Sanne Bode 31 augustus 2020, 16:59

Technische Universiteit Eindhoven opent academisch jaar met nieuw energie-instituut

De Technische Universiteit Eindhoven richt een nieuw energie-instituut op om de energietransitie te bevorderen. Het Eindhoven Institute for Renewable Energy Systems (EIRES) wil samenwerken met bedrijven on slimme oplossingen te bedenken voor energieopslag en -conversie. De TU investeert de komende vijf jaar ieder jaar 2 miljoen in het instituut.

Apjr 20200729 0004

EIRES houdt zich onder meer bezig met conversie en opslag. Het instituut wil onderzoekers van de TU/e en makers van daarbuiten bij elkaar brengen om gezamenlijk onderzoek te doen naar energievraagstukken. “Dat gebeurt met een nieuwe benadering, namelijk door een sterke koppeling te maken met de hightech-industrie”, vertelt Richard van de Sanden, wetenschappelijk directeur van EIRES.

Het instituut doet onderzoek op vier verschillende gebieden, namelijk warmteopslag, de techniek achter duurzame energiesystemen, de ontwikkeling van CO2-neutrale brandstoffen voor de chemische sector en systeemintegratie.

Lees ook dit artikel: Wordt Nederland het land van de zonne-energie?

Aanbod van zon en wind

Eén van de vraagstukken die Van de Sanden noemt is de fluctuatie van zonne- en windenergie. “Hernieuwbare energie fluctueert per seizoen en per dag en nacht. Daarvan willen we graag dat het op elk gewenst moment kan worden ingezet. In de zomer hebben we veel meer zonuren dan in de winter: daar zit een cruciaal probleem”, aldus Van de Sanden.

Kleinschalige oplossingen

De samenwerking tussen onderzoekers en makers moet leiden tot kleinschaliger en vooral tot goedkopere oplossingen. Van de Sanden: “Als je vanuit de energie en chemie naar het energievraagstuk kijkt, dan gaat het vaak over grootschalige en kapitaalintensieve opstellingen, omdat deze investeringen langlopend zijn. Door kleinschaliger te werken en de koppeling te maken met decentraal opgewekte energie, zijn minder grote investeringen nodig. Bovendien kun je door de kleinere schaal snel dingen aanpassen en verbeteren, wat leidt tot snellere kostendaling.”

Modulariteit 

Als voorbeeld noemt Van de Sanden de energieopwekking van zon en wind, die voorspoedig verloopt omdat daar sprake is van meer modulariteit: “Iedereen kan zonnepanelen op zijn dak leggen”, aldus de wetenschappelijk directeur. “In dit instituut willen we de modulaire schaling als uitgangspunt nemen door samen te werken met hightech industrie. Zo komen we tot een versnelling en zijn er steilere leercurves die leiden tot een snellere kostendaling van energieopslag en -conversie apparaten voor bijvoorbeeld de gebouwde omgeving.”

Lees meerZonnepanelen op bedrijfsdaken maatschappelijk gezien meest rendabel

Bron en beeld: Technische Universiteit Eindhoven / Sensu Productions

De duurzaamste ideeën uit Midden-Nederland

Op dinsdag 1 september 2020 is het Duurzame Dinsdag. Een sinds 2004 jaarlijks terugkerend evenement dat duurzaamheid in politiek Den Haag onder de aandacht brengt. Hoogleraar Jan Jonker van de Radboud Universiteit houdt die dag de Duurzame Troonrede. Daarnaast ontvangt het kabinet de Duurzame Dinsdag-koffer met daarin 454 duurzame ideeën van burgers en bedrijven uit heel Nederland. In aanloop daarnaartoe licht DuurzaamBedrijfsleven initiatieven van het regionale bedrijfsleven uit. Vandaag vijf duurzame ideeën afkomstig uit Utrecht en Flevoland.Lees ook het interview met Jan Jonker over de duurzame troonrede: “We moeten naar ander beleid toe; deze troonrede geeft een aanzet" 1. Textiel helemaal recyclenDe vezels van gebruikte kleren hermaken tot een nieuwe vezel, dat kan met een techniek van het Utrechtse SaXcell. Volgens het bedrijf kan je met 100 kilo oud textiel ook weer 100 kilo nieuwe vezels maken. Zo is er minder vers katoen nodig, wat een heleboel water en CO2-uitstoot scheelt. Ook het oplosmiddel dat nodig is voor het proces is bijna helemaal herbruikbaar, waardoor het een proces is met heel weinig afval.2. Circulair treinperronProRail en NS willen het goede voorbeeld geven voor een circulaire economie. Het ontwerpbureau Studio Wae leverde de afgelopen maanden drie circulaire treinperrons op, in Bunde, Maarn en Etten-Leur. De studio gebruikte de oude tegels van het perron en maakte hier nieuwe grondstoffen van. In totaal is 92 procent van het oorspronkelijke materiaal opnieuw in het perron gestopt. De kwaliteit is als die van nieuwe stenen, zo niet beter, aldus de studio. Het project laat zien hoe makkelijk en nuttig circulaire technieken kunnen zijn.3. Betere generatorHet enige bedrijfsidee uit Flevoland in de Duurzame Dinsdag-lijst. Power Flux heeft een manier gevonden om generatoren efficiënter te laten werken. Dat lukt met een kleine toevoeging tussen de aandrijfmotor en de generator. Die toevoeging vangt krachten op die normaal de generator tegenwerken. Daarmee werkt de machine beter, en heb je dus minder energie nodig om de generator aan te zetten en te laten werken. Voor de bouw, waar generatoren onmisbaar zijn, kan dat een hoop brandstof schelen, en daarmee broeikasgassen en fijnstof.4. Koffiekop gemaakt van koekStarbucks en andere koffieketens zorgen jaarlijks voor ontzagwekkende hoeveelheden afval in de vorm van bekers en deksels. Het bedrijf Cupbite uit Utrecht heeft een oplossing: kopjes en lepels gemaakt van koekdeeg. De bekers lijken op de oubliehoorns waar ijs in wordt geserveerd, maar zijn hittebestendig genoeg om een flinke kop koffie te kunnen herbergen. Als je koffie op is eet je de verpakking op zodat je helemaal zero waste bent. Een ludieke manier om het groeiende afvalprobleem van afhaalkoffie op te lossen.5. Bierafval wordt bloemAls je bier brouwt blijft er na afloop altijd een onbruikbaar mengsel van gekookt graan en andere stoffen over. Deze bierbostel gaat nu vaak naar veedieren toe; het bevat veel eiwit en is daarom een goede voedingsbron. Maar het bedrijf MaGie Creations wil de bostel naar de mens brengen, door er bloem van te maken. Deze 'power flour' bevat meer eiwitten en vezels dan gewone tarwebloem, maar minder calorieën. Perfect dus voor de voedingsmiddelenindustrie die altijd gezondere producten op de markt wil brengen. Het proces is volgens MaGie schaalbaar, en gezien de grote hoeveelheden bier die we brouwen in Nederland kan er een heleboel 'superbloem' gemaakt worden.De vorige edities teruglezen?Noord-Nederland (Groningen, Friesland en Drenthe) Oost-Nederland (Gelderland en Overijssel) Zuid-Nederland (Zeeland, Limburg en Noord-Brabant) West-Nederland (Noord- en Zuid-Holland) Bron: Duurzame Dinsdag | Beeld: Adobe Stock