André Oerlemans
14 februari 2024, 10:00

Nederlander bedenkt goedkope ‘klikwoning’ die je minstens 300 jaar kunt hergebruiken

Een goedkope woning die je in elkaar klikt en daarna weer makkelijk uit elkaar haalt. Die je met duurzame, lichte materialen kunt bouwen, die je eeuwig kunt hergebruiken en later zelfs aan ontwikkelingslanden of slachtoffers van aardbevingen kunt doorverkopen of schenken. Dat is wat de Nederlandse industrieel ontwerper Peter Bulsing heeft bedacht met zijn Quadra-woningconcept.

QUADR Atiny drijvend03 kopie Drijvende tiny houses volgens het Qaudra-concept | Credits: QUADRA

Het eerste exemplaar wordt de komende maanden gebouwd op het innovatieterrein van de voormalige Suikerfabriek van de Suikerunie in Groningen. Daar wordt de komende jaren geëxperimenteerd met circulair bouwen in een woonwijk waar 1.500 woningen worden gebouwd.

300 jaar hergebruiken

De inspiratie voor zijn concept kreeg Bulsing bij de zeven stalen, energieneutrale woningen van architect Markus Bouman, die eerder in Dokkum werden gebouwd. Door prefab sandwichpanelen te gebruiken toonde de architect met het project aan dat je voor minder dan 185.000 euro een complete, luchtdichte en energiezuinige woning kunt bouwen. Bulsing evalueerde het project met Bouman en ging daarna nog een stapje verder met zijn Quadra-concept. De Quadra-woning wordt ter plekke in elkaar gezet en bestaat uit een geraamte dat voor de stijfheid en de draagkracht van de woning zorgt. Dat noemt Bulsing de ribbenkast. Die verticale staanders en liggers kun je naar elkaar toe draaien, zodat je er wand- en dakpanelen tussen kunt klemmen. Door dat kliksysteem zijn geen spijkers, schroeven of cement nodig en hoeft er niet gelast te worden. “Daardoor kun je de woningen onbeschadigd uit elkaar halen en opnieuw gebruiken. Je kunt de Quadra-onderdelen eindeloos hergebruiken, wel minstens 300 jaar. Je hebt de eerste eeuwen nooit een afvalproduct”, zegt Bulsing.

Alle materialen

De gestandaardiseerde wand- en dakpanelen die tussen het frame worden geklemd kunnen van alle materialen gemaakt worden. Van karton, plastic, hout of biobased materialen als olifantsgras. “Die panelen hoeven geen constructieve eigenschappen te hebben. Je stelt ze samen, puur op isolatie, geluid en brandwerendheid. Je kunt je eigen huis dus net zo duur en duurzaam maken als je zelf wilt”, zegt Bulsing.

300 tot 500 woningen per maand

Omdat het Quadra-systeem modulair is, dus uit verschillende vaste onderdelen bestaat, kun je er net als met een bouwdoos allerlei type woningen mee bouwen. Van tiny houses, twee-onder-een-kapwoningen, rijtjeshuizen, vrijstaande villa’s tot appartementencomplex. Bulsing gaat niet zelf de markt op met Quadra-huizen. Hij wil liever dat aannemers, bouwers en projectontwikkelaars zijn systeem gaan toepassen. Met zijn innovatieve methode kan Nederland meer, sneller, eenvoudiger en goedkoper woningen bouwen, die ook nog eens langer meegaan. “Wel 300 tot 500 woningen per maand”, stelt Bulsing. Hij wil met zoveel mogelijk partijen in gesprek om gezamenlijk diverse problemen op de woningmarkt op te lossen.

Wederopbouw

Na diverse keren demonteren en weer opbouwen kunnen de woningen later ook naar andere landen getransporteerd worden. Bijvoorbeeld om arme mensen in ontwikkelingslanden of Oost-Europa aan een woning te helpen. Of om gedupeerden in oorlogs-, aardbevings-, en orkaangebieden aan een nieuw huis te helpen bij de wederopbouw van hun stad of dorp.

Staal of hout

De Bouman-woningen in Dokkum hebben een frame van staal. Ook Bulsing gebruikt staal. Dat kost veel energie om te maken, een proces waar veel CO2 bij uitgestoten wordt. “Maar 70 procent van het staal wordt tegenwoordig gerecycled, dus wordt er steeds minder erts uit de grond gehaald”, weet Bulsing. “Voor mij is bouwen vooral duurzaam als je heel weinig materiaal gebruikt. Staal is makkelijk te verwerken en te vervormen, waardoor je minder materiaal kunt gebruiken.”

Het frame van de Quadra-woning kun je ook van hout maken. Daarbij wordt de CO2 van bomen voor langere tijd vastgelegd in een gebouw. Maar Bulsing vraagt zich wel af of je de honderdduizenden woningen die Nederland de komende jaren nodig heeft allemaal met hout kunt bouwen. Daarvoor zouden heel wat bossen gekapt moeten worden. “Daarnaast is er veel wildkap in de wereld. De vraag is of dat wel duurzaam is”, zegt hij.

Een standaard Quadra woning | Credit: QUADRA

Zo licht mogelijk

De insteek van Quadra is zo goedkoop mogelijk bouwen met zo min mogelijk gewicht. De huizen in Dokkum kostten 185.000 euro en wogen 13.000 kilo. Een betonnen huis weegt gemiddeld 35.000 kilo en houtskeletbouwwoningen 28.000 kilo. “Vergeleken met een houtskeletbouwwoning bespaar je dus al 15.000 kilo aan materiaal. Iedereen snapt dat dat duurzaam is. Met Quadra heb ik ook de kostprijs nog eens teruggebracht en kom ik op 150.000 euro met 10.000 kilo gewicht”, rekent Bulsing uit.

Pilotwoning

In Groningen gaat Bulsing een huis bouwen met vier verschillende wanden. Een van houtskelet, een van sandwich panelen, eentje van stro en eentje met panelen met inblaasisolatie. Allemaal met de Quadra-draagconstructie. “We willen laten zien welke technieken mogelijk zijn tegen welke kostprijs. Zo kunnen bewoners zelf kiezen welk huis ze nemen tegen welke prijs”, zegt Bulsing.

Lees ook:

5x AI in de strijd tegen klimaatverandering

Hout zagen Start-up Maestro wil bomen efficiënter verwerken tot bouwmaterialen. Door elke gekapte boom te analyseren met behulp van AI, kan bedrijf houtafval bij de productie van kruislaaghout met 30 procent terugdringen. De technologie is in staat om gekapte bomen te analyseren en te bepalen hoe ze zo efficiënt mogelijk verzaagd kunnen worden. Het resultaat: een set van planken die verre van recht en gelijk zijn. Maar ook daar biedt AI een oplossing voor. De technologie is namelijk in staat om te bepalen hoe de ongelijkmatige planken als puzzelstukjes in elkaar passen. Batterij bouwen Batterijfabrikanten moeten op zoek naar alternatieve materialen voor lithium. Want hoewel lithium zich heeft bewezen als waardevolle grondstof in batterijen, raken de voorraden op en heeft het delven een grote milieu-impact. Daarom riep een team van wetenschappers van Microsoft de hulp in van AI in hun zoektocht naar een nieuw soort batterij. Op basis van suggesties die AI gaf, testten en ontwikkelden de wetenschappers vervolgens een werkzame batterij met 70 procent minder lithium dan vergelijkbare ontwerpen. Dit proces, dat doorgaans jaren in beslag neemt, lukte nu binnen enkele maanden. Voedsel maken Het ontwikkelen van vegetarische hamburgers, worstjes en vis is niet gemakkelijk. De smaak, de kleur, de geur, de textuur, de prijs: alles moet kloppen. Hierdoor duurt het ontwikkelproces lang. Het bereiken van de gewenste textuur vooral een proces van heel veel proberen. Deze inefficiënte methode van vallen en opstaan kan achterwege worden gelaten wanneer AI de textuur van ingrediënten en producten gaat voorspellen. En dat is precies wat er gebeurt in het nieuwe project GreenProtein AI. Klimaatsceptici overtuigen Onderzoekers van de Universiteit van Wisconsin-Madison hebben nu een nieuwe vaardigheid van AI gevonden die kan helpen om klimaatsceptici en de wetenschap dichter bij elkaar te brengen. Het AI-gedreven large language model GPT-3 – een van de voorlopers van het populaire ChatGPT - wist in chatgesprekken met klimaatsceptici een dusdanige toon aan te slaan dat mensen zich nadien meer konden vinden in de wetenschap die de rol van de mens in klimaatverandering benadrukt. Ecosystemen visualiseren Milan Meyberg, oprichter van Emissary of GAIA gaat nog een stap verder dan een chatgesprek. Hij wil verschillende ecosystemen letterlijk een gezicht en een stem geven. Meyberg: “Je kunt een programma als ChatGPT trainen op allerlei bronnen. Als je een AI voor de Amazone wilt maken, kun je deze bijvoorbeeld voeden met wetenschappelijke artikelen, rapporten, boeken en satellietbeelden over dit gebied. Vervolgens kunnen mensen, organisaties, bedrijven en overheden vragen stellen aan deze programma’s en zo met ze communiceren. De ecosystemen worden gevisualiseerd als avatar. Op die manier kan er sprake zijn van interactie zoals mensen onder elkaar ook gewend zijn.” Lees ook: Windmolens, maar dan anders: 5 opvallende ontwerpen voor windenergieVan papier tot eiwitten: vier circulaire toepassingen van grasWorden boeren dankzij ijzerpoeder de nieuwe energieleveranciers?