Hannah van der Korput
07 augustus 2024, 14:43

Gras, riet en houtsnippers uit het bos opwaarderen tot isolatiemateriaal

Het Nederlandse FC-i maakt biologische en circulaire isolatiematerialen voor de bouw. De start-up krijgt onder andere maaisels van gras, riet en houtsnippers aangeleverd van Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer. In een fabriek in Veenoord worden de reststromen verwerkt tot isolatieplaten.

Schermopname 37 Mede-oprichter van FC-i Peter Wolf bij de isolatieplaten. | Credits: Staatsbosbeheer

Peter Wolf, mede-oprichter van FC-i, noemt de vinding een game changer voor de bouw. Waar voor regulier isolatiemateriaal vooral chemische en niet-afbreekbare stoffen worden gebruikt, doet de start-up het anders. Het maakt gebruik van reststromen afkomstig van de land-, bos- en tuinbouw. Dat is een duurzaam alternatief voor isolatiemateriaal zoals purschuim, de kunststof polyisocyanuraat en steenwol.

Isolatieplaten

De isolatieplaten worden gemaakt op de productielocatie in Veenoord. Daar wordt in grote tanks de schimmel mycelium gekweekt. Die schimmels worden gemengd met de reststromen en in mallen gegoten. Vervolgens verbindt het mycelium de substraten tot een geheel, waarna op een andere productielijn de schimmels worden ‘afgedood’. Ten slotte worden de nieuwgevormde harde isolatieplaten gedroogd en zijn ze klaar voor gebruik.

Zo ziet het productieproces van de platen eruit:

Aanwas

Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer vinden in de techniek een nieuwe, hoogwaardige en duurzame toepassing voor hun reststromen. Aan aanwas van de grondstoffen is geen gebrek. Gidion Kok, gebiedsmanager bij Natuurmonumenten: “In Nationaal Park Weerribben Wieden wordt jaarlijks nog volop riet gesneden. Bij het uitkammen van het riet komt ook restmateriaal vrij. Het riet gaat op de daken, het restmateriaal is een prachtige grondstof voor biobased bouwmaterialen. We vinden het bij Natuurmonumenten belangrijk om de koolstof in het materiaal zo langer vast te houden en op die manier bij te dragen aan een circulaire toekomst.”

Circulair

De isolatieplaten van FC-i worden geleverd aan bouwbedrijven en woningbouwcoöperaties, vertelt Wolf. “Na gebruik kunnen we de panelen weer terugnemen en recyclen. De platen kunnen we vervolgens weer gebruiken voor dezelfde toepassingen. Zo blijft het product 100 procent circulair.”

Lees ook:

Wat is beter voor het milieu: een e-book of een papieren boek?

Het e-book bestaat al 17 jaar: de Amazon Kindle kwam eind 2007 op de markt in de Verenigde Staten. Sinds die tijd zijn er veel meer merken gekomen en is de techniek met sprongen vooruitgegaan. E-readers werken sneller, hebben meer geheugen en zijn energiezuiniger dan ooit tevoren. Digitaal lezen en luisteren Het digitaal lezen van boeken blijft in populariteit stijgen. Waar 37 procent van de Nederlanders wel eens een e-book las in 2021, was dat in 2022 41 procent. Ook luisterboeken zijn aan een opmars bezig. Het aantal luisteraars steeg van 16 procent in 2021 naar 18 procent in 2022. Papieren boek Toch worden papieren boeken veruit het meest verkocht. In de boekverkoop over 2023 heeft het fysieke boek een aandeel van 91 procent. Het e-book en het luisterboek zijn gezamenlijk goed voor de overige 9 procent. 71 procent van de Nederlanders las in 2022 een papieren boek. Dit is een kleine daling ten opzichte van 2021: toen lag het percentage op 74. Maar wat is onderaan de streep duurzamer: de e-reader of het oude, vertrouwde boek? Impact De impact van digitale boeken zit vooral in de e-reader. De productie leidt tot aardige wat CO2-uitstoot, net als de winning van de grondstoffen die schuilgaan in de e-reader. Ook speelt het regelmatig opladen een rol. Anderzijds is (in het geval van papieren boeken) de papierproductie ook een intensief proces. Om te beginnen moeten er bomen voor worden gekapt. Het scheiden van de bestanddelen in hout, het bleken van papier zijn bovendien chemische processen die veel hitte en grondstoffen vragen. Daardoor is de CO2-uitstoot van een velletje papier relatief hoog. En aangezien je aardig wat papier nodig hebt voor een boek, tikt dit al snel aan. Om het concreet te maken: de aanschaf van 120 papieren boeken veroorzaakt een CO2-uitstoot van 153 kilogram. Dit in vergelijking met 52,3 kilogram CO2 door het aanschaffen en het lezen van 120 boeken op een e-reader. Wat is beter? Volgens MilieuCentraal is digitaal lezen of luisteren onderaan de streep een beter keuze voor het milieu dan fysieke boeken. Tenminste, als je 25 e-books in plaats van papieren boeken leest. Dan is de impact van het maken van de e-reader zelf gecompenseerd. Lees je minder dan 25 boeken in 5 jaar, dan heeft het lezen van papieren boeken een lagere milieu-impact. Hier zitten wel wat haken en ogen aan. Zo speelt het gewicht van de boeken een rol. Wanneer een papieren boek minder dan 125 gram weegt, is de digitale variant niet meer de betere keuze. En het verhaal is ook weer anders als je een tweedehands, papieren boek koopt. Lees ook: Dit zijn onze 5 boekentips voor de vakantieRutger Bregman: ‘Ja, idealisme heeft altijd iets ongemakkelijks. Dat moet je leren omarmen’Energie-expert Remco de Boer over een kwart eeuw transitie: ‘Nederland moet zich niet isoleren in zijn eigen gelijk’