Eva Segaar 24 december 2020, 09:00

Combinatie batterij en aggregaat kan bouw snel veel groener maken

Engie en Bredenoord werken de komende jaren samen om de energiemarkt duurzamer te maken. De twee bedrijven willen het gebruik van fossiele brandstoffen terugdringen, door batterij en aggregaat samen in te zetten. “Hybride systemen hebben wat ons betreft de toekomst.”

Adobestock 316971901 Adobe Stock

Familiebedrijf Bredenoord is gespecialiseerd in het ontwikkelen van mobiele energiesystemen. Engie, energieleverancier en technisch dienstverlener, heeft veel ervaring op het gebied van elektrische aansluitingen en de software die ziet waar die batterijen kunnen worden ingezet. Dus toen businessunitmanager Maarten van den Heuvel drie jaar geleden een pitch gaf over de batterijsystemen van Bredenoord, polste Engie of ze niet samen konden werken. “Zodat er ook een markt was waarbij we frequency containment reserve (FCR) konden bijleveren om de balans op het net te houden, als de batterijen niet verhuurd zijn,” zegt Van den Heuvel.

Minder fossiele brandstoffen

Door het inzetten van batterijen, alleen of in combinatie met een aggregaat, kan het energieverbruik op bouwplaatsen, de wegenbouw, de industrie en evenementen verduurzamen. Nu draait een aggregaat op die locaties vaak voor langere tijd, ook als er relatief weinig stroomvraag is. Dat is zonde, aangezien een aggregaat dan wel veel CO2 uitstoot voor de lage elektriciteitsvraag. Nog los van het geluid, fijnstof en stikstof. “Neem als voorbeeld een bouwkeet die is aangesloten op een aggregaat,” zegt Van den Heuvel van Bredenoord. “Als alleen het koffieapparaat aanstaat, is er continu lage belasting. Maar dan moet er wel steeds stroom naar de keet toe. Met een batterij erbij voorzie je in de vraag die op dat moment nodig is zonder dat daarvoor de aggregaat moet draaien.”

Volgens Van den Heuvel is het streven om de bouwplaatsen en evenementen zoveel mogelijk op batterijen te laten draaien, maar is dat in de praktijk lastig. “Het is vaak niet mogelijk omdat de autonomie van een batterij niet voldoende is. Een batterij moet vervangen worden als hij leeg is en er geen netwerk aanwezig is om hem op te laden. Hiervoor is vaak een zware truck nodig, en dus kiezen we voor gecombineerde, zogenaamde hybride inzet. Het aggregaat gaat pas aan als de batterij bijna leeg is en draait dan op zijn optimale rendement.”

Lees ook: Amsterdam knoopt warmtenetten aan elkaar voor meer duurzaamheid

Stikstofprobleem

Het kan de emissie in de bouw tot 90 procent reduceren. “Door het aggregaat in combinatie met biodiesel te gebruiken wordt het verbruik van fossiele brandstoffen minder,” zegt Van den Heuvel. Dat scheelt geld en milieulast.

Bij de bouw in de buurt van Natura 2000-gebieden mag nauwelijks stikstof vrijkomen, dus ligt er grote druk op het reduceren van de stikstofemissies, waar een batterij bij kan helpen. “Door naast een batterij een aggregaat te combineren met NOX filtersystemen of met een waterstofaggregaat, waarvan Bredenoord twee prototypes heeft, is de bouw op dat moment stikstofarm en wordt voldaan aan nieuwe regelgeving,” ligt Van den Heuvel toe. Laden op groene stroom gebeurt met het zonnepark van Bredenoord voordat de batterijen naar klanten gaan, zodat ze ook echt groen zijn.

Inspringen bij piekbelasting

De batterij kan ook buiten de bouwplaats uitkomst bieden, bij de inzet van FCR. Dan worden batterijsystemen gebruikt om de balans op het net te houden en storingen te voorkomen. Die markt was voor de bedrijven alleen niet rendabel, maar als je de markt voor mobiele energiesystemen en FCR samen betreedt kan het financieel wel uit. Dus kochten de bedrijven zes battery boxes voor de gezamenlijke batterijenvloot. Elke van deze mobiele batterijen kan 600 kWh laden. Ter vergelijking: één Tesla volledig opladen kost ongeveer 60 kWh. Je kunt dus wel een tijdje door met zo’n batterijpakket.

De batterijbox kan inspringen als er piekbelasting op het net is, of een bedrijf een grotere energievraag heeft dan het net kan leveren. “De batterij kan tijdelijk voor een hoger vermogen zorgen, en ook dat gebeurt emissievrij,” zegt Richard Beekhuis, energy flexibility manager bij Engie. Ook kan de batterij eventuele overschotten van zon en wind gebruiken om op te laden.

Grote afzetmarkt

In heel Nederland groeit de vraag naar bouwen met minder CO2-, stikstof- en fijnstof-uitstoot. Engie en Bredenoord merken dat daarom al vraag is naar hun batterijvloot. Zo wordt in Utrecht gewerkt aan de reparatie van een tramkabel, waarvoor op locatie een batterij met aggregaat zijn ingezet om uitstoot te besparen. Beide partijen spelen met deze batterij in op verschillende markten: het balanceren van het net, de opvang van pieken en dalen, de opslag van groene-, en het besparen van fossiele energie.

“Wij denken dat er een grote toekomst is voor hybride systemen die gekoppeld zijn aan schonere generatoren,” zegt Beekhuis. Voor nu zijn er zes batterijen beschikbaar, maar als de vraag enorm groeit, bijvoorbeeld als er straks weer festivals kunnen plaatsvinden, worden dat er wellicht meer. Er zijn immers een heleboel plekken waar nog diesel wordt gebruikt, maar ze veel liever groen willen werken.

Lees ook: CEO Engie: 'in de toekomst zullen wij meer een dienstverlener zijn dan een energieleverancier'

Durf, duidelijkheid en vooruitzicht bieden

"Een verschrikkelijk ongeluk", zei Mark Rutte. "Waren we maar eerder met de mensen die hier zelf mee te maken hebben in gesprek gegaan", zei Wopke Hoekstra. Andere geluiden die voorbijkwamen: "Te weinig alarmbellen op allerlei niveaus." En: "Een fabriek zonder menselijke maat", nog overtroffen door "Het wereldkampioenschap bestuurlijk onvermogen."De citaten zijn niet ontleend aan het scenario van een toneelstuk over de parlementaire enquête over Corona in 2022. We hoorden ze na de toeslagenaffaire bij de belastingdienst. Het valt te hopen dat de boven-ons- gestelden zonder angst of vrees voor een toekomstige afrekening heldere besluiten durven nemen. En daar lijkt het soms aan te ontbreken.Problemen doorschuivenAls je niet duidelijk bent, lok je uit dat iedereen naar elkaar gaat wijzen. Het gebeurde in de toeslagenaffaire en het gebeurt nu weer. Hoezo mogen Kruidvat en Etos wel open en ik niet? Waarom mag de Primerawinkel geen staatsloten verkopen en Kruidvat wel? Hoezo mag je op de weekmarkt kleding kopen en niet bij mij op afspraak?Dezelfde discussie zie je buh supermarkten die eigenlijk best meer gezonde, duurdere voeding willen verkopen. Maar supermarkt A zegt: 'Ik wil het wel doen, maar dan gaan ze allemaal naar B.' Het ligt aan de consument, schuiven ze door. En de journalistiek doet er niet voor onder: 'We zetten negatieve koppen boven de stukjes, want die worden gelezen.' Je zou als journalist wel anders willen, maar de lezer wil het nu eenmaal zo. En weer schuif je het probleem door.Hoopvol perspectief schetsenDe ban is alleen te doorbreken wanneer je als leider duidelijk bent en een hoopvol perspectief schetst. Mark Rutte heeft goed geluisterd naar Angela Merkel, zichzelf met de lockdown armslag gegeven en kan half januari, als de verkiezingscampagne begint uitgebreid op het vaccinverhaal inzetten. Met durf had hij veel eerder tot een lockdown kunnen besluiten om juist nu, kort voor kerst, de zegeningen van het vaccin te vieren.De periode van bangmakerij kun je dan afsluiten met een gloedvol verhaal over de echt grote problemen die er aankomen. Van klimaat en voedsel, tot biodiversiteit. Die je met de inzet van een waaier aan wetenschappelijke expertise te lijf moet gaan. Louise Fresco schrijft in NRC Handelsblad: "We staan immers niet met lege handen. Er is een veelheid aan veelbelovende technologieën, initiatieven en wetgeving voor ecologisch verantwoorde energie, transport, bouwen, voedsel en alternatieve materialen."Trump de eer gevenEn met durf en duidelijkheid kun je zelfs de hand reiken naar de andere partij. In de Washington Post doet columnist Marc Thiessen een origineel voorstel. Hij zegt te begrijpen dat Biden 'gezien het vreselijke gedrag van Trump', misschien niet in de stemming is hem te prijzen. Maar om 'de harde retoriek te stoppen' en de 'temperatuur van het debat te verlagen' zou Biden aan Trump de eer moeten geven voor het succes van Operation Warp Speed. Trump kon de pandemie niet beheersen, maar stopte wel risicovolle miljarden in ontwikkeling van het vaccin. Thiessen: "Het gaat niet om Trump, het gaat erom dat Biden zijn belofte nakomt om de supporters van zijn tegenstander te bereiken en Amerikanen bij elkaar te brengen." Durf, duidelijkheid en perspectief in optima forma.