Hannah van der Korput
15 januari 2024, 11:44

Hollands hout maakt houtbouw nog een stukje duurzamer

Bouwbedrijf Heijmans zet in op houtskeletbouw. De huizen met een draagconstructie van hout zijn duurzamer dan varianten van steen. Door hout uit Nederlandse bossen te gebruiken, wordt de duurzaamheidswinst nog groter.

18356 Multifunctioneel bos Marco van de Burgwal Staatsbosbeheer Het verwerken van Nederlands hout is onderdeel van een samenwerkingsovereenkomst tussen Heijmans en Staatsbosbeheer. | Credits: Staatsbosbeheer

In
een fabriek in Heerenveen rollen de houtskeletwoningen kant-en-klaar van de
band. Op de bouwplaats hoeven ze alleen nog maar in elkaar te worden gezet. Het produceren in een fabriek zorgt ervoor dat het bouwproces
efficiënter ingericht kan worden, vertelde Heijmans directievoorzitter bouw &
techniek Marc de Vreede eerder. “Dit zorgt voor optimaal materiaalgebruik en
minder afval. Door het digitaliseren van het bouwproces neemt ook de kans op
fouten af.”

Hollands hout

Om het proces nog
verder te verduurzamen, wordt voor deze huizen binnenkort hout gebruikt uit
Nederlandse bossen. “Hoe dichter bij we
grondstoffen verwerken, producten maken en afnemen, hoe minder transport en
daardoor ook minder CO2-uitstoot. Heel logisch, maar toch gebeurt het nog te
weinig. Terwijl er vaak voldoende materiaal voor handen is. Dat kan anders,
vinden wij. Hollands hout plaatmateriaal is een stap in de goede richting om de keten te verduurzamen. Een volgende stap zou de verduurzaming van het
transport zijn,” verklaart Harwil de Jonge, directeur vastgoed bij Heijmans.

Korte
afstanden

Het
stamhout uit de bossen van Staatsbosbeheer wordt eerst per schip vervoerd naar een fabriek in België. Daar wordt het hout verwerkt tot plaatmateriaal. Vervolgens worden er in Heerenveen houten huizen van gemaakt. Vergeleken met import van plaatmateriaal uit andere landen scheelt dit CO2-uitstoot. Het hout afkomstig uit de Nederlandse bossen is gecertificeerd, wat garandeert dat het verantwoord beheerd is.

“Niet elk
deel van de boom is geschikt om te verzagen tot planken en balken, maar kan dan
wel worden gebruikt voor de productie van plaatmateriaal. Een steeds groter
deel van ons houtvolume wordt hiervoor ingezet. Door platen van Hollands hout
te gebruiken kunnen bouwers hout uit de bossen van Staatsbosbeheer constructief
toepassen in Nederlandse huizen,” zegt Kasper Broek, houtspecialist van de
afdeling markt en ontwikkeling bij Staatsbosbeheer.

Onderdeel
van een groter plan

Het
verwerken van Nederlands hout is onderdeel van een samenwerkingsovereenkomst
tussen Heijmans en Staatsbosbeheer. De afspraken beslaan bijvoorbeeld ook het versterken
van natuur in nieuwe woonwijken en bij gebiedsontwikkeling.

Lees ook:

Dit bedrijf bouwt een mini-kernfusiereactor die nog dit decennium moet werken

De Israëlische start-up NT-Tao werkt aan een kernfusiereactor ter grootte van een zeecontainer. Hoewel er op dit moment nog geen enkele kernfusiereactor voorbij de laboratoriumfase is gekomen, zijn de verwachtingen over deze CO2-vrije energiebron hooggespannen. Het Japanse elektro-conglomeraat en autobouwer Honda heeft al in de mini-reactoren van het bedrijf geïnvesteerd. NT-Tao mikt voor de reactoren op een vermogen van 10 tot 20 megawatt. Ter vergelijking: een megawatt kan zo’n 800 huishoudens van energie voorzien. Het bedrijf hoopt in 2029 een testfaciliteit gereed te hebben, en hun reactoren in het volgende decennium commercieel in de markt te zetten. Schaalbaar De reactor van NT-Tao kan, in tegenstelling tot de meeste andere ontwerpen, groter of kleiner worden uitgevoerd. De reactor kan dus aangepast worden aan een specifieke energievraag. Het bedrijf denkt bijvoorbeeld aan het opladen van elektrische auto’s op plekken met weinig ruimte op het stroomnet - dit is één van de redenen dat Honda in is gestapt. Ook kan energie worden opgewekt op verafgelegen plekken die helemaal niet op het stroomnet zijn aangesloten. Zelfs het aandrijven van ruimteschepen wordt als mogelijkheid genoemd. Kernfusie Kernfusie is het proces dat voortdurend plaatsvindt op de zon. Bij kernfusie worden atoomkernen samengesmolten. Dit gebeurt door deeltjes op hoge snelheid en onder extreem hoge temperatuur tegen elkaar aan te laten botsen. In kernfusiereactoren worden temperaturen van honderd miljoen graden aangetikt. Dit is ongeveer 10 keer heter dan de zon. Als een kernreactor draait, is het de heetste plek in het universum. Wil je meer weten over kernfusie, lees dan het achtergrondartikel dat we eerder schreven. Kernfusie is het tegenovergestelde proces van kernenergie, waarbij atoomkernen juist worden gesplitst. Het grote voordeel is dat bij kernfusie nauwelijks radio-actief materiaal vrijkomt en er geen meltdown kan plaatsvinden. Om deeltjes op de benodigde snelheid en temperatuur te brengen, is veel energie nodig. Maar een kernfusiereactie wekt ook een enorme hoeveelheid energie op. De uitdaging is om kernfusiereactoren te bouwen die meer energie opleveren dan er in gaat. Dit lukte kortstondig eind 2022 voor het eerst. Tokamak en stellarator Over de precieze werking van hun kernfusiereactor is het Israëlische bedrijf wat schimmig. Duidelijk is wel dat ze een combinatie van twee verschillende reactorontwerpen gebruiken: de tokamak en de stellarator. Beide methodes houden met een sterk magnetisch veld een plasma (een extreem hete gaswolk) in de lucht zodat deze de reactorwand niet raakt. De tokamak doet dit met magnetische velden die een donut-vormige structuur vormen. In een stellarator wordt het plasma in een ingewikkelde wokkel-vormige structuur vastgehouden. Hierdoor blijft het plasma beter op zijn plek, maar dit type reactor is moeilijker om te bouwen. Start-ups De afgelopen paar jaar hebben tientallen start-ups op het gebied van kernfusie het levenslicht gezien. Zo timmert in Engeland Tokamak-Energy link aan de weg. Het Amerikaanse Zap Energy werkt net als NT-Tao aan een kleine kernfusiereactor - al maken zij de vergelijking met de grootte van een garage in plaats van een zeecontainer. Maar, zoals voor alle kernfusie-initatieven geldt: of het ooit tot een werkelijk commercieel levensvatbaar ontwerp komt, is volstrekt onduidelijk. Lees meer: Commerciële mijlpaal in kernfusie: voor het eerst wekt privébedrijf temperatuur van 100 miljoen graden op in reactorKernfusie dichterbij door kleinere magneet Kernfusie in de woonkamer? Deze start-up wil het