Rianne Lachmeijer 16 augustus 2019, 16:05

Leren van lego: Modulair bouwen als oplossing voor grootschalige uitdagingen

Met lego als voorbeeld kan modulair bouwen bijdragen aan het oplossen van grote opgaven: van woningnood tot circulariteit. DuurzaamBedrijfsleven zet in deze serie modulaire voorbeelden uit vier sectoren op een rij. Het bedrijfsleven trapt af.

Evides

Als modulair bouwbedrijf in een traditioneel kantoor zetelen, kan natuurlijk niet. Daarom bestaat het vijfentwintig jaar oude kantoor van De Meeuw zelf ook uit modules. Hét bewijs dat een modulair gebouw best jarenlang kan blijven staan. Voor het pand staat een kunstwerk in de vorm van een legoblokje. Het is een verwijzing naar modulair bouwen, dat vanwege het demontabele karakter vaak vergeleken wordt met lego.

Ondanks de vergelijking met het kleine speelgoed, zijn de kansen van modulair bouwen groot. Vanwege de flexibiliteit, snelheid en demonteerbaarheid kan de bouwmethode een bijdrage leveren aan het oplossen van grote bouwopgaven. Van verstedelijking tot circulariteit.

Lees ook: 5 ontwikkelingen die circulaire bouw versnellen

Wat is modulair bouwen?

Modulair bouwen is niets anders dan bouwen met gestandaardiseerde, geprefabriceerde, demontabele onderdelen. “Wij maken modules één voor één en die vormen samen een gebouw”, zegt Paul Megens, hoofd inkoop bij modulair bouwbedrijf De Meeuw. In de meest simpele vorm ziet een modulair gebouw er daadwerkelijk uit als op elkaar gestapelde units, maar dat is allang niet meer de enige vorm van modulair bouwen. 

Het uiterlijk van modulaire gebouwen kan erg van elkaar verschillen. Dat is met name afhankelijk van de tijd dat een gebouw wordt gebruikt. Een modulair gebouw kan een aantal dagen tot tientallen jaren blijven staan. “Als het er tien jaar staat en echt moet smoelen, dan zetten we er een fraai geveltje omheen”, vertelt Megens. Zo valt het modulair opgebouwde informatiecentrum van E-on op de Rotterdamse Maasvlakte op vanwege de gevel.

Een verplaatsbaar kantoor

Evides is een ander Rotterdams bedrijf dat voor een modulair gebouw koos. Het waterbedrijf ging hiervoor vanwege de snelle bouwtijd en de verplaatsbaarheid van het pand. Een modulair kantoor sloot goed aan bij die wensen. De bouw kostte enkele maanden. Toen een aantal jaren later meer kantoorruimte nodig was, is er een extra deel aangebouwd. Vanwege de bouw met modules is het gemakkelijk om een stukje toe te voegen als een bedrijf groeit of weg te halen bij krimp.

Als Evides bijvoorbeeld minder kantoorruimte nodig heeft kan De Meeuw de units terugkopen, opknappen en opnieuw inzetten. Dat hoeft niet per se als onderdeel van een kantoor te zijn, maar kan ook in een school, zorginstelling of woning zijn.

In de volgende delen van deze serie zie je hoe dat eruit kan zien.

Modulair bouwen in opkomst

Modulair bouwen is in opkomst, merkt Peter Kuindersma, bouwkundige bij onderzoeksinstituut TNO. “Het gebeurt steeds meer.” Niet alleen gespecialiseerde bedrijven bouwen modulair, ook traditionele bedrijven pakken het steeds vaker op. “Modulair bouwen is ook een middel om te kunnen voorzien in de enorme vraag die er nu is. Een efficiënt engineerings- en uitvoeringsproces zorgt ervoor dat bedrijven beter kunnen concurreren met traditionele ontwerp- en bouwmethoden”.   

 'Het gebeurt steeds meer'

Vanwege de grote vraag en oplopende bouwtijd van traditionele bouwmethoden kiest hotelketen Marriott bijvoorbeeld voor een modulaire aanpak. In New York innoveert het bedrijf met modulaire hoogbouw. Marriott rondt nu de voorbereidingen af voor de bouw van een hotel met zesentwintig verdiepingen waarbij de hotelkamers bestaan uit geprefabriceerde, modulaire units. Binnen negentig dagen moet de bouw van het hotel in New York zijn afgerond. Na oplevering gaat het om het hoogste modulaire gebouw ter wereld, stelt B1M in onderstaande YouTube-video.

In Nederland zijn er ook veel voorbeelden te vinden van modulaire bouw. DuurzaamBedrijfsleven licht de komende weken voorbeelden uit de zorg, het onderwijs en de woningmarkt uit.

Afbeeldingen: De Meeuw

Green Leader Cees Buisman, Wetsus: 'Alleen maar rijk worden is niet weggelegd voor mij’

De waterinnovaties die bij Wetsus worden ontwikkeld, worden vaak onderdeel van toepassingen die al bestaan. “Die gaan soms revolutionair beter functioneren”, zegt Buisman. Ook draagt Wetsus bij aan radicaal nieuwe oplossingen. Een voorbeeld daarvan is blue energy. Daarbij wordt stroom opgewekt door zoet en zout water bij elkaar te brengen. “Waar de rivieren de zee instromen, kunnen we ongeveer 20 procent van de Nederlandse stroomproductie voor onze rekening nemen.”Er staat al een installatie op de Afsluitdijk. De volgende kans ziet Buisman in Katwijk. Financiering is daarbij nog een uitdaging, omdat de techniek duur is.IdealismeIn Buisman’s jeugd schetste de Club van Rome apocalyptische toekomstbeelden van klimaatverandering. Op de middelbare school dacht hij al na over een zinvolle toekomst. Idealisme is belangrijk voor hem. “Je kunt naar de wereld kijken hoe die wordt en naar hoe die zou moeten worden." Hij vindt dat de nadruk op het laatste moet liggen. Zowel bij bedrijven als bij de overheid.Buisman vindt dat het bedrijfsleven een rol heeft in het aanpakken van klimaatverandering, maar ook de overheid moet haar verantwoordelijkheid nemen. “Dit kun je niet alleen aan bedrijven overlaten. Als de overheid geen leiderschap toont, dan zijn we verloren.”Nederland als innovatielandBuisman hoopt dat een innovatie als blue energy 'Nederlands' blijft. Het is één van de thema's waar hij vindt dat de overheid leiderschap moet tonen. “Ik vind dat we in Nederland veel zuiniger moeten zijn op innovaties die met Nederlands belastinggeld en Nederlands ondernemerschap tot stand zijn gekomen”, zegt Buisman. "We hebben nu iets echt helemaal Nederlands, wat ook supergoed in Nederland past, dan moet je toch proberen om dat ook Nederlands te houden." Interview: Paul van Liempt | Foto: Rianne Lachmeijer