Marc Seijlhouwer 03 december 2021, 11:26

Verschillende culturen gaan anders om met klimaatadaptatie

Wat willen huishoudens over de hele wereld wel en niet doen om de effecten van klimaatverandering tegen te gaan? Dat blijkt nogal te verschillen van cultuur tot cultuur, blijkt uit nieuw onderzoek.

Overstroming change inc adobe stock Overstromingen zullen vaker plaatsvinden door klimaatverandering | Credits: Adobe Stock

Geloof je in klimaatverandering? Dan is de kans vrij groot dat je je huis al hebt laten aanpassen om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. En dat je daardoor nu minder zin hebt in extra maatregelen om overstromingen te voorkomen of extreme hitte buiten de deur te houden.

Dat is een van de opmerkelijke conslusies van een onderzoek van de Universiteit Twente en de TU Delft. Wetenschappers keken naar burgers in vier landen, en zochten naar de verschillen en overeenkomsten in de mening over klimaatadaptatie: het aanpassen van een huis om de gevolgen van klimaatverandering het hoofd te bieden.

Wat is klimaatadaptatie?

Klimaatadaptatie is een actueel probleem. De gevolgen van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder, van heftiger stormen tot recordtemperaturen. Deze gevolgen zullen de komende jaren heviger worden. En dus moeten mensen over de hele wereld hun huizen klaarmaken voor de toekomst. Maar willen mensen dat wel?

Het onderzoek richtte zich op vier landen: Nederland, de Verenigde Staten, China en Indonesië. Het blijkt dat geld voor alle mensen een grote rol speelt: is adaptatie te duur, dan doet men het niet. Maar een andere conclusie is opvallender: mensen die geloven in klimaatverandering hebben minder interesse in adaptatie. De onderzoekers denken dat dat komt omdat deze mensen al aanpassingen hebben gedaan.

Vertrouwen in de overheid

Er zijn ook opvallende verschillen tussen de landen. Veel mensen vertrouwen er niet op dat de overheid genoeg kan doen tegen klimaatverandering. Maar alleen in Indonesië en de VS raken mensen daardoor ook ontmoedigd om zelf iets te doen. In China en Nederland gaat men, ondanks een incompetente overheid, wel aan de slag met het eigen huis.

Het onderzoek laat ook een groot probleem zien: landen die niet bij ‘het Westen’ horen, zien de kosten van klimaatadaptatie als een groter probleem. Dat is begrijpelijk, omdat er vaak minder geld is in deze landen waardoor de nodige investeringen relatief veel duurder zijn. Het is een extra groot probleem omdat landen als Indonesië, omringd door water, als eerste te maken krijgen met de gevolgen van een stijgende zeespiegel. Het onderzoek laat daarmee eens te meer zien hoe oneerlijk de gevolgen van klimaatverandering verdeeld worden.

Nederland werkt aan wetgeving voor verantwoord duurzaam ondernemen

De Europese Commissie zou volgende week met concrete plannen komen om verantwoord duurzaam ondernemen in wetgeving te verankeren. Nu die plannen opnieuw zijn uitgesteld, begint het kabinet alvast zelf aan die wetgeving. Vrijblijvend Voor Nederlandse bedrijven bestaan al richtlijnen en convenanten om duurzaam en verantwoord te ondernemen. Maar die richtlijnen zijn altijd vrijblijvend geweest. In 2019 blijkt dat slechts een derde van de bedrijven de internationale richtlijnen onderschrijft. Slechts 1,6 procent heeft de uitvoering op orde. Minister De Bruijn (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) wil deze afspraken omzetten in wetgeving. De Bruijn zei afgelopen donderdag in de Kamer ‘zeer teleurgesteld’ te zijn over het uitstel van de Europese Commissie. Hij hoopt dat er naast Nederlandse wetgeving ook regels komen op Europees niveau. Dat is volgens de minister veel effectiever en zorgt voor een gelijk speelveld voor bedrijven. Door de nationale wetgeving hoopt hij de druk in Brussel op te voeren. Ook in Frankrijk en Duitsland Werner Schouten, voormalig voorzitter van de Jonge Klimaatbeweging én ondernemer, juicht het Nederlandse initiatief toe. "De tijd van vrijblijvendheid is voorbij. Het is bizar dat we in 2021 nog steeds grootschalig mensenrechten schenden in de waardeketen van de producten die wij in de schappen hebben liggen", zegt hij. "Daarom is het heel goed dat er wetgeving komt." Als een wet voor verantwoord duurzaam ondernemen alleen in Nederland zou intreden, loop je het gevaar dat bedrijven zich in andere landen vestigen waar zulke regels niet gelden. Toch ziet Schouten dat niet snel gebeuren. "In landen om ons heen zijn ze ook al met veel strengere regels bezig. Zo werken Frankrijk en Duitsland ook aan nationale wetgeving op dit gebied. Duitsland heeft zelfs forse boetes op mensenrechtenschendingen."Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.