Fitria Jelyta 01 mei 2017, 18:15

Noorwegen neemt duurzaamste luchthavengebouw in gebruik

In Oslo is het nieuwe luchthavengebouw in gebruik genomen. Mede dankzij het gebruik van materialen als gerecycled staal en duurzaam beton is de Noorse luchthaven beloond met een hoge score van het Breeam-keurmerk voor duurzame bouw.

Duurzame luchthaven oslo

Voor het ontwerp van het Noorse luchthavengebouw is het architectenbureau Nordic Office for Architecture verantwoordelijk. Bij het ontwerp van het gebouw hebben de architecten rekening gehouden met de inpassing van voldoende daglicht en de principes van het passiefhuis, waarin gebouwen zijn georiënteerd op de zon.

Energie-efficiënte luchthaven

Zeer goede schilisolatie en kierdichting moeten er bovendien voor zorgen dat warmte zoveel mogelijk wordt vastgehouden in de winter. Dit maakt het mogelijk om te besparen op het energieverbruik voor verwarming. Om in de zomer het luchthavengebouw duurzaam te koelen, wordt sneeuw in de winter opgevangen en opgeslagen.

Daarnaast is de luchthaven voorzien van groene wanden om een prettig binnenklimaat te behouden. Door de uitbreiding van het luchthavengebouw moet de Noorse luchthaven in Oslo jaarlijks 30 miljoen passagiers aan kunnen.

Duurzaam beton

Mede dankzij het gebruik van geopolymeren en gerecycled staal is de luchthaven beloond met het Breeam Excellent-certificaat. Volgens de architecten is de Noorse luchthaven de eerste in de wereld die met deze score van het duurzaamheidskeurmerk voor de bouw werd beloond.

Geopolymeer is opgebouwd uit verpulverd vulkanisch tufgesteente, gemengd met een alkalische oplossing en een bindmiddel van natriumsilicaat. Dit vervangt cement bij het maken van beton, waardoor er minder hitte nodig is om het bouwmateriaal te produceren.

Bij de ontwikkeling van het luchthavengebouw is ook de verbinding met het openbaar vervoer verbeterd. Zo kan 70 procent van het totaal aantal bezoekers van de luchthaven gebruikmaken van een duurzaam vervoersalternatief, stellen de architecten. 

Lees ook:

Bron: New Atlas, Nordic Office for Architecture | Foto's: Ivan Brodey via Nodic Office for Architecture (Croped by DuurzaamBedrijfsleven)

Doorbraak in luierrecycling: dit moet je weten

Hoeveel luiers worden in Nederland weggegooid?Door Milieu Centraal is uitgerekend dat er in Nederland 610.000 kinderen zijn die luiers dragen. Een kind draagt gemiddeld bijna vijf luiers per dag. Dat zijn onder de streep heel veel luiers, in totaal 1 miljard per jaar, goed voor 185.000 ton luierafval, blijkt uit een analyse binnen het Ketenproject luiers. De luiers zelf beslaan 45.000 ton hiervan. De inhoud van feces en urine levert nog eens 140.000 ton op.Niet al dit afval komt bij het huishoudelijk restafval terecht. De luiers die gebruikt worden in verzorgingstehuizen en kinderdagverblijven en composteerbare luiers worden op een andere manier ingezameld. Alles bij elkaar zit in het restafval 161.000 ton luierafval, ongeveer 10 kilo per inwoner per jaar. Dit is 5 procent van al het huishoudelijke restafval, waarmee luierafval een van de grootste niet-gerecyclede huishoudelijke afvalstromen is.Waarom is luierrecycling zo lastig?Luiers worden tot nu toe op grote schaal verbrand in afvalverbrandingsovens. Daarbij wordt weliswaar energie opgewekt, maar ketensluiting vraagt om recycling van de grondstoffen uit de luiers. “En dat is in het verleden onvoldoende gelukt”, zegt Mooij. “De grootste uitdaging is tot nu toe de manier waarop een luier is opgebouwd. Het is een samengesteld product van cellulosevezels, plastics, super-absorberende polymeren en natuurlijk de inhoud. Dat was tot op heden moeilijk uit elkaar te halen. Daarnaast komt er het aspect van hygiëne bij kijken.”“Luier-to-luier-recycling is in principe mogelijk”Suez is niet het eerste bedrijf dat luierrecycling tot een succes wil maken. Zo was het Canadese bedrijf Knowaste tot tien jaar geleden in ons land actief met een luierrecyclinginstallatie, een initiatief waar ook Suez bij betrokken was. Ook de bedrijven Orgaworld en Van Kaathoven verwerken luiers, maar dan via vergisting en compostering. Geen van de bestaande technologieën is in staat om alle separate materialen uit luiers te scheiden zodat deze kunnen worden gerecycled.Hoe werkt de nieuwe recyclingmethode?De recyclingtechniek is ontwikkeld door luierfabrikant Procter & Gamble (P&G). In Italië draait al een proeffabriek. “P&G laat daar veelbelovende resultaten zien”, zegt Mooij. “Het blijkt met deze nieuwe technologie heel goed mogelijk om plastic, cellulose en super-absorberende polymeren in drie separate stromen te scheiden.”“Procter & Gamble gebruikt daarvoor een autoclaaf, een groot drukvat waarin het materiaal met hoge druk, temperatuur en stoom wordt gesteriliseerd. Een groot deel van de gesteriliseerde feces en urine wordt hierbij weggespoeld als afvalwater. De recyclebare materialen kunnen daarna worden gescheiden en afzonderlijk worden afgevoerd.”Wat kun je maken van gerecyclede luiers?“Luier-to-luier-recycling is in principe mogelijk”, vertelt Mooij. “Er zijn echter voldoende andere producttoepassingen voor deze gerecyclede grondstoffen. Zo is P&G van plan om een deel van de super-absorberende materialen terug te nemen om weer in nieuwe producten te verwerken. De cellulosevezels zijn geschikt voor verwerking in kattengrit, isolatiemateriaal, asfalt en als grondstof voor de chemische industrie. Gemengde plastics hebben heel veel verschillende toepassingen, bijvoorbeeld nieuwe luieremmers.”Wat is nodig voor een sluitende businesscase?De business case van luierrecycling is al jaren een moeilijk verhaal. In het verleden werden recyclingmethoden eenvoudigweg uit de markt geprijsd door afvalverbrandingsinstallaties. Suez mikt voor zijn nieuwe fabriek op verwerkingskosten die vergelijkbaar zijn met bestaande afvalverwerkingsmethoden. “Het doel is om additionele kosten te weren”, zegt Mooij.Daarvoor is het wel belangrijk dat de hele keten gaat samenwerken. Mooij: “We weten al dat burgers gemotiveerd zijn om afvalstromen gescheiden in te zamelen. Het is belangrijk om dit samen met de gemeenten te faciliteren. Het is essentieel om alle ketenpartijen mee te krijgen, omdat dit soort initiatieven alleen dan kans van slagen hebben.”Om de gerecyclede materialen af te kunnen zetten als producten, moet ook de wet- en regelgeving goed worden ingericht. “Volgens de wet zijn gerecyclede grondstoffen uit luiers op dit moment nog steeds afval”, zegt Mooij. “Dat heeft gevolgen voor bedrijven die ze als grondstof willen toepassen in hun producten. Het is daarom belangrijk dat de producten die we maken van luierafval ook als product worden aangemerkt door de overheid.”Hoe zit het met milieuwinst?Luierrecycling bespaart grondstoffen en CO2. De milieuwinst ten opzichte van verbranding met energieopwekking is door Suez en P&G inzichtelijk gemaakt in een levenscyclusanalyse (LCA). Wanneer de cellulosevezels opnieuw worden toegepast in kattenbakkorrels, de gemengde plastics toepassing vinden in producten waar normaal virgin materiaal wordt gebruikt en P&G de super-absorberende polymeren verwerkt in nieuwe producten, wordt de CO2-uitstoot omlaag gebracht met 342 kilo per ton luiers.Wanneer moet de eerste fabriek er staan?Voordat de eerste fabriek er staat, moeten eerst een aantal uitdagingen worden overwonnen. “We zijn druk bezig om afzetkanalen te zoeken voor gerecyclede materialen. Ook werken we met de overheid om tot betere wetgeving te komen. Daarna kunnen we de locatie gaan zoeken voor de eerste fabriek”, zegt Mooij. “Dat wordt een serieuze fabriek, in eerste instantie mikken we op een verwerkingscapaciteit van 10.000 ton. Die kunnen we mogelijk uitbreiden tot 30.000 ton. Er is voldoende ruimte in Nederland om meerdere fabrieken neer te zetten. Ons voorbeeld kan bovendien dienen als best practice om ook in het buitenland luierrecycling van de grond te krijgen.”De investeringsbeslissing volgt volgens Mooij binnen afzienbare tijd. “De belangrijkste voorwaarde is dat alle partners op één lijn zitten om er een succes van te maken. Ik verwacht dat kinderen die nu geboren worden, nog luiers gaan afleveren die in onze eerste fabriek gerecycled kunnen worden.”Foto header: sirtravelalot/Shutterstock | Foto in-tekst: Laboko/Shutterstock