Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl 18 mei 2019, 15:04

Vijf keer Europese invloed op duurzaamheid

Bijna alles in Nederland is gebonden aan Europese regels. Van hoe recht een komkommer moet zijn tot hoeveel CO2 een nieuwe auto uit mag stoten. Op 23 mei zijn er weer Europese verkiezingen. Maar waar heeft Europa op het gebied van duurzaamheid invloed op? Vijf voorbeelden van duurzame invloed uit de afgelopen jaren.

Adobestock europese unie vlaggen | Credits: Adobe Stock

1 Plastic en verpakkingen

Een recent en ingrijpend voorbeeld van Europese wetgeving is het verbod op wegwerpplastic, wat vanaf 2021 in moet gaan. Producten van wegwerpplastic, zoals borden, ballonstokjes, rietjes, wattenstaafjes en bestek zijn volgens de Europese Commissie goed voor zeventig procent van het zwerfvuil dat op zee belandt. Naast het verbod moeten andere soorten plastic, zoals drinkflessen, apart ingezameld en gerecycled worden. Supermarkten introduceren inmiddels herbruikbaar bestek en servies van nieuwe materialen.

2 Vervuilende auto’s

Brussel oefende in de afgelopen jaren ook de nodige invloed uit op de CO2-uitstoot van auto’s en vrachtwagens. In 2016 zorgde de transportsector voor 20 procent van alle broeikasgasemissies in Europa. Als de lucht- en zeevaartsector meegerekend worden, komt dit percentage op 27 procent.

Om dat percentage terug te dringen worden eisen gesteld aan fabrikanten. Zij moeten zuinigere voertuigen ontwikkelen. De gemiddelde CO2-uitstoot van nieuwe personenauto’s en bestelbusjes moet in 2030 30 procent lager zijn dan in 2021. Vrachtwagens zwaarder dan 7,5 ton moeten in 2025 15 procent zuiniger zijn dan nu het geval is. De maatregel voor de vrachtwagens moet tussen 2020 en 2030 54 miljoen ton CO2 besparen. Met subsidies zet Europa in op het elektrificeren van auto’s en onderzoeken naar duurzame brandstofvormen.

3 Energievoorziening

Het aandeel van hernieuwbare energie in de Europese Unie bedroeg halverwege 2018 17 procent van de totale energiemix. Voor 2030 moet dat aandeel stijgen naar 32 procent. De Europese Commissie wil dat Europa een voortrekkersrol pakt op het gebied van schone energie. Daarin zijn duurzame energieoplossingen als windenergie, zonne-energie en waterstof essentieel. Europa stelt verschillende subsidies beschikbaar voor onderzoek naar de potentie van hernieuwbare energiebronnen en -dragers, bijvoorbeeld waterstof.

4. Circulaire economie en recycling

Europa zet de komende jaren in op een circulaire economie. Daar hoort recycling en hergebruik bij. In 2017 werd volgens het Europees Parlement 44 procent van al het afval gerecycled. Dat percentage moet omhoog naar 70 procent in 2030 en 90 procent in 2035.

Ook wil de Europese Commissie dat lidstaten meer doen om voedselverspilling tegen te gaan. De Europese Rekenkamer concludeerde twee jaar geleden dat er meer gedaan kan en moet worden. Een duidelijke definitie van voedselverspilling moet daarbij helpen. Binnen Europa zijn er al diverse initiatieven die voedselverspilling tegengaan. Zoals Too Good To Go, een app waarmee consumenten tegen een gereduceerde prijs maaltijden kunnen kopen die anders in de prullenbak verdwijnen.

5. Financieel

Ook op financieel vlak stimuleert de Europese Commissie duurzaamheid. De High-Level Expert Group on Sustainable Finance pleit voor een Europese standaard voor groene obligaties. Hierbij moeten de Environmental, Social en Governance (ESG) factoren worden meegewogen.

De standaard voor groene obligaties is niet het enige wat Europa doet. In 2017 werd de Europese aandeelhoudersrichtlijn aangepast, waardoor aandeelhouders hun mening kunnen geven over het beloningsbeleid van de directie. Ook moeten aandeelhouders verantwoorden hoe hun beleggingen bijdragen aan verplichtingen op de lange termijn, zoals de klimaatdoelen van Parijs. Diverse investeerders investeren inmiddels niet meer in fossiele brandstoffen of andere niet-duurzame producten.

Bronnen: europa.eu, european environment agency | Afbeelding: Adobe Stock

Uit je dak én je afval scheiden: Suez en KarTent gaan voor duurzamer festivalseizoen

Velen kennen startup KarTent van hun product met dezelfde naam. De KarTent, een kartonnen tweepersoonstent, is een duurzamer alternatief voor de kunststof-wegwerptentjes die we elk jaar weer massaal aanschaffen voor het festivalseizoen, om ze na afloop op het festivalterrein te laten staan. De KarTent kun je ook laten staan, met het belangrijke verschil dat die ingezameld en volledig gerecycled wordt.“Vorig jaar realiseerden we ons dat veel gebruikte tenten nog zo’n goede kwaliteit hadden, dat het eigenlijk zonde was om ze naar het oud papier te brengen”, vertelt Timo Krenn, global director van KarTent. “Daarom haalden we ze terug naar ons bedrijf, om ze te verwerken tot nieuwe producten.”Voor dit doel werd een speciale machine aangeschaft, waarmee Kartent identieke stukken uit gebruikt karton kan snijden. Het eerste nieuwe product dat KarTent dankzij de machine op de markt brengt, is de KarBin: een kartonnen afvalcontainer, die het komende festivalseizoen te vinden is op minimaal honderd festivals.Vervanger van de plastic afvalcontainerWaarom een afvalcontainer van karton? “Omdat er vraag naar is”, verklaart Krenn. “Festival-organisatoren vinden plastic afvalcontainers lelijk. Ook is het afleveren en ophalen ervan nogal omslachtig: ze nemen veel ruimte in beslag, waardoor je onnodig veel transportkilometers maakt om ze overal naartoe te brengen. Daarnaast kost het zo’n 15 liter water om een gebruikte container weer schoon te maken.”Waarom een afvalcontainer van karton?De KarBin lost deze problemen op: ze zijn opvouwbaar, waardoor je veel exemplaren kunt vervoeren op één pallet. Festivalorganisatoren kunnen daarnaast gemakkelijk extra KarBins bijzetten als dat nodig is. Na gebruik worden ze ingezameld en gerecycled. Een ander duurzaam aspect van de KarBin: hij bestaat voor 67 procent uit gerecycled materiaal. Verder worden er FSC-gecertificeerde houtvezels toegevoegd, om de sterkte van de afvalcontainer te garanderen.Samenwerking: een logische stapDat KarTent en Suez samen optrekken voor de uitrol van de KarBin is niet verwonderlijk, stelt Annie de Loijer, marketingdirecteur van Suez: “We werkten al samen met KarTent. Een deel van het papier dat wij inzamelen, wordt na recycling door KarTent voor de kartonnen tenten gebruikt. Het was voor ons niet meer dan logisch om ook bij de KarBin aan te haken.”KarTent levert de KarBins aan festivalorganisatoren en Suez zamelt de gebruikte KarBins (en de inhoud ervan) weer in. Evenementorganisaties, universiteiten en andere partijen die (tijdelijke) afvalcontainers nodig hebben, kunnen de KarBin ook bestellen. Ook daar trekken Kartent en Suez gezamenlijk op. Krenn is blij met deze samenwerking: “We geven Suez veel uitdagingen: festivalterreinen zitten namelijk door het hele land verspreid en zijn vaak lastig bereikbaar. ‘Dat lukt niet’ of ‘dat kan niet’ hebben we echter nooit gehoord.”'Dat lukt niet' of 'dat kan niet' hebben we nog nooit gehoordSuez hoopt met de samenwerking een belangrijk doel te dienen: het motiveren van consumenten om hun afval te scheiden. De Loijer: “Bij veel mensen bestaat nog steeds het geloof dat afval scheiden geen zin heeft en dat het ‘toch allemaal bij elkaar gegooid wordt’. Aan ons de taak om meer vertrouwen te kweken en te laten zien dat er talloze producten gemaakt worden van het afval dat wij inzamelen.”De KarBin zelf is daar al een mooi voorbeeld van. Maar de kartonnen afvalcontainer wordt dit seizoen ook ingezet om afvalscheiding onder festivalgangers te stimuleren. “We zijn met Suez aan het experimenteren met de deksels van de KarBin”, vertelt Krenn. “Kunnen we betere afvalscheiding bijvoorbeeld stimuleren door met kleuren te werken of met logo’s? Of beide? Iedereen weet inmiddels dat je afval in de afvalbak moet gooien. Nu is het tijd voor de volgende stap: afval scheiden door het in de juiste afvalbak gooien. We testen met verschillende deksels om dat te bereiken; die flexibiliteit heb je met plastic containers niet.”Van betere bronscheiding naar hoogwaardige recyclingDe reden voor deze inspanningen is simpel: hoe beter de afvalscheiding is bij de bron, hoe hoogwaardiger verschillende afvalstromen gerecycled kunnen worden. Papier en karton zijn daar het ultieme voorbeeld van, weet Ane Dick Steringa, directeur papier NL bij Suez: “Het recyclingpercentage van papieren verpakkingen in Nederland ligt rond de 87 procent. Voor papier buiten de verpakkingsindustrie praat je over een percentage van 84 procent. Dat is ontzettend hoog; in andere landen gaat het om percentages van gemiddeld 70-75 procent.”Een belangrijke reden voor dit indrukwekkende percentage, is de bronscheiding. Voor Nederlandse huishoudens is het sinds jaar en dag normaal om oud papier naar de papierbak te brengen. Ook bij het gros van de ondernemingen zit dat gedachtegoed er ingebakken. “We weten niet beter en dat is hartstikke fijn”, aldus Steringa. “Daarmee creëer je namelijk hoogwaardige karton- en papierstromen, die hoogwaardig hergebruikt kunnen worden.”Een kartonvezel wordt 7 keer hergebruiktEen gemiddeld kartonvezel wordt in Nederland daarom 7 keer hergebruikt, aldus Steringa: “Met andere woorden: de circulaire economie die we momenteel voor plastics in de steigers proberen te zetten, bestaat dankzij bronscheiding al jaren in de papierindustrie. Dat is een groot verschil met bijvoorbeeld Engeland. Daar worden kunststof, blik en papier vaak bij elkaar ingezameld. Omdat de bronscheiding daar in veel gevallen ontbreekt, heeft de papierstroom dus een veel lagere kwaliteit dan hier.”Laten zien wat we met afval kunnenMet andere woorden: afvalscheiding bij de bron is een onmisbare schakel in een gezond recyclingproces. Suez vindt het belangrijk om die boodschap uit te dragen, want de consument moet het doen. Samenwerkingen zoals die met KarTent helpen daarbij, om de waarde van afval tastbaar te maken bij de consument. “We zijn een grote organisatie en kunnen een heleboel dingen zelf, maar in sommige dingen zijn anderen simpelweg sneller en beter”, licht De Loijer toe. “Wij zijn bijvoorbeeld geen producent. Daarom zoeken we actief partnerships op, bijvoorbeeld met startups die wél mooie dingen maken van afvalstromen.”Zo zamelt Suez koffiedik in, waarvan een deel bij startup Coffee Based belandt. Dit bedrijf maakt er vervolgens producten als notitieboeken en plantenpotten van. Eenzelfde samenwerking heeft het grondstoffenbedrijf met Soop, dat zeep maakt van koffiedik en sinaasappelschillen. De Loijer: “Dergelijke initiatieven zijn belangrijk, want ze laten zien wat we tegenwoordig allemaal van ons afval kunnen maken.”Meer met kartonKarTent heeft een vergelijkbare ambitie. Het bedrijf hoopt de levensduur van karton steeds verder te rekken en in steeds grotere volumes. Dat begint al vorm te krijgen. Dankzij de nieuwe snijmachine is KarTent in staat om nieuwe producten aan te bieden, gemaakt van gebruikte KarTents. Naast de KarBin werkt het bedrijf inmiddels ook aan kartonnen lampen en laptop-standaarden.“Er ontstaan steeds meer kansen”, beaamt Krenn. “We onderzoeken bijvoorbeeld of we het snijafval van onze tenten kunnen verwerken tot opvulmateriaal voor de verzending van online bestelde producten, ter vervanging van de plasticvariant. Later dit jaar starten we samen met een grote retailer met een pilot op dit gebied, met de hoop dat we het op grotere schaal kunnen uitrollen. Dat zou een prachtige vervolgstap zijn.” Foto: Adobe Stock (hoofd), Suez (voet)