Lieuwe Jan Hettema 05 oktober 2012, 07:46

‘We moeten grondstoffen koesteren, niet verbranden’ (Stef Kranendijk, Desso)

Eén dvd over het Cradle to Cradle-concept veranderde in 2007 het totale beleid van tapijtfabrikant Desso. “Producten moeten zó goed in elkaar zitten, dat je ze eindeloos kan hergebruiken,” vertelt CEO Stef Kranendijk.

AIRMASTER 9502 9511 4406 4208 e1346943399419

vertelt CEO Stef Kranendijk. 

“Eind 2007 bekeek ik een VPRO-documentaire over Cradle to Cradle (C2C),”  vertelt Stef Kranendijk, CEO van de Belgisch-Nederlandse tapijtfabrikant Desso. “Hierin zag je onder andere hoe een klein textielbedrijf C2C succesvol toepaste. Toen dacht ik: als het met textiel kan, dan kan het ook met tapijt. Ik heb meteen Michael Braungart benaderd.”

Dankzij C2C gaat de crisis aan ons voorbij

Braungart is co-auteur van het boek ‘Cradle to Cradle: Remaking the Way We Make Things’ en speelt een belangrijke rol in de totstandkoming van de C2C-methode. “We hebben meteen alle bedrijfsonderdelen op het C2C-principe afgestemd,” legt Kranendijk uit. “Bij C2C is het gebruik van positief gedefinieerde grondstoffen en het design van groot belang: producten zo maken dat ze weer makkelijk hergebruikt kunnen worden.” Desso is toen ook met een Take Back programma gestart: bijna alle tapijttegels worden aan het einde van hun levensduur weer teruggenomen.

Geen crisis voor Desso

Inmiddels is negentig procent van de polyamide tapijttegelcollectie C2C-gecertificeerd. Bij Desso’s meest innovatieve tapijttegels is tot 97 procent van het materiaal positief gedefinieerd, wat betekent dat het veilig is voor mens en milieu. “We werken aan de laatste drie procent. Ook willen we in 2020 volledig gebruik maken van hernieuwbare energie; in 2011 deden we dat voor 33 procent. Daarnaast is de CO2-uitstoot vanaf 2007 tot en met 2011 gehalveerd.”

“We zitten midden in een economische crisis, maar die gaat aan ons voorbij,” zegt Kranendijk tevreden. “De winst is sinds 2007 enorm gestegen en ons Europese marktaandeel in tapijttegels is van 15 procent in 2007 naar 23 in 2011 gegroeid. Ook is er nu ruimte om functionele innovaties op de markt te brengen.” Bijvoorbeeld de AirMaster tapijttegel, die een positieve bijdrage levert aan de luchtkwaliteit en mede daardoor in veel scholen en kantoren wordt gebruikt.

Circulaire economie

De Britse voormalig topzeilster Ellen MacArthur ziet net als Kranendijk de enorme vooruitgang die er met een circulaire economie behaald kan worden. In 2010 startte ze met de naar haar vernoemde stichting, met als doel om de nieuwe economie te promoten. “Ze gaf opdracht aan consultancy bureau McKinsey om uit te zoeken wat er gebeurt als de volledige Europese industrie hetzelfde doet als Desso.”

Nu wil iedereen met ons dansen

“Conclusie: de industrie bespaart jaarlijks $630 mrd (€510 mrd), een geschatte besparing die grofweg overeenkomt met 3,9 procent van het BNP van de Europese Unie,” vertelt Kranendijk. Een bewijs dat het tijd is om vaarwel te zeggen tegen de lineaire economie. “In de VS belandt ongeveer tachtig procent van het afval op de vuilstort en in Duitsland wordt bijna alles verbrand. Zo zonde, want als je de producten op een goede manier produceert is dat niet nodig.”

Dansen met Desso

Niet iedereen was enthousiast toen Kranendijk zijn plannen introduceerde. “Sommige leveranciers wisten niet wat ze met de plannen aanmoesten. Ze leverden al producten die aan bepaalde Europese eisen voldeden, maar Desso wilde het nóg transparanter. De samenwerking met enkele leveranciers stond zelfs op het spel.” Kranendijks geloof in een circulaire economie werd beloond. “Nu wil iedereen met ons dansen.”

Bij C2C probeer je hernieuwbare energie in alle fasen van de productcyclus te gebruiken

“Ik geef heel veel speeches om bedrijven te overtuigen. Nationale bedrijven als Philips en DSM richten zich inmiddels al meer op C2C, maar ook kleinere bedrijven als toiletpapierfabrikant Van Houtum,” aldus Kranendijk. “Naarmate er meer voorbeelden komen zul je zien dat steeds meer bedrijven er mee beginnen. Want C2C is goed voor het totaalplaatje: people, planet en profit.”

Foto: Desso

Zeilen op 300 meter hoogte met sterkste stof ter wereld

Het Nederlandse chemiebedrijf DSM heeft een materiaal ontwikkeld dat sterk genoeg is om een containerschip op sleeptouw te nemen. In het Nemo Science Center in Amsterdam zal de stof genaamd Dyneema op 1 en 2 november de competitie aangaan met twaalf andere duurzame, innovatieve concepten tijdens de verkiezing van de 'Enlightenmentz’. De lichtgewicht stof is ondanks zijn soepele uiterlijk vijftien keer sterker dan staal. De onverwoestbaarheid van het materiaal heeft gezorgd voor een bijzonderesamenwerking met het Duitse Skysails. Skysails maakt vliegers op industriële schaal die zo veel trekkracht hebben dat het de motoren van zeeschepen ontlast. Op het touw van zo’n vlieger komen veel krachten te staan en daarom is Dyneema hiervoor het ideale product. Ook de Nederlandse start-up Ampyx maakt gebruik van Dyneema. Ampyx wekt windenergie op met zweefvliegtuigjes die via een Dyneema-kabel aan de grond vast zitten. Zeilen anno nu In 2008 voerde Skysails een succesvolle proef uit met een vlieger van 160 vierkante meter. Een commercieel containerschip vertrok vanaf Duitsland naar Venezuela en ging terug via de VS en Noorwegen. Met de vlieger bespaarde het schip 10 tot 15 procent aan brandstof en CO2-uitstoot. Omgerekend is dat €770 tot €1200 per dag aan brandstofkosten. In 2010 verkocht Skysails zijn eerste installatie aan het grootste vissersschip van Duitsland: de Maartje Theadora. Ook dit schip wordt voortgetrokken door de 160 vierkante meter grote vlieger. SkySails wil doorgroeien naar vliegers van 1.600 vierkante meter en kan hiermee naar eigen zeggen voor een brandstofbesparing tot 50 procent zorgen. Enorme hoogtes, enorme krachten Het gebruiken van een vlieger blijkt veel effectiever te zijn dan het installeren van een zeil. Bijkomend voordeel is dat de vlieger werkt tot op 300 meter. Daar is de wind stabieler en sterker op zeeniveau. Op dat soort hoogtes is een vlieger op industriële schaal aan gigantische krachten onderhevig. Het touw van Dyneema biedt hier uitkomst. Het materiaal is echter op meer gebieden toepasbaar. SkySails wil naast vliegers voor schepen ook vliegerparken oprichten. Daar zullen vliegers tot op 800 meter energie opwekken. Daarnaast kan het materiaal gebruikt worden in andere branches. Het kan bijvoorbeeld verwerkt worden in beschermende kleding en gebruikt worden voor visnetten. Andere kanshebbers voor de titel van 'Enlightenment' zijn de biologische PEF-fles van Avantium en gewasbescherming met UV-licht van CleanLight, waar DuurzaamBedrijfsleven.nl al eerder video's over maakte. Alle kansmakende innovaties zijn te vinden op de website van Enlightenmentz. Foto: Pauly March