Rianne Lachmeijer 05 oktober 2018, 09:45

Duurzaamheid op de snelweg: 5 duurzame ontwikkelingen

Vaak gaat het bij duurzaamheid over de voertuigen die op de weg rijden, maar ook rondom de snelweg zelf zijn duurzame oplossingen mogelijk. DuurzaamBedrijfsleven zet er vijf op een rij.

Zonne geluidsscherm bam

Van opvallende oplossingen zoals zonnepanelen op het wegdek tot het invoeren van led-verlichting. Er zijn innovatieve oplossingen, maar ook relatief simpele manieren die duurzaamheid op de snelweg introduceren. DuurzaamBedrijfsleven zet vijf voorbeelden op rij:

1. Zonnepanelen op het wegdek

Om Nederlandse groene gebieden niet allemaal vol te hoeven leggen met zonnepanelen, wordt er naar andere oplossingen gezocht. Met dat idee testen bouwbedrijf BAM en Rijkswaterstaat momenteel berijdbare zonnepanelen op de vluchtstrook van de A2.

Nederland beschikt volgens de partijen over 20 miljoen vierkante meter aan vluchtstrook. Als dit oppervlakte compleet met berijdbare zonnepanelen wordt belegd, levert dit jaarlijks voldoende stroom op om 400.000 huishoudens van elektriciteit te voorzien.

Waarom de zonnepanelen op de vluchtstrook liggen en niet op de rijbanen lees je in dit artikel. (En dat heeft niet alleen met rendementsverlies bij files te maken).

2. Duurzame verlichting

Duurzame oplossingen hoeven niet allemaal heel innovatief te zijn. Soms bieden relatief simpele aanpassingen een uitkomst, zoals verlichting met led-lampen.

De vervanging van traditionele verlichting door led-verlichting op de A2 tussen Holendrecht en Maarssen levert naar schatting een stroombesparing van 241.600 kilowattuur per jaar en een CO2-reductie van 116 ton per jaar op.

Lees ook: Hoe een lantaarnpaal verkeersregelaar, luchtmeter en ordebewaker wordt

3. Park bovenop Amerikaanse snelweg 

De Amerikaanse plaats Atlanta heeft plannen voor een park dat niet naast de snelweg ligt, maar er bovenop. Het doel van het park is om de leefbaarheid van de stad te vergroten en door groenvoorziening het stadsklimaat verbeteren. Door de aanleg van de groenvoorziening in het gebied, hopen de architecten van architectenbureaus Rogers Partners en Nelson Byrd Woltz Landscape Architects onder andere de luchtkwaliteit te verbeteren en de stad te koelen.  

Voor de bewatering van de planten wordt het park voorzien van regenwateropslagsystemen. Daarnaast worden er in het 762 meter lange park voet- en fietspaden aangelegd. Hiermee hopen de architecten wandelen en fietsen te stimuleren.

Lees ook: Krijgt China een groene weg voor de futuristische stad?

4. Elektrische snelweg in Australië

Het klinkt misschien spannender dan het is: Australië krijgt claimt de langste ‘elektrische snelweg’ ter wereld. In de praktijk betekent het dat Australië ruim 1.600 kilometer aan snelwegen uitrust met laadstations voor elektrische auto’s. De zogeheten ‘electric super highway’ loopt van Cairns naar Coolangatta in de staat Queensland.

De regionale overheid hoopt dat de aanwezigheid van de laadinfrastructuur de verkoop van elektrische auto’s zal stuwen. Als extra stimulans wordt het gebruik van de laadpalen daarom tot december 2018 gratis aangeboden.

5. Zonnecellen in het geluidsscherm

In Pijnacker-Nootdorp presenteerde BAM eind vorig jaar het eerste geluidsscherm met geïntegreerde zonnecellen. Een win-win situatie voor de omwonenden, want het scherm blokkeert niet alleen het snelweggeruis, maar levert ook energie op voor tien huishoudens.

Het scherm is onderdeel van een nieuwe generatie geluidsschermen, die speciaal zijn ontworpen om geluid te weren en tegelijkertijd energie te leveren. In onderstaande podcast vertelt Richard Veenstra, tendermanager bij BAM Infra, over het geluidsscherm.

Lees verder over ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid rondom de weg: Zuid-Holland krijgt eerste CO2-negatieve weg

Afbeeldingen: BAM Infra en ROGERS PARTNERS

Energietransitie: 5 keer duurzaam met restwarmte

1. Restwarmte Pernis verwarmt 16.000 huishoudensDe Rotterdamse haven heeft genoeg restwarmte om 500.000 huishoudens en een deel van het kassengebied. Shell is de eerste raffinaderij in de Rotterdamse haven die nu restwarmte aan het warmtenet gaat leveren.Wat levert het op?Daarvoor werkt de raffinaderij samen met Havenbedrijf Rotterdam en Warmtebedrijf Rotterdam. Jaarlijks worden er 16.000 huishoudens verwarmd met de restwarmte. De overgang van aardgas naar restwarmte levert jaarlijks een CO2-reductie van 35.000 ton op.Shell heeft de installaties gebouwd die het mogelijk maken om de restwarmte uit de raffinaderij af te voeren. Havenbedrijf Rotterdam zorgt voor het transport via de warmteleiding van Shell Pernis naar het bestaande warmtenet. Warmtebedrijf Rotterdam neemt de aansluiting op het bestaande warmtenet, het beheer, operatie, onderhoud en levering aan de lokale warmte distributeurs voor zijn rekening.2. Datacenter als warmteleverancierDe vraag naar duurzame warmte neemt toe maar ook het aantal datacenters. De sector kan een duurzaamheidsslag maken door restwarmte beter in te zetten. Dat is de uitkomst van een onderzoek van Berenschot, dat in opdracht van de RVO werd uitgevoerd.EnergiebesparingMet het warmte-overschot van datacenters kan de gebouwde omgeving verwarmd worden. De datacenters krijgen voor de warmte die zij leveren koude terug. Zo kunnen ze energie besparen voor de koeling van hun ruimten.Er zijn al wat succesvolle cases in Nederland en in het buitenland maar er ligt vooral nog veel potentie volgens het rapport. In Finland zijn de datacenters al wel volwaardige warmteleveranciers. Dat komt omdat het hergebruik van restwarmte daar wettelijk verplicht is. Daarbij maakt een hoge gasprijs de Finse businesscase gunstiger.3. Agri-food bedrijf gebruikt restwarmte van de burenEen restwarmtekoppeling tussen aardappelverwerker Lamb Weston / Meijer en Wiskerke Onions werd voor de zomer in gebruik genomen. Doordat het warmte-overschot opnieuw wordt ingezet gaat de aardgasconsumptie en CO2-uitstoot omlaag.De restwarmte van Lamb/Weston / Meijer stroomt als water van 60 graden Celsius via buizen naar het naastgelegen perceel van Wiskerke Onions. Daar wordt de warmte omgezet in lucht van 30 graden Celsius, waarmee de uien gedroogd worden.Hoeveel aardgas wordt bespaard?Jaarlijks levert dat een besparing van 500.000 kubieke meter aardgas op. Dat is gelijk aan de energieconsumptie van 300 huishoudens. De CO2-uitstoot gaat dankzij het project met ongeveer 875 ton omlaag.Het project is niet alleen duurzaam vanuit een milieuperspectief. ‘Het is ook financieel duurzaam omdat de prijs van aardgas de komende jaren alleen maar zal stijgen’, stelde Chayenne Wiskerke, CEO van Wiskerke Onions.4. Zwembad verwarmd met restwarmte uit fabriekAardappelproducent CêlaVita zet het warmte-overschot uit haar fabriek in Wezep in voor de verwarming van een nabijgelegen zwembad. Dat leidt tot een vermindering van het gasgebruik en de CO2-uitstoot van het zwembad.Lagere CO2-uitstootDankzij gebruik van het warmte-overschot bespaart het zwembad 230.000 kubieke meter gas voor verwarming, wat neerkomt op een CO2-reductie van 410 ton.De fabriek van CêlaVita loost dagelijks gezuiverd afvalwater met een temperatuur van ruim 30 graden Celsius in het riool. Door middel van riothermie wordt via warmtewisselaars energie teruggewonnen uit afvalwater in het rioolstelsel. De energie wordt vervolgens door zwembad De Veldkamp in Wezep gebruikt voor de verwarming van het zwembadwater.5. Innovatieve hittepanelen voor staalindustrieTenslotte, wordt er ook nog volop geïnnoveerd. Een consortium van RGS Development, Tata Steel, ECN, Engie en Ontwikkelingsbedrijf NHN gaat bijvoorbeeld energie uit industriële restwarmte halen. Daarvoor worden hittepanelen gebruikt die stralingswarmte omzetten in elektriciteit en warm water. De restwarmte van hoge temperatuur, 700 tot 1.200 graden Celsius, komt vrij bij de productie van onder andere staal, metaal en glas.Wat is de bijdrage aan energiereductie-doelstelling?Volgens het consortium blijkt uit studies dat de hoeveelheid ongebruikte restwarmte van hoge temperatuur in de Europese industrieën meer dan 100 petajoule per jaar kan bedragen, gelijk aan de totale 2020 doelstelling voor energiereductie in Nederland. Met het gedemonstreerde concept kan aan deze doelstelling in de komende jaren daarom een significante bijdrage worden geleverd.Het demonstratieproject behelst een installatie die in totaal 1 megawatt aan stroom en stoom terugwint uit ongeveer 2 megawatt aan restwarmte. Het project, waarvoor een Demonstratie energie-innovatiesubsidie is verkregen, loopt tot 2019.Meer lezen over de energietransitie? In januari besteden we er in onze themamaand ‘energietransitie’ volop aandacht aan.Foto: Adobe Stock