Teun Schröder
08 april 2022, 11:00

Daan Bruggink van ORGA Architect: "De mens is gecodeerd om te leven in de natuur"

Daan Bruggink wilde bioloog worden en was altijd al geïnteresseerd in de menselijke evolutie. Bioloog werd hij niet. Architect wel. Zijn belangstelling voor de natuur vertaalt hij nu naar het ontwerpen van een leefomgeving met een optimale balans tussen mens, flora en fauna.

ORGA architect De Verwondering 022 Eco-school De Verwondering in Almere, één van de projecten van ORGA Architect | Credits: ORGA Architect

Daan Bruggink studeerde Architectuur aan de Technische Universiteit Delft. Vroeger wilde hij bioloog worden, maar in ‘scheikunde was hij niet goed genoeg’. The next best thing voor hem was architectuur, en dan in het bijzonder: bouwen, zoals de natuur bouwt. Met veel aandacht voor biobased materialen. Maar ook voor biophilic bouwen: architectuur volgens de logische principes uit de natuur. In 2007 richtte hij zijn eigen bureau op: ORGA Architect.

Hoe zorg je voor snelle verduurzaming?

“Onze kracht is dat we het gewoon laten zien. Als architecten bouwen we natuurlijke en biobased gebouwen, gezond voor mens en dier. We slaan bovendien tonnen CO2 op. De enige manier om de meerwaarde van duurzaamheid aan te tonen is door te laten zien wat het oplevert aan ruimtelijke omgeving. Zonder het stellen van compromissen.”

Daan Bruggink is oprichter van ORGA Architect | Credit: ORGA Architect

Welk type leider is nodig voor die verduurzaming?

“Het belangrijkste is dat je vasthoudt aan, en overtuigd bent van je eigen visie. Vanaf mijn vroege jeugd zijn de natuur en evolutie mijn grootste inspiratiebronnen. De mens is gecodeerd om te leven in de natuur. Pas in de industriële revolutie zijn we ons gaan omringen door techniek. Wonen en werken gaat sindsdien om efficiëntie; veel mensen, weinig ruimte.

Ik wil juist de natuur weer terugbrengen naar onze leefomgeving. De natuur heb ik van begin af aan in de architectuur en traditionele bouwwereld willen integreren. Dat was vaak tegen de stroom in, maar het was heel helder waar we naar toe moesten. Maakt dat je een leider? Geen idee, dat was ook niet het doel. Maar ik ben wel overtuigd dat het de enige juiste route is. Daar heb ik aan vastgehouden. Het is mooi om te zien dat dit nu mensen inspireert om hetzelfde te doen.”

Welk doel heb je voor ogen?

“Zakelijk zie ik graag dat ORGA de omvang behoudt om opdrachten te maken die ons allemaal verder brengen. Dus nog meer voorbeelden maken van biobased en biophilic architectuur. Energiezuinig bouwen krijgt veel aandacht. Maar ik zie dat bouwen met oog voor mentale gezondheid steeds belangrijker wordt. Onderzoeken wijzen uit dat mensen zich beter voelen in gebouwen die meer overeenkomsten hebben met de natuur. En de concentratie en productiviteit gaat ook met sprongen vooruit. Dat besef begint steeds meer te groeien.

Persoonlijk geniet ik gewoon van het architect zijn. Dat bijzondere museumpje in de bossen van Drenthe, of dat hoekgebouw in de Amsterdamse Pijp, of aan de Maas in Rotterdam. Mooie projecten op bijzondere plekken. Die zijn niet minder biobased of biophilic dan onze grote projecten.”

Waar ben je het beste mee geholpen?

“Om mijn doelen te bereiken heb je twee dingen nodig. Het belangrijkste zijn de medewerkers en architecten van ORGA. Zonder hen ben je nergens. De tweede, evenzo belangrijk, is de opdrachtgever. De opdrachtgever is het startpunt van bijzondere projecten. De ideale opdrachtgever staat open voor biobased en biophilic architectuur. Deze rol kan de overheid nog meer op zich nemen. Ik ben minder voorstander van dwingende maatregelen voor het gebruik van biobased materialen. Dan praat je over een minimum en mist innovatie. Veel liever laat ik zien wat er maximaal mogelijk is.”

Waar heb je spijt van?

“Spijt is een raar fenomeen. Heeft de evolutie ooit spijt? Het loopt zoals het loopt. Je maakt keuzes en die bepalen de route. Net als evolutie: je past je aan om op de beste manier je doel te bereiken. Je moet juist de andere kant op kijken; spijt is naar achteren kijken, kansen is naar voren. Als deuren dicht gaan, gaan er andere deuren open.”

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Wigand Dijkstra van iCell: "Innovatie kan ook betekenen dat we teruggaan naar de natuur"

Wigand Dijktra is regional director Benelux van iCell, een van oorsprong Zweeds bedrijf. In Zweden staat een volledig werkende fabriek. Aan de ene kant gaan oude kranten de fabriek in. Aan de andere kant rollen flexibele isolerende matten eruit. Brandvertragend, geluidswerend en volledig circulair. Inmiddels worden de isolatiematten van iCell al op een aantal plekken in Nederland gebruikt, zoals op de TU Delft, in het circulaire restaurant De Vondeltuin in Amsterdam en in ventilatiesystemen. Maar daar mogen wat Dijkstra betreft nog flink wat projecten bij. Hoe zorg je voor snelle verduurzaming? “De combinatie snel en verduurzaming ken ik niet als ik naar mijn eigen sector kijk. Bij energie besparen heb je twee mogelijkheden. De eerste is het installeren van installaties als warmtepompen en zonnepanelen. De andere snelle klap is isoleren. Dat laatste gebeurt wel, maar vaak met materialen waarvan de duurzaamheid twijfelachtig is. Wil je het goed doen, dan moet je kijken naar biobased materialen. Maar in de praktijk zie je dat vooralsnog nog maar weinig terug.”Wigand Dijktra, regional director benelux van iCellWelk type leider is ervoor nodig om die duurzame verandering te stimuleren? “Dit zijn ondernemende leiders die het startpunt zijn van verandering. Ik ben van mening dat de oplossing ligt in de bestuurskamers, niet bij de mensen binnen de organisatie. Deze laatste groep wil echt wel vooruit. Maar zolang ze door de laag daarboven worden afgerekend op het nemen van risico’s of het ondermijnen van winstmaximalisatie, stokt echte vooruitgang. Leiders moeten juist een omgeving creëren waarin mensen kansen kunnen najagen en risico’s mogen nemen. Daarmee wordt goed personeel behouden, gemotiveerd en bevlogen.” Welk doel heb je voor ogen? “Voor echte verduurzaming is innovatie nodig. Maar dit hoeft niet te betekenen dat er almaar meer techniek in een woning gestopt moet worden. Innovatie kan ook betekenen dat we teruggaan naar de natuur. Met meer gebruik van biobased materialen. Uiteindelijk streef ik naar een iCell-fabriek in Nederland. Met Nederlandse oude kranten als grondstof. Maar zo’n fabriek bouw je niet zomaar. Voordat we hier een fabriek kunnen bouwen hebben we de commitment van de bouwsector nodig. Want als zij het materiaal niet gebruiken, komt de cirkel niet rond.” Waar ben je het beste mee geholpen? “Een overheid die kleine bedrijven met raad en daad bijstaat om bijvoorbeeld te voldoen aan certificeringen die in de bouw gelden. Er komen vanuit de overheid en de branche steeds meer regels die als doel hebben om duurzame isolatiematerialen te promoten. Om hieraan te kunnen voldoen heb je een behoorlijke organisatie en financiële armslag nodig. Nieuwe, vaak kleine bedrijven, ontberen dit. Voor snelle verduurzaming moeten grote bedrijven en de overheid meedoen. Mijn advies: stop met almaar analyseren. In plaats daarvan moeten er zoveel mogelijk groene pilot-projecten worden opgezet. Daarvan leer je het meest, en kun je bij succes opschalen. Verder hebben we een overheid nodig die goed gedrag beloont met bijvoorbeeld subsidies, en fout gedrag bestraft met belastingen. De overheid moet zorgen dat de duurzame, groene en gezonde keuze ook financieel de aantrekkelijkste keuze is.” Waar heb je spijt van? “Spijt is niet het juiste woord. Maar als ik terugkijk is de conclusie dat we de markt te optimistisch hebben ingeschat. De omschakeling naar circulaire en duurzame materialen duurt veel langer dan gehoopt. Als je echter om je heen kijkt dan weet je: we zitten helemaal op het juiste spoor. Er is meer dan ooit bewustwording van het belang van duurzame keuzes. Daar moeten we niet mee wachten. Die moeten we nu maken!”Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.