Chantal Blommers 25 november 2022, 12:05

Changemaker Femke Dijkstra: Samen met Lowlands aan de slag voor betaalbare starterswoningen

De woningmarkt koelt misschien iets af, maar voor starters is het nog lang niet genoeg. Femke Dijkstra, van Vereniging Eigen Huis, bundelt de krachten met Lowlands en The Positive Lab om daar iets aan te doen.

Femke Dijkstra Femke Dijkstra van Vereniging Eigen Huis.

Vereniging Eigen Huis, Lowlands en The Positive Lab werken sinds dit jaar samen in Club WOWW, dat staat voor Wonen Om te Wonen-woningen. Femke Dijkstra, van Vereniging Eigen Huis, vertelt over het nieuwe initiatief waar zij nauw bij betrokken is.

Wat is Club WOWW precies?

“Bij Club WOWW bundelen Vereniging Eigen Huis, Lowlands en The Positive Lab kennis, krachten en netwerk om te zorgen voor meer betaalbare sociale koopwoningen. Wonen is een basisbehoefte, maar veel starters vallen tussen wal en schip. Zij verdienen bijvoorbeeld nét te veel voor een sociale huurwoning, maar verdienen niet genoeg om particulier te huren. Om dat aan te pakken zijn nieuwe concepten, nieuwe organisatie van ontwikkeling, realisatie en exploitatie en nieuwe samenwerkingen nodig.

Club WOWW is geïnspireerd op collectieve bouw- en woonvormen zoals in Zurich, Wenen en Berlijn. Wij willen experimenteren met deze vorm om blijvende betaalbaarheid te organiseren, zodat dit deel van de woningvoorraad groeit en ook later beschikbaar is voor woningzoekenden voor wie de vrije markt een te grote stap is.”

Hoe ziet die aanpak eruit?

“Club WOWW brengt jonge woningzoekenden bij elkaar die niet langer willen wachten op de politiek voor oplossingen, maar het heft in eigen handen willen nemen. Starters kunnen zich vrijblijvend aanmelden als zij interesse hebben. Zo’n 2400 mensen hebben zich inmiddels ingeschreven. De experts van Club WOWW zijn nu op zoek naar een geschikte locatie. Dat kan een stuk grond zijn, maar ook een gebouw dat we kunnen herontwikkelen.

In dat proces zitten we nu. We zitten met meerdere gemeenten om de tafel, maar ook met projectontwikkelaars, woningcorporaties en mensen die tegen een sociaal maatschappelijke rente onze plannen zouden willen financieren. Uiteindelijk hopen we zo twee of drie locaties te kunnen ontwikkelen tot een gezamenlijk wooncomplex. Daarbij kiezen we voor duurzame materialen en eigen energievoorzieningen. Met de kopers hopen we nog andere dingen in te vullen: krijgt een wooncomplex een ruimte voor een gezamenlijke wasmachine bijvoorbeeld, komt er een deelauto? Dat zijn dingen die in de toekomst vorm moeten krijgen.”

Hoe voorkom je dat de betaalbare starterswoningen niet razendsnel met veel winst worden doorverkocht?

“De blijvende betaalbaarheid wordt mede mogelijk gemaakt door een anti-speculatieregeling. We onderzoeken of en welke bestaande regeling het meest geschikt is voor WOWW. We vinden het belangrijk dat de koper deelt in de eventuele waardestijging van de woning en mede verantwoordelijkheid neemt in een coöperatieve vereniging. Kortom: de starterswoningen mogen niet met veel winst worden verkocht, ze moeten betaalbaar blijven. We mikken op een koopprijs tussen de 260.000 en 300.000 euro.”

De nood is hoog, wanneer staan deze complexen er?

“Omdat we kiezen voor modulair bouwen, kunnen we snel doorpakken. Delen van de woningen worden duurzaam in de fabriek geproduceerd. We zijn alleen wel afhankelijk van de regelgeving van de overheid. Daarom hopen we dat we gemeenten mee kunnen krijgen in onze plannen.

We hebben Club WOWW en onze plannen gepresenteerd tijdens het festival Lowlands dit jaar. Ons doel is om tijdens het festival komend jaar in elk geval twee concrete locaties aan te kunnen kondigen.”

Hoe is een festival als Lowlands eigenlijk bij dit project betrokken geraakt?

“Lowlands is altijd een maatschappelijk betrokken festival geweest en investeert in duurzaamheid en ondersteunt goede initiatieven vanuit de samenleving. Lowlands en Vereniging Eigen Huis zijn op het eerste gezicht geen logische combinatie. We zijn elkaar min of meer per toeval tegengekomen en hebben ons verenigd in de wens een betaalbare en duurzame oplossing voor starters te realiseren. Daarbij: de doelgroepen van beide organisaties komen voor een groot deel overeen. Samen met The Positive Lab, dat veel expertise heeft op het gebied van duurzame gebiedsontwikkeling en ruimtelijke ordening, hebben we een enorm netwerk om dit initiatief mogelijk te maken.”

Daarom was het festival dit jaar ook de perfecte gelegenheid om onze samenwerking te presenteren. Als Club Woww hadden we daar het ‘Geen Huis Feestje’ georganiseerd, waar we mensen enthousiast hebben gemaakt voor ons plan en tegelijkertijd bewust hebben gemaakt van de noodzaak.”

Wat is jullie toekomstdroom?

,,Ons doel is het aandeel blijvend betaalbare koopwoningen op de markt substantieel vergroten. Maar we bekijken het stap voor stap: eerst proberen we de eerste twee projecten van WOWW van de grond krijgen, daarna gaan we verder.”

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

‘We can come an end’ met het klimaat

An Inconvenient Truth van toenmalig vice-president van Amerika Al Gore dateert van 2006. In de documentaire van Davis Guggenheim laat hij een alarmschot afgaan: stop met de CO2-uitstoot en wel nu, anders gaat de aarde ten onder. In het toen nog bij vlagen optimistische Amerika had hij ook meteen de oplossing voorhanden. Met betaalbare technologische middelen zouden we de klus kunnen klaren, zei hij zonder veel voorbeelden van die technologie prijs te geven. De documentaire maakte veel los en had meer impact dan Gore als politicus ooit had kunnen bereiken. De waardering was groot, de film won de Oscar voor beste documentaire en in hetzelfde jaar ontving Gore de Nobelprijs voor de Vrede in Stockholm. In 2017 kwam hij met een vervolg documentaire, waarin hij zijn boosheid over het gebrek aan daadwerkelijke actie om het klimaat te redden niet onderdrukte. Toch was hij hoopvoller dan in 2006. Hij was ook positief op de klimaattop die in 2017 in Bonn plaatsvond. De regering Trump had zich intussen teruggetrokken uit het klimaatakkoord van Parijs, maar een groot aantal Amerikaanse Staten en steden liet zich er niets aan gelegen en bleef het akkoord wel trouw. Gore vormde met Michael Bloomberg (oud-burgemeester New York) en Jerry Brown (gouverneur van Californië) een Amerikaanse schaduwdelegatie in Bonn. Terwijl de officiële delegatie het gebruik van steenkool en fossiele brandstoffen aanmoedigde, legde Gore de nadruk op de inspanningen van al die burgers en bedrijven om klimaatverandering tegen te gaan. Zijn immer hoopvolle en strijdbare houding lijkt de 74-jarige Gore door COP27 kwijt te zijn. Kort voor de top riep hij in The New York Times De Wereldbank nog op nieuw leiderschap te tonen door projecten voor schone energie in arme landen te financieren. ‘Dat is de taak van de Wereldbank en ze doen het gewoon niet.’ Amerika, als grootste aandeelhouder van de Wereldbank (een VN-instelling) benoemt de leidinggevende. Gore spoorde Biden aan actie te ondernemen voor een fris gezicht op die plek. Maar na Egypte lijkt Gore zijn hoop verloren, terwijl er wel degelijk lichtpunten zijn te signaleren. Hier op Change Inc. schreven we al over de terugkeer van Brazilië, met president Lula, aan het klimaatfront. Over de 8 miljard dollar die naar klimaatbestendige landbouw gaat (een initiatief van Amerika en de VAE) en over de lancering van de VN van een publieke database van methaanlekken, opgespoord met satellieten. En mocht Al Gore Change Inc. niet lezen, dan is hij vast opmerkzaam gemaakt op een uitspraak van een grote speler die hem positief moet stemmen. De Franse president Macron benadrukte in Le Monde dat de oorlog in Oekraïne de aanpak van het klimaatprobleem niet in de weg mag zitten. ‘We zullen onze verplichtingen aan het klimaat niet opofferen vanwege de Russische dreiging op het gebied van energie. Dus alle landen moeten hun verplichtingen blijven nakomen.’ Misschien leidt de instelling die de 71-jarige Van Gaal er op nahoudt tot iets meer vrolijkheid. Zelfs al haal je de afgesproken doelstelling niet, dan is ‘we can come an end’ zo slecht nog niet, in tijden van polycrises. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.