Jeroen de Boer
07 oktober 2025, 07:00

Nieuwsupdate: Snellere verduurzaming sociale huurwoningen en zonnespiegel smelt schroot van luxehorloges om

Woningcorporaties kunnen profiteren van een nieuw initiatief om versneld sociale huurwoningen te verduurzamen. Verder in het nieuws: Thuisbatterij inzetten tegen netcongestie en ingenieuze zonnespiegel kan schroot van horlogemakers omsmelten tot hoogwaardig staal.

woning verduurzamen Woningcorporaties krijgen steun bij versneld verduurzamen van woningen. | Credits: Getty Images

Nieuw initiatief voor snellere verduurzaming sociale huurwoningen

De non-profit organisatie Verbouwstromen, die wordt gefinancierd door het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, start een nieuw programma voor versnelde verduurzaming van sociale huurwoningen van woningcorporaties. Doel is om met alle spelers in de keten – ontwerpers, installateurs, woningcorporaties en lokale initiatieven – het tempo en het volume van renovaties te verhogen. Corporaties kunnen regionale coalities vormen met vaste ketenpartners om schaalvoordelen en lagere kosten te realiseren. Als lokkertje krijgen de eerste drie coalities die zich aanmelden gratis procesbegeleiding en ondersteuning, mits minimaal twee corporaties gezamenlijk ten minste duizend woningen verduurzamen.

Lees ook: Nederlandse woningmarkt kan duurzame doelen in 2030 halen, ondanks tegenwerking van kabinet-Schoof

Exportrace tussen China en VS: clean tech wint het van olie en gas

China heeft zich de afgelopen jaren opgeworpen als een dominante producent van zonnepanelen, elektrische auto’s en batterijen. Daar staat tegenover dat de Amerikaanse president Donald Trump van zijn land een belangrijkere exporteur van olie en gas wil maken. De Chinezen gaan voorlopig aan kop, op basis van respectievelijk de omzetwaarde van de Chinese uitvoer van ‘clean tech’ en de Amerikaanse uitvoer van olie en gas. Uit een analyse van persbureau Bloomberg blijkt dat China in de eerste zeven maanden van dit jaar voor 120 miljard dollar aan zonnepanelen, elektrische auto’s en batterijen in het buitenland verkocht, tegen een opbrengst van 80 miljard dollar voor de Amerikaanse export van olie en gas.

Lees ook: Wereldwijde investeringen in hernieuwbare energie bereiken opnieuw record: kapitaal verplaatst zich van VS naar Europa

Schroot van Zwitserse luxehorloges met zonnespiegel omsmelten tot staal

De Zwitserse startup Panatere heeft twee unieke proefinstallaties in gebruik genomen om hoogwaardig staal te produceren met zonne-energie. De installaties bestaan uit een spiegeloppervlak dat de beweging van de zon volgt en zonlicht reflecteert naar een andere, concave spiegel, die het licht concentreert en zorgt voor een sterke verhitting van meer dan 1.450 graden Celsius. De warmte wordt door een smeltoven benut om schroot van Zwitserse luxehorlogesmakers en fabrikanten van medische precisieapparatuur om te zetten in hoogwaardig, roestvrij staal. Het circulaire proces levert een voetafdruk van 41 gram CO2 per kilo staal op, tegen een uitstoot van 6,8 kilo CO2 voor een kilo regulier hoogwaardig staal. Met verdere optimalisaties wil Panatere een verhittingsniveau van 2.000 graden Celsius bereiken.

Lees ook: Sjoerd van Krimpen (Steel CleanUp): ‘We willen afval van staal volledig verwerken’

Verdienen aan je thuisbatterij door ‘m te verhuren voor netcongestie

Startup Charged en energieleverancier Eneco starten een samenwerking, waarbij de Sessy-thuisbatterij van Charged op bepaalde momenten ‘verhuurd’ kan worden aan Eneco. Met instemming van de klant krijgt Eneco dan toestemming om de controle over de thuisbatterij tijdelijk over te nemen om overbelasting van het stroomnet tegen te gaan. Eneco kan de batterij dan tijdelijk laden of ontladen als balansinstrument. Eigenaren van de Sessy-batterij krijgen daarvoor een maandelijkse vergoeding. De batterij blijft op andere momenten beschikbaar voor de klant om zelf opgewekte stroom van zonnepanelen op te slaan en later weer te gebruiken.

Lees ook: Geld verdienen met je thuisbatterij; Nederlandse start-up maakt het mogelijk

Oestersrif in Veerse Meer start dit jaar met 4 miljoen babyoesters

De Nederlandse startup Oyster Heaven mikt met een eerder dit jaar opgestart project voor herstel van oesterriffen op de groei van 4 miljoen babyoesters in het Veerse Meer, zo meldt het bedrijf. De kleine oesters zijn in eerste instantie aan een afbreekbare kleistructuur bevestigd die in het water is geplaatst. Doel is om een nieuwe, zelfvoorzienende oesterpopulatie op te bouwen ten behoeve van de biodiversiteit en waterkwaliteit. In samenwerking met onderzoeksinstituten wordt de komende tien jaar bekeken of het rif zich inderdaad ontwikkelt tot een volledig zelfstandig ecosysteem.

Lees ook: Miljoenen burgerwetenschappers helpen steeds vaker biodiversiteit in kaart brengen

Ook in de media:

  • Toename wereldwijd aanbod stroom uit wind en zon overtreft stijging vraag (Ember)
  • Netbeheerder Enexis waarschuwt voor risico stroomuitval in de winter (Nu.nl)
  • Trump maakt weg vrij voor grootschalige houtkap in Amerikaanse bossen (The Guardian)
  • Eneco zoekt publieke koper voor zijn warmtenetten (FD)
  • Landen overwegen klimaattop COP30 in Brazilië af te zeggen door schaarste hotelkamers  (Reuters)
  • Omgevingsdienst constateert trendbreuk bij Tata Steel met hogere emissies in 2024 (ODNZKG)
  • Oprichter Ruud Zanders van Kipster twijfelt of hij moet doorgaan (Volkskrant)
  • Biobrandstoffabrikant Neste start met hoge temperatuur elektrolyser voor groene waterstof (Neste)

Wetenschap wordt als 'links' geframed, maar is de sleutel tot stabiel beleid, zegt hoogleraar Joyeeta Gupta

De basisbehoeften van elke Nederlander waarborgen en het financiële systeem herinrichten: het Manifest voor een Eerlijke Economie van de acht denkers loopt enorm uiteen. 'Maar in vrijwel elk punt komt ook klimaat en milieu naar voren', zegt Joyeeta Gupta tevreden. 'Neem die basisbehoeften, zoals het recht op onderwijs. Daar is een schoolgebouw voor nodig, dat energie en water verbruikt. Dat heeft allemaal een footprint. En als het over financiën gaat horen daar ook duurzame investeringen bij. Als je het klimaat verpest, is er in de toekomst geen economie meer. 'Gupta is hoogleraar klimaat en ontwikkeling in het mondiale Zuiden aan de Universiteit van Amsterdam en hoogleraar bij UNESCO's kennis- en opleidingscentrum voor water in Delft. Ze was hoofdauteur van baanbrekende rapporten van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). In 2023 won ze de Spinozapremie, de hoogste waardering voor wetenschappelijk Nederland, voor haar belangrijke bijdrage aan de uitwisseling van kennis over duurzame ontwikkelingsvraagstukken. Een eerlijke economie Samen met Babette Porcelijn, Derk Loorbach, Kees Klomp, Marleen Stikker, Michel Scholte, Paul Schenderling en Winne van Woerden boog Gupta zich de afgelopen maanden over wat er nodig is voor een eerlijke economie in Nederland. Het resultaat is de campagne Het Geluid van Vooruit EN NU DOOR (naar Den Haag), een aftakking van Het Geluid van Vooruit van The Green Times. De plannen werden vrijdagavond gepresenteerd in circulair mini-dorp De Groene Afslag.EN NU DOOR is niet voor niets vlak voor de verkiezingen gelanceerd. De politiek speelt een grote rol in het aanjagen van systeemverandering, vindt Gupta. 'En dat kun je niet alleen doen met een ministerie van milieu of water. Ministeries die zich bezighouden met landbouw en economie moet je óók betrekken. Milieu is allesoverstijgend. En als de staat geen prikkels geeft, verandert er niets.' Politiek heeft visie nodig 'Wat de politiek nodig heeft, is een visie', stelt Gupta. 'Een plan voor de lange termijn. Toen ik eind jaren 80 vanuit India naar Nederland kwam, zat Ed Nijpels in het kabinet. Hij was een vooruitstrevende milieuminister (Nijpels bracht in mei 1989 het Nationaal Milieubeleidsplan uit, red.). Als we toen al een plan hadden gemaakt om van fossiele brandstoffen af te stappen, was het een geleidelijke overgang geweest. Veel minder pijnlijk. In plaats daarvan komt er elke vier jaar een nieuwe regering en zijn ze in die jaren alleen maar bezig zichzelf opnieuw van de macht te verzekeren. Daardoor wordt het probleem verschoven naar toekomstige generaties.'Een langetermijnvisie zorgt ook voor meer continuïteit in wet- en regelgeving. Onder meer in het reduceren van de CO2-uitstoot van de landbouw en energiesector staat onvoorspelbaar beleid in de weg. 'Verduurzamen is voor het bedrijfsleven onmogelijk zonder stabiel beleid', erkent Gupta. Een oplossing ziet ze in wetenschapsgedreven beleid. 'Wetgeving verandert door vechtende politieke partijen, niet omdat de wetenschap achter het beleid is veranderd.'Wie de wetenschap volgt, komt ook al snel bij de relatie tussen klimaatbeleid en ongelijkheid uit. Klimaatverandering vergroot namelijk wereldwijd de ongelijkheid: arme landen die de opwarming van de aarde niet veroorzaakt hebben, worden wel het hardst getroffen door de gevolgen ervan. Maar ook binnenlands klimaatbeleid houdt ongelijkheid in het land in stand. Gupta: 'De meeste subsidies gaan naar de rijken. De mensen die zonnepanelen en elektrische auto's kunnen betalen. Wie gaat er betalen voor de arme mensen en de kleine bedrijven? Als zij hun lamp aanzetten, moet die gewoon op groene energie werken. Daar moet de overheid voor zorgen.' Nederland onvoldoende geïnformeerd over klimaat Het moge duidelijk zijn: de overheid heeft een belangrijke taak, en dus moeten we het kiezen van de nieuwe Tweede Kamer serieus nemen. Maar daarin lijkt klimaat steeds meer naar de achtergrond te verdwijnen. Bij de vorige verkiezingen zag 30 procent van de kiezer het als één van de belangrijkste thema's, nu is dat nog maar 19 procent. Onder meer de woningnood en defensie worden als belangrijker gezien.Komt dat doordat we in Nederland nog relatief weinig van klimaatverandering merken? Nee, stelt Gupta. 'Eerder doordat we er onvoldoende over geïnformeerd zijn. Ook wij merken de impact van klimaatverandering. Door de zeespiegelstijging is het bijvoorbeeld een grote opgave om ervoor te zorgen dat er geen zout water ons grondwater binnendringt. Maar de meeste mensen weten dat niet. Of wat dacht je van alle schade aan funderingen door droogte?'Het gebrek aan kennis over klimaat is niet alleen kwalijk; daarmee voldoen we bovendien niet aan de afspraken in het VN-Klimaatverdrag van 1992. 'Artikel 6 zegt heel duidelijk: je moet de maatschappij opleiden over dit probleem. Anders weten ze niet dat het bestaat. Vroeger liep Nederland voorop in de kennisverspreiding over klimaat en milieu. De allereerste klimaattop voor milieuministers vond in 1989 plaats in Noordwijk. Nu heeft zelfs de politiek geen idee meer.' Andere keuzes maken Dat klinkt niet al te positief, maar volgens Gupta kan het tij snel keren. 'Ik zal nooit vergeten wat de examinator van mijn proefschrift tegen me zei. Hij kwam uit Bangladesh. Toen hij klein was, dacht hij dat de Engelsen nooit weg zouden gaan. Twee jaar later werd Bangladesh onafhankelijk. Zo zie ik de huidige situatie ook. Met regeringsleiders als Trump, Poetin en anderen hebben we een dieptepunt bereikt. Nu is het tijd om te vechten voor onze democratie.'Die verandering vraagt om een groot maatschappelijk draagvlak. En als je het goed framet, is dat er ook, zegt de hoogleraar. 'Rechts-populisten hebben alles het label 'links' gegeven: milieu, wetenschap, systeemverandering. Maar klimaat gaat iedereen aan. Met dit manifest proberen we niet de linkse of de rechtse mensen te bereiken, maar gewoon de kiezer die een goed leven en een gezonde toekomst voor zichzelf en zijn kinderen wil. Daar is verandering voor nodig, maar niet noodzakelijkerwijs opoffering. Het is meer een kwestie van andere keuzes maken. Voor de overgang naar hernieuwbare energie leveren we bijvoorbeeld niks in.' Een voorbeeld voor de wereld Nederland is bij uitstek het land om te laten zien dat het anders kan, stelt Gupta. Een klein, rijk land met één van de gelukkigste populaties ter wereld. 'Als we het hier niet kunnen, kan niemand het. De wereld heeft een voorbeeld nodig. Niet alleen rijke landen, maar ook landen in het mondiale zuiden. Het werkt niet om hen te forceren te stoppen met fossiel. We moeten hen juist inspireren. Anders zitten ook wij straks met een nog groter probleem.''We kunnen de Europese regels volgen en daar nog een schepje bovenop doen. En nee, dat is niet per se slecht voor de concurrentiekracht. Ook voor duurzame producten kunnen we een markt creëren. Ik zal toch niet de enige zijn die een appel zonder pesticiden wil?' Lees ook:De energietransitie kan de wereld radicaal gelijker maken – maar het roer moet nu om Shivant Jhagroe: ‘Elektrische auto’s zijn niet bedacht om de planeet te redden, maar de auto-industrie’ Verkiezingen (deel 1): hoe willen BBB, CDA, ChristenUnie en D66 de klimaatcrisis aanpakken?