Kaz Schonebeek 10 november 2023, 12:32

Opmerkelijk: bommen en granaten veroorzaken miljarden aan klimaatschade

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoogschiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. Deze week: hoeveel klimaatschade veroorzaken legers?

Getty Images 88791004 Militair materieel is grootverbruiker van fossiele brandstoffen.

Oorlog veroorzaakt grote schade. Schade die niet niet alleen in mensenlevens of materiële verliezen is uit te drukken, maar ook in schade aan het klimaat. Sinds in 2015 het klimaatakkoord van Parijs is gesloten, hebben de krijgsmachten van de VS en het VK 111 miljard dollar aan klimaatschade veroorzaakt. Dit stellen de denktanks Common Wealth en Climate and Community Project in een rapport.

Uitstoot

Hoeveel broeikasgassen militairen in de twee landen uitstoten, is niet precies te zeggen. Veel data ontbreekt. De krijgsmacht is al sinds het Kyoto-akkoord uit 1997 uitgesloten van de totale emissies die landen opvoeren. Ook volgens het Parijs-akkoord is rapporteren over militaire uitstoot optioneel. Op basis van beperkte informatie schatten de onderzoekers dat de legers van het VK en de VS vanaf 2015 minimaal 430 miljoen ton CO2 hebben uitgestoten. Dat is meer dan het hele Verenigd Koninkrijk jaarlijks uitstoot.

Eerder onderzoek wees het Pentagon al aan als grootvervuiler. Het Amerikaanse leger is ’s werelds grootste institutionele uitstoter van broeikasgassen. Ook is het de organisatie die de meeste fossiele brandstoffen opstookt. Geschat wordt dat wereldwijd 5,5 procent van de broeikasgassen toe te schrijven zijn aan militaire activiteiten.

Prijskaartje

Het onderzoek komt op het astronomische bedrag van 111 miljard dollar aan klimaatschade door de gevolgen van elke extra uitgestoten kilo CO2 in de atmosfeer van een prijskaartje te voorzien. Deze klimaatschade laat zich het sterkst voelen op plekken die kwetsbaar zijn voor klimaatverandering. Vaak in de Global South, waar beide legers ook veel van hun missies uitvoeren. De auteurs stellen voor dat er fondsen worden opgetuigd om de geleden klimaatschade te compenseren.

Maatregelen

Het Amerikaanse leger is ondertussen bezig met een charme-offensief. Bij de klimaatconferentie COP27 vorig jaar schoven vertegenwoordigers van het Amerikaanse leger aan. Zelf rapporteert het Pentagon een emissiereductie van 23 procent tussen 2008 en 2020. Maar, merken critici fijntjes op, brandstofslurpende vliegdekschepen, vliegtuigen en gevechtsvoertuigen zijn in die cijfers niet opgenomen.

Accelereer jouw duurzame transitie

Zit jij midden in de duurzame transitie (of sta je nog aan het begin) en kun je wel wat inspiratie, hulp en kennis gebruiken? Kom op 1 juli naar Transition2025 in Amsterdam en laaf je aan de kennis en inzichten van pro’s en peers. De eerste sprekers zijn bevestigd, het belooft een wervelende dag te worden.

Bekijk programma

Meer opmerkelijke verhalen:

In Europa mogen mensen geen kweekvlees eten, katten en honden wel

Kweekvlees is vlees waar geen dieren voor gedood zijn, maar wat is gekweekt in een bioreactor. De stamcel van een varken, koe of kip wordt gevoed met voedingsstoffen, waardoor het natuurlijke groeiproces wordt nagebootst. Zo kunnen worstjes, biefstuk en filet worden gemaakt zonder dat er een dier voor hoeft te sterven. Vlees van de boerderij is ook nadelig voor het milieu. Het kost enorm veel land, water en voedsel om de dieren groot te brengen. De vleesindustrie heeft dan ook een grote impact op de planeet. Zo is de Nederlandse veehouderij alleen al goed voor 12 procent van onze uitstoot van broeikasgassen. Duurzamer alternatief Sommigen zien kweekvlees dan ook als hét alternatief voor de huidige vleesindustrie. Dit proces staat echter nog in de kinderschoenen. Het kost nog enorm veel energie en geld om vlees uit het lab te produceren. Dit komt deels omdat het nog niet op grote schaal gebeurt. Naarmate de vraag en het aanbod stijgen, is de verwachting dat het productieproces efficiënter en dus goedkoper wordt. Al werkt de Europese wetgeving nog niet mee. De regels rondom kweekvlees zijn streng en uitgebreid. Omdat het als nieuw voedsel wordt gezien, moet het uitvoerig worden getest en gecontroleerd voordat het op de markt mag komen. Dit proces duurt al snel jaren. En aangezien het productieproces voor vlees uit het lab continu wordt aangepast, wagen vleeskwekers zich nog niet aan deze tijdrovende procedure. Zo blijft de markt klein en blijft schaalvergroting uit. Eerst huisdieren, dan mensen Nu Bene Meat het gekweekte vlees mag verkopen in huisdierenvoeding, kan het gaan experimenteren. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met het proces en de prijs wanneer de productie wordt opgeschaald? Roman Kriz, directeur van Bene Meat, omschrijft het als een tussenstap. Voor de toelating in diervoeding gelden veel kortere procedures. Wanneer het productieproces succesvol is en de prijs zakt, wil het bedrijf zich ook gaan wagen aan kweekvlees bedoeld voor humane consumptie. Impact Volgens Milieu Centraal zit de meeste klimaatimpact van een hond of kat in het voer. Die voeding bestaat namelijk deels uit vlees en vis. Meestal zijn dit restproducten van de vleesindustrie die wij mensen niet opeten. Maar soms is het vlees wel geschikt voor humane consumptie, denk aan vlees dat wordt verwerkt in knakworst, kipnuggets of frikandellen. In dat geval is kweekvlees na verloop van tijd, wanneer het efficiënter en energiezuiniger geproduceerd wordt, zo’n gek idee nog niet. Al is er in het menselijke dieet veel meer winst te behalen dan in katten- en hondenvoer. Lees ook: Bijzondere primeur: Nederlanders mogen als eerste in de EU kweekvlees proevenEuropa wil zich bemoeien met Italiaanse wet tegen kweekvleesMiljoeneninvestering voor vleeskweker Meatable