Marc Seijlhouwer 18 december 2019, 16:52

Deze flat in Utrecht gaat energie leveren

In Utrecht start begin volgend jaar een renovatieproject van een sociale huurflat. Na de renovatie zal elke bewoner niet alleen energieneutraal wonen, maar de flat zal zelfs meer stroom opwekken dan de bewoners gebruiken.

Beeld 1 impressie flat henriettedreef

Vandaag gaf de Gemeente Utrecht de omgevingsvergunning, waardoor de renovatie in februari 2020 kan starten. Het project zal de hele flat veranderen: elke gevel en elk muurelement wordt vervangen door een moderne versie, met driedubbel glas en geïsoleerde muren. Bovendien zit er in de gevels een installatie die ventileert en weglekkende warmte hergebruikt. Eind volgend jaar moeten alle werkzaamheden klaar zijn.

Industriële warmtepomp

Bovenop de flat komt een industriële warmtepomp die genoeg levert om de 58 woningen te verwarmen en van warm water te voorzien. Het dak en de zijkant van de flat komen vol te hangen met zonnecellen die samen als het goed is genoeg stroom produceren voor de bewoners én eventuele elektrische auto's die bij de flat geparkeerd staan. De werkzaamheden aan de appartementen zelf worden in een week uitgevoerd. Bewoners blijven tijdens renovatie in hun woning en kunnen overdag gebruik maken van faciliteiten die worden aangeboden.

Lees ook: 'Energieneutraal bouwen is teveel op CO2-reductie gericht'

Unieke energiezuinige flat

De Henriëttedreef in Overvecht moet de eerste energieleverende flat van Europa worden. "Dit is een uniek voorbeeld", vertelt Arno Peekel van het Utrecht Sustainability Institute trots. "En het kan na dit prototype vermoedelijk ook nog zonder subsidie." Voor de eerste flat krijgt woningcorporatie Bo-Ex nog een subsidie van de Topsector Energie. "Maar we hebben zoveel geleerd van dit project dat er door stroomlijning veel bespaard kan worden, zodat die subsidie bij andere flats niet nodig is."

Lees ook: Gebouwakkoord wil alle woningen energieneutraal in 2050

Duizenden flats

De Henriëttedreef is namelijk niet uniek: er zijn duizenden van dit soort flats. In de jaren '60 werden een hoop flats volgens hetzelfde principe gebouwd, met een betonnen 'skelet' en goedkope prefab-elementen voor de gevel, kozijnen en muren. "Die elementen zijn makkelijk te vervangen, wat de renovatie mogelijk maakt", legt Peekel uit.  Volgens hem zijn er duizenden flats volgens dit principe gebouwd. Al die woningen kunnen op relatief korte termijn duurzamer worden.

Bestaande woning verduurzamen

Het verduurzamen van bestaande woningen is één van de grote uitdagingen voor een duurzame toekomst. Peekel: "Nieuwe nul-op-de-meter-woningen zijn relatief eenvoudig, maar bestaande huizen energieneutraal maken is een grotere uitdaging." Woningcorporaties proberen nu vaak sociale huurwoningen beter te isoleren om een B-label te krijgen. "Maar toen wij met Bo-Ex spraken raakten we steeds meer overtuigd dat er meer mogelijk was; dat je zelfs een energie-positieve flat kon maken."

Bo-Ex deelt de lessen en voortgang van de Henriëttedreef-verbouwing met andere Utrechtse woningcorporaties die soortgelijke flats in beheer hebben. Zo kan iedereen leren en wagen andere corporaties zich mogelijk aan soortgelijke renovaties. Peekel: "Bij dit soort projecten kijkt iedereen naar elkaar totdat één partij het doet."

Bron & beeld: Utrecht Sustainability Institute

Meer deelauto's op het platteland

De afspraak met minister Stientje van Veldhoven (Milieu en Wonen) die de partijen vandaag maken gaat over het jaar 2021. Dan moeten er deelauto's zijn in de twintig gemeenten, waar onder andere Horst aan de Maas, Aa en Hunze en Ooststellingwerf bij horen. Het plan mikt op 100.000 deelauto's in Nederland; nu zijn er landelijk 51.000, dus in twee jaar moet het aantal verdubbelen.VerdienmodelHoeveel nieuwe deelauto's in plattelandsgemeenten komen is onduidelijk. "Het is aan de gemeenten om de plannen concreet te maken", zegt Carlijn van Donselaar van het Ministerie van Instrastructuur en Milieu.Lees ook:Hoe autodelen leidt tot lagere CO2-uitstoot Leasebedrijf stimuleert autodelenAutodeelbedrijven die meedoen met de afspraak starten de komende tijd met een aantal proeven in kleinere gemeenten. "Zo bekijken ze hoe autodelen ook in dunner bevolkte gebieden winstgevend kan zijn." Volgend jaar moet dan blijken of er een goede businesscase is voor autodelen in kleinere gemeenten.De overheid denkt in ieder geval dat autodelen nog veel groter zal worden dan het nu is. Dit jaar pakte een half miljoen Nederlanders wel eens de deelauto, in 2021 moeten dat er 700.000 zijn. Volgens gebruikers is de kostenbesparing het belangrijkste argument: in plaats van een tweede auto te kopen huur je af en toe een deelauto.Minder CO2 door autodelenVoor de overheid is het prettig dat er dankzij autodelen minder parkeerplaatsen bezet zijn. Zo is er meer ruimte voor groen, en rijden in een deelauto is 8 tot 13 procent minder vervuilend dan rijden in een eigen auto. Bovendien is het elektrificeren van een gedeeld wagenpark makkelijker dan individueën overtuigen om een (dure) elektrische auto to kopen.Lees ook:Nieuw concept voor autodelenOm alle plannen te laten slagen bieden gemeente en landelijke overheid verschillende voordelen. Mensen die voor een deelauto kiezen mogen zelf weten wat er met de vrijgekomen parkeerruimte gebeurt. En de betrokken autodeelbedrijven zullen kennis uitwisselen om zoveel mogelijk te leren over de beste manier om in de regio winstgevend te zijn.AutodeelplatformEén van de partijen die autodelen makkelijker maakt is Snappcar, een autodeelplatform. Eerder was medeoprichter Victor van Tol te gast in de Green Leader podcast van DuurzaamBedrijfsleven. Daarin spreekt presentator Paul van Liempt wekelijks met duurzame koplopers die de transitie aantoonbaar versnellen. Luister de podcast hieronder terug.Wil je nooit meer een Green Leader podcast missen? Abonneer je dan op het Green Leader kanaal op Soundcloud of Spotify. De podcasts maken onderdeel uit van een multimediaal format waarmee DuurzaamBedrijfsleven de frontrunners van de nieuwe economie het podium biedt dat zij verdienen. Naast podcasts verschijnen er ook (duo-)interviews. Ga naar duurzaambedrijfsleven.nl/greenleaders voor meer informatie.Bron: Ministerie van I&W | Beeld: Snappcar