Over de vorm en hoogte van een CO2-prijs, is de laatste maanden veel te doen. Diverse politieke partijen willen een eigen vorm van belasting invoeren. Het kabinet maakte deze week bekend in ieder geval een minimumprijs te willen instellen voor bedrijven die energie opwekken en vallen onder het ETS-regime. Een CO2-beprijzing voor de industrie wordt nog uitgewerkt.
Lees ook: Een CO2-belasting of CO2-beprijzing: zo kan het eruit zien
In het rapport maken het CPB en PBL onderscheid tussen een variant waarin een CO2-beprijzing komt voor de hele economie en een andere variant waarbij alleen de industrie belast wordt. In de industrie-variant worden alleen de bedrijven die onder de Europese ETS-regels vallen, belast.
Bedrijven weten vaak zelf goed hoe ze hun CO2-uitstoot op de meest efficiënte manier moeten beperken, stellen de planbureaus. “Daarbij zullen vervuilers al hun mogelijkheden verkennen, zoals het direct verminderen van emissies via bestrijdingstechnologie, vervanging van vervuilende fossiele brandstoffen of het vervaardigen van andere producten”, schrijven ze.
Met een uniforme CO2-prijs komt er volgens het PBL en CBS minder druk te liggen op sectoren waar de uitstootreductie relatief duur is, zoals de gebouwde omgeving. In sectoren waar bedrijven internationaal actief zijn, bijvoorbeeld de chemische sector, komt wel meer concurrentie vanuit het buitenland, omdat de prijs om in Nederland gevestigd te blijven, hoger wordt.
'CO2-weglek'
De planbureaus concluderen dat een uniforme CO2-prijs wel zal leiden tot ‘CO2-weglek’, een situatie waarbij bedrijven die veel CO2 uitstoten, vertrekken uit Nederland. Dat scheelt CO2, maar heeft vanzelfsprekend ook negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid. Subsidies op schone technologieën kunnen de kosten voor bedrijven omlaag brengen, omdat ze minder CO2 uitstoten. Hiermee kunnen ook de weglek-effecten beperkt worden.
Investeringen nodig
Beide bureaus geven in het rapport ook een waarschuwing: kostenefficiëntie is nuttig, maar niet voldoende voor de omslag naar een emissievrije economie. De CO2-beprijzing moet dienen als een continue prikkel voor bedrijven om te verduurzamen, maar uiteindelijk moet de emissie naar nul. Daarvoor zijn investeringen in schone technologieën nodig. De overheid kan hier een belangrijke rol in spelen.
Bron: Centraal Planbureau, Planbureau voor de Leefomgeving | Afbeelding: Adobe Stock
