Wanneer een vulkaan uitbarst, gaat dat gepaard met enorme hoeveelheden CO2-uitstoot. Jaarlijks gaat het om zo’n 280 tot 360 miljoen ton CO2, berekenden wetenschappers in 2019 (wat overigens slechts één procent is van de CO2-uitstoot van de mens). Maar uit recent onderzoek blijkt dat we vulkanen ook kunnen gebruiken om CO2 juist vást te leggen.
In het onderzoek werd een dode, onderzeese vulkaan uit de kust van Portugal onder de loep genomen. Conclusie: in de zogeheten Fontanelas-vulkaan kan 1,2 tot 8,6 gigaton aan CO2 worden opgeslagen, vergelijkbaar met de industriële emissies van Portugal over een periode van 24 tot 125 jaar. De resultaten werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Geology.
CO2-opslag in dode vulkanen
Volgens de onderzoekers is CO2-opslag in dode vulkanen een veelbelovende optie. Dat is mogelijk door een chemische reactie genaamd ‘in situ’ (dure term voor ‘ter plekke’) minerale carbonatatie. Dit houdt in dat CO2 reageert met mineralen in gesteenten om nieuwe mineralen te produceren, waarin de CO2 veilig opgeslagen ligt. Het broeikasgas reageert bijvoorbeeld met calcium, magnesium en ijzer om respectievelijk calciet, dolomiet en magnesiet te vormen.
Je raadt het misschien al: basalt, een vulkanisch stollingsgesteente, is rijk aan deze mineralen en daarom een ideale kandidaat voor deze vorm van CO2-opslag. Minerale carbonatatie vindt niet van de een op de andere dag plaats. In onderzeese gasreservoirs (waar CO2 nu meestal in wordt opgeslagen) kan dat proces zelfs eeuwen duren. Bij vulkanisch gesteente is dat een ander verhaal. IJslands onderzoek uit 2016 toont aan dat 95 procent van de CO2 die onderzoekers injecteerden in ondergronds basaltgesteente na 2 jaar al gemineraliseerd was. Dat is een belangrijk voordeel, want het maakt de kans dat CO2 uit opslagreservoirs lekt stukken kleiner.
Veel potentie
De Fontanelas-vulkaan uit de kust van Portugal blijkt de perfecte ‘architectuur’ te hebben voor CO2-injectie en -opslag, stellen de onderzoekers. Het gesteente in de dode vulkaan blijkt rijk aan de mineralen die nodig zijn voor minerale carbonatatie en is dermate poreus dat er veel ruimte is voor CO2-opslag.
De auteurs beperkten zich in dit onderzoek tot één locatie, maar stellen dat er wereldwijd veel meer dode en onderzeese vulkanen zijn, die hoogstwaarschijnlijk ook geschikt zijn voor CO2-opslag.
