Bas Joosse 24 mei 2019, 12:09

Urgenda en Staat weer tegenover elkaar in klimaatzaak

Bij de Hoge Raad in Den Haag stonden vandaag klimaatbeweging Urgenda en de Nederlandse Staat weer tegenover elkaar. De hoogste rechter zal zich echter niet uitspreken over een CO2-reductiedoel. Waar gaat het dan wel over?

De cassatie bij de Hoge Raad volgt op eerdere uitspraken van de rechtbank en het gerechtshof in Den Haag. Daar daagde klimaatbeweging Urgenda de Staat omdat de regering zich te weinig inzette om het CO2-reductiedoel van 25 procent te behalen. In 2015 kreeg Urgenda bij de rechtbank al gelijk.

Hoger beroep

Vorig jaar verloor de Staat al het hoger beroep in de klimaatzaak. Nederland ligt volgens het hof op koers om de uitstoot te beperken in 2020 met 23 procent, maar in de prognose wordt een onzekerheidsmarge tussen 19 en 27 procent gehanteerd. Door die marge is er een reële kans dat het uiteindelijke percentage lager ligt. Dat noemde het hof vorig jaar ‘onacceptabel’. Tegelijkertijd oordeelde het hof dat de Staat beleidsruimte heeft om het reductiedoel te verhogen.

Beperking van vrijheid

De Staat wil dat de Hoge Raad een uitspraak doet over op welke wijze beleidskeuzes van de regering juridisch getoetst kunnen worden. ‘Het hof beperkt in zijn uitspraak de beleidsvrijheid van de Staat bij het vaststellen van de omvang van deze reductie’, stelde het kabinet in de aankondiging van het cassatieberoep. Bij het hoger beroep voerde de Staat onder ander aan dat de rechtbank de Staat geen bevel mag opleggen, zoals de uitspraak dat er meer gedaan moet worden aan CO2-reductie.

En nu verder

De Hoge Raad kijkt alleen naar de gevolgde procedures, dus naar de vraag of de beleidskeuzes van de regering juridisch getoetst mogen worden. Of de Staat voldoende doet aan de CO2-reductie is geen onderdeel van het oordeel.

Als de Hoge Raad besluit dat het Gerechtshof in Den Haag niet onrechtmatig gehandeld heeft, blijft de uitspraak uit oktober staan. Als de Hoge Raad het vonnis vernietigd, gaat de zaak weer terug naar het gerechtshof, dat een nieuwe uitspraak zal moeten doen.

Bronnen: Rechtspraak.nl, Rijksoverheid | Afbeelding: Adobe Stock

CO2-reductie Klimaat

Deel dit bericht op

Aansluitend Artikel

SDG's in de praktijk: voorbeelden uit 4 sectoren

Volgens de jaarlijkse rapportage van de Rijksoverheid en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) staat Nederland wereldwijd op de elfde plaats als het gaat om de voortgang van de SDG’s. Onze uitdagingen liggen volgens het rapport vooral op verantwoorde productie en consumptie (SDG 12), het tegengaan van klimaatverandering (SDG 13) en de bescherming van oceanen (SDG 14).Volgens werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland staat het Nederlandse bedrijfsleven er al wel goed voor. De SDG’s krijgen steeds meer bekendheid in bedrijven en er wordt steeds meer in geïnvesteerd. Wel vinden veel bedrijven het nog moeilijk om de SDG’s te integreren in hun beleid, stelt Eppy Boschma van VNO-NCW. In deze vier sectoren ondernemen bedrijven al concrete stappen.Lees ook: Welke kansen bieden de SDG's aan het bedrijfsleven?1.      FinanceDe financiële sector kan impact maken met een duurzaam investeringsbeleid. Bijvoorbeeld door te investeren in fondsen en bedrijven die een positieve impact hebben, of door invloed uit te oefenen op bedrijven die nog slagen te maken hebben.ASN Beleggingsfondsen gebruikt daarbij de 169 SDG targets als vertaling van haar duurzaamheidsbeleid. De duurzaamheidsafdeling van de bank screent bedrijven, overheden en financieringsprojecten op mensenrechten, klimaat, biodiversiteit, goed bestuur en dierenwelzijn. Entiteiten die door de screening komen én commercieel renderen worden opgenomen in een ASN Beleggingsfonds. Vervolgens selecteert ABB, de beheerder van ASN Beleggingsfondsen, in welke entiteit zij wil beleggen.De SDG’s bieden een gemeenschappelijke taal om internationaal over (sociale) duurzaamheid te praten, zegt duurzaamheidsmanager Mariëtta Smid. “Het is niet zo dat de SDG’s ons als fondsenbedrijf in beweging zetten, maar ze zijn wel een hele goede manier om uit te leggen wat we doen.”2.      VastgoedDe vastgoedsector is verantwoordelijk voor circa 40 procent van de CO2-uitstoot, stelde Carola van Lamoen van Robeco tijdens een SDG Seminar georganiseerd door het Dutch Green Building Council. De SDG’s bieden kansen om die milieu-impact te verkleinen. Bijvoorbeeld goede gezondheid en welzijn (SDG 3), betaalbare en duurzame energie (SDG 7) en duurzame steden en gemeenschappen (SDG 12).Zo richt vastgoedontwikkelaar Ballast Nedam Development zich met het project De groene loper in Maastricht zich op het afvangen van fijnstof. CEO Onno Dwars zegt dat de overheid zich in het klimaatakkoord niet moet focussen op de kosten, maar op de opbrengsten op het gebied van gezondheid. “Stel dat we zeggen: Het klimaatakkoord gaat ertoe leiden dat we allemaal vijf jaar langer leven. Dan hebben we een heel ander handelsperspectief.”3.      Agri-foodWereldwijd belandt één derde van al het geproduceerde voedsel niet in de mond van de consument. Dat is nu al problematisch, maar met een groeiende wereldbevolking groeit ook de uitdaging om iedereen van voldoende voedsel te voorzien. SDG 12 richt zich daarom op duurzame productie en consumptie, met als subdoel in 2050 voedselverspilling te halveren. Voedselverspilling tegengaan zorgt er bovendien voor dat een voedselproducentAardappelproducent Lamb Weston / Meijer deed daarom uitgebreid onderzoek naar verlies en verspilling in de productieketen van frites. In totaal heeft het bedrijf jaarlijks zo’n 350 miljoen kilo aan reststromen, waarvan 99,7 procent een nuttige herbestemming krijgt. Het voorkomen en verminderen van die reststromen is niet alleen essentieel voor de wereldvoedselvoorziening, maar verlaagt ook de milieu-impact, stelt duurzaamheidsmanager Jolanda Soons. “Er is minder land, energie en water nodig heeft om dezelfde hoeveelheid eindproduct te maken. Dit verlaagt ook de CO2-uitstoot.”Daarnaast probeert Lamb Weston / Meijer de onvermijdbare reststromen zo hoog mogelijk te verwaarden. Aardappelstoomschillen worden bijvoorbeeld gebruikt in lokaal veevoer. In samenwerking met Wageningen Food en Biobased Research heeft de aardappelfabrikant onderzocht hoe de suikers uit die schillen gehaald kunnen worden. De volgende stap is het benutten van de eiwitten. “Daarin zit een hoge voedingswaarde en dus ook economische waarde. Plantaardige eiwitten zijn de toekomst en aardappeleiwit is allergeenvrij”, legt duurzaamheidsmanager Jolanda Soons van Lamb Weston / Meijer.4.      ChemieOok voor de chemische sector is SDG 12, verantwoorde productie en consumptie, relevant. Chemiebedrijven kunnen hieraan bijdragen met een schonere productie, waardoor schadelijke chemicaliën niet langer in de lucht, het water en de bodem terechtkomen.Om chemiebedrijven te ondersteunen ontwikkelde MVO Nederland de SDG Relevance Tracker, samen met drie chemiebedrijven. Daarmee kunnen ketenpartners inzichtelijk maken op welke manier zij in hun bedrijfsvoering impact hebben op veilige opslag en schade aan mensen of omgeving. “Deze tool helpt bedrijven om te beoordelen welke doelstellingen en indicatoren per SDG relevant zijn voor hen en hun ketenpartners”, zegt Elsbeth Roelofs, sectormanager chemie bij MVO Nederland. Bovendien kan een bedrijf de tool intern door meerdere mensen laten invullen, waardoor per afdeling zichtbaar wordt welke doelen het meest relevant zijn en waar verschillen van inzicht zitten.Papier- en kartonproducent Smurfit Kappa koppelt SDG 12 aan afvalverwerking. Het bedrijf ziet kansen om ‘fit-for-purpose’-verpakkingen te maken, die optimaal recyclebaar zijn. Zo ontwikkelde Smurfit Kappa een tray van golfkarton als alternatief voor plastic krimpfolie.SDGs on StageStudenten zijn de makers van de toekomst. Om voortgang te boeken met de SDG's is het daarom belangrijk dat het bedrijfsleven en het onderwijs nauw samenwerken. Daarom lanceerden vier hogescholen vorige week het platform SDGs on Stage. Dit content- en stageplatform brengt studenten en duurzame ondernemingen bij elkaar rondom SDG’s. Afbeelding: Adobe Stock