Allereerst: wat houdt zelfhelend beton precies in? Uitvoerder Heijmans schrijft dat beton zelfhelend kan worden door bepaalde hulpstoffen toe te voegen. Dit microbiologische goedje is ontwikkeld aan de TU Delft en sinds enkele jaren commercieel beschikbaar. De combinatie van bacteriesporen en voedingsstoffen levert als het ware een ‘betongeneesmiddel’ op, of in vaktermen: ‘healing agent’, waarvan de bacteriën actief worden zodra ze door scheuring in aanraking komen met vocht en zuurstof. Als gevolg daarvan worden de scheuren door de bacteriën gevuld met een dichtende kalksteenlaag. Voor het project in Rijen is aan elke kuub beton een mix van zes kilo bacteriesporen en voedingsstoffen toegevoegd. Deze samenstelling zorgt voor een optimale heling.
Testen
In de spoortunnel is een wand van zelfhelend beton aangebracht in de pompkelder. Om ervoor te zorgen dat het toegevoegde ‘betongeneesmiddel’ de gewenste reactie vertoont, is de pompkelder na de stort van het zelfhelende beton gedurende zes weken onder water gezet. Daarna is de wand geïnspecteerd en zijn in het laboratorium betonmonsters onderzocht op scheurvorming en de daadwerkelijke afzetting van kalk om de scheuren te dichten. De eerste bevindingen zijn positief. Komende jaren blijft Heijmans samen met de projectpartners ProRail en de provincie Noord-Brabant de staat van de spooronderdoorgang volgen.
Duurzamer
Doordat scheuren op natuurlijke wijze worden hersteld, is de verwachting dat zelfhelend beton de levensduur van bruggen, wegen en viaducten aanzienlijk verlengt. Daarnaast is er met dit type beton fors minder wapeningsstaal nodig in de betonconstructie. In Rijen was de reductie zo’n 35 procent. Dat scheelt de nodige CO2-uitstoot. Volgens Heijmans daalt de zogeheten Milieukostenindicator (MKI) daardoor met circa 10 procent.
Betonakkoord
Beton heeft een grote impact op het milieu. Het is een mengsel van water, aggregaat (kleine steentjes) en cement. Vooral het laatste ingrediënt is vervuilend. Met een uitstoot van 5 tot 8 procent op de totale wereldwijde CO2-emissie is de cementsector zelfs een van de meest vervuilende industrieën. Dat komt door de enorme vraag: na water is cement het meest geconsumeerde product.
Om de betonsector te verduurzamen, werd in 2018 het Betonakkoord in het leven geroepen. Daarin hebben opdrachtgevers, bouwbedrijven en leveranciers doelen en ambities vastgelegd. De aangesloten partijen werken samen aan innovaties die moeten leiden tot een verdere verduurzaming van de sector.
