegen Change Inc. ‘De financieringsmarkt is momenteel erg lastig. Voor direct air capture speelt daarbij mee dat het een vrij jonge sector is. Een sterkere speler creëren helpt als je financiering wilt ophalen, maar ook om de technologie verder te ontwikkelen. Daarom is dit een mooie stap voor beide bedrijven.’Zoomers nam eind vorig jaar de rol van ceo over van Carbyon-oprichter Hans de Neve, nadat hij in 2024 als financieel directeur aan boord kwam bij de Eindhovense startup. Voor de integratie van Carbyon binnen Airhive blijft Zoomers nog betrokken in een adviserende rol, maar hij zal niet toetreden tot het management van Airhive. Vraagcreatie van groot belang om DAC-markt van de grond te krijgen Airhive en Carbyon benadrukken dat drie dingen van belang zijn om de markt voor het filteren van CO2 uit de lucht verder te ontwikkelen: continue technologische innovatie om de kosten verder omlaag te brengen, expertise in het efficiënt opschalen van projecten, en beleid dat de markt voor CO2-afvang ondersteunt.Voor dat laatste hoopt het fusiebedrijf onder meer te gaan profiteren van Europese initiatieven die de vraag naar uit de lucht gefilterde CO2 moeten stimuleren. ‘Dat is enorm belangrijk’, stelt Zoomers. ‘DAC-technologie is nog relatief duur. Dan helpt het enorm als de overheid meedoet met vraagcreatie in de beginfase. Je ziet dat er vanuit de publieke sector steun is voor startups en scaleups in de EU en het VK om demonstratieprojecten van de grond te krijgen. Maar in de fase daarna moet ook de marktvraag breder worden ontwikkeld.’ R&D in Eindhoven Bij de integratie van Carbyon en Airhive krijgt Eindhoven een sleutelrol als R&D-centrum voor het aanjagen van innovatie van DAC-technologie. Zoomers: ‘Carbyon heeft als spinoff van TNO een sterke onderzoekstraditie op het gebied van direct air capture. Het plan is om die expertise voor het nieuwe bedrijf in te zetten.’Aan de andere kant is Airhive al verder met de uitrol van DAC-technologie. De Britse startup heeft in het Britse Teesside een pilotinstallatie neergezet en is betrokken bij een consortium dat op dezelfde locatie 60.000 ton CO2 per jaar uit de lucht wil gaan filteren. Winnende combinatie voor DAC Airhive en Carbyon werken beide met een modulaire aanpak, maar het Britse bedrijf heeft grotere installaties ontwikkeld. Waar het prototype Carbyon Go per machine op jaarbasis 75 ton CO2 uit de lucht kan filteren, heeft Airhive in Canada een demonstratiesysteem met een capaciteit van 1.000 ton per jaar getest.Een gevolg van de overname is dat de eerdere plannen voor commerciële opschaling van het prototype Carbyon Go worden heroverwogen, bevestigt Zoomers.‘Ik denk dat er in principe voor beide varianten een markt is. Maar omdat de technologie continu wordt doorontwikkeld, is de vraag hoe je elementen van beide bedrijven kunt benutten om een winnende combinatie te ontwikkelen. Daar liggen de grootste kansen.’ Lees ook:Curator onderzoekt doorstart van omgevallen CO2-filteraar SeaO2 Opmerkelijk: Nederlandse scaleup legt 10 keer zo veel CO2 vast met nieuwe generatie cementvervanger Dit moet je weten over de hervorming van het CO2-emissiehandelssysteem