Erika van Zinderen Bakker 23 juni 2023, 13:30

Pvt in Zierikzee: de win-win van warmtepomppanelen op prijswinnend woon-zorgcomplex

In Zierikzee staat een nieuw woon-zorgcomplex: Zierik7. Voor warmte en koeling maakt het complex gebruik van pvt-panelen. Die hebben een hoog rendement en kunnen helpen bij de relatief grote warmtevraag.

Zierikzee pvt panelen warmtepomp allevo Niag van galen constructif 02 2048x1024 De pvt-panelen op het dak van Zierik7 leveren stroom, warmte voor de warmtepomp en warmte voor de balans in de warmte- en koudeopslag. | Credits: Triple Solar

Zonnepanelen zijn inmiddels een vertrouwd beeld in het Nederlandse landschap. Veel kantoren, distributiecentra en fabriekshallen hebben ze al op het dak liggen. Vaak zijn dit pv-panelen. Pv is een afkorting voor photo voltaic (photo betekent licht, voltaic
elektriciteit). Maar er is nog een ander, minder bekend soort zonnepaneel: het pvt-paneel. De T in pvt staat voor thermisch, warmte dus.

Waar pv-panelen alleen stroom leveren, leveren pvt-panelen ook warmte. Daarvoor zorgt een warmtewisselaar die onder het paneel is gemonteerd. Die neemt de buitentemperatuur over en dat is dan de bronwarmte voor de warmtepomp.

Pvt-panelen voor balans

In Zierikzee staat nu een woon-zorgcomplex dat gebruikmaakt van deze techniek. 148 pvt-panelen op het dak zijn gekoppeld aan een warmte-koude-installatie. Het bedrijf Triple Solar verzorgde de panelen en de techniek die daaraan gekoppeld is. Mark Hoff van Triple Solar legt uit: “De panelen leveren naast stroom ook de warmte voor de warmtepomp. Maar in een zorgcomplex is meer warmte nodig dan in een gemiddeld gebouw. Daarom heeft dit gebouw ook nog een warmte- en koudeopslag (WKO). Dat is een bron in de grond waar je ’s zomers warmte in stopt en ’s winters warmte uit haalt. Maar omdat er meer vraag is naar warmte dan er warmte wordt teruggevoerd, kan die opslag uit balans raken. De pvt-panelen houden die bron in balans. De panelen leveren dus stroom, warmte voor de warmtepomp en warmte voor de balans in de opslag.”

Comfort

Voor de bewoners levert deze constructie vooral comfort op. In het gebouw is een constante aangename temperatuur en het systeem maakt geen geluid. Hoff: “Het systeem met pvt-panelen heeft geen bewegende onderdelen en geen buitenunit. Er is dus ook geen lawaai. Voor de instelling die in het pand huist, is het een voordelige oplossing. De energierekening is laag, waardoor er meer geld overblijft voor de zorg.”

Eerste prijs

De pvt-panelen zijn niet het enige duurzame aspect aan Zierik7. Zo heeft het ook een groen dak en veel groene buitenruimte. Het complete project Zierik7 won afgelopen week de eerste prijs bij de European Healthcare Design Award 2023 in de categorie Design for Health and Wellness. Naast Triple Solar werkten Architectenbureau Gortemaker Algra Feenstra, Techniplan (ontwerp van de gebouwinstallatie), Adviesbureau NIAG (bodeminstallatie), installateur Van Dorp Projecten en bouwbedrijf Constructif aan dit project.

Groen plastic maken uit afgevangen CO2: TNO laat zien hoe het kan

Om in 2050 klimaatneutraal en circulair te worden, moet de chemische industrie stoppen met het gebruik van fossiele brand- en grondstoffen en geen CO2 meer uitstoten. Dat betekent elektrificatie van processen die nu nog met gas worden aangedreven, reductie van de CO2-uitstoot, gebruik van groene stroom, maar ook het gebruik van andere grondstoffen, zoals biomassa of gerecycled plastic. Om te kunnen verduurzamen zijn veel innovaties nodig. Bouwstoffen plastic uit CO2 Tijdens een webinar toonde TNO onlangs zijn veelbelovende elektrochemische techniek om het broeikasgas CO2 om te zetten in hoogwaardige, groene chemicaliën. De CO2 wordt afgevangen uit de schoorstenen en processen van de industrie. Via elektrolyse wordt er mierenzuur van gemaakt, dat nu al in schoonmaakmiddelen wordt gebruikt. Maar ook koolmonoxide voor synthetisch gas en ethanol en ethyleen, de bouwstoffen voor plastic. Nu nog komt de koolstof in plastic – de C in het molecuul - vooral uit aardolie of aardgas. TNO kan die koolstof dus ook uit CO2 halen. Bijkomend voordeel: afvalgassen en reststromen van bedrijven worden ineens geld waard, omdat je er nuttige producten van kunt maken. Vlaggenschip ZEUS TNO begon in 2016 met het ontwikkelen van deze techniek en heeft die de afgelopen jaren flink opgeschaald. Inmiddels heeft het onderzoeksinstituut in Rijswijk een pilotinstallatie gebouwd waar CO2 via elektrolyse wordt omgezet in chemicaliën. Die heet ZEUS. Het is de grootste onafhankelijke installatie voor CO2-elektrolyse in Europa. “De ZEUS-pilot is het vlaggenschip van onze technologie. Het is een van de meeste geavanceerde opstellingen ter wereld”, zegt Matti van Schooneveld, senior business developer power-2-chemicals bij TNO. Mobiele installatie De installatie maakt uit CO2 1 kilogram mierenzuur of koolmonoxide per uur onder temperaturen van gemiddeld 85 graden Celsius. In een latere fase converteert de installatie CO2 tot andere basisgrondstoffen voor chemicaliën. Het is een mobiele unit, die ook ter plekke bij bedrijven getest kan worden. De volgende fase in de CO2-eletrolyse van TNO is om de CO2 direct uit de lucht te halen en te scheiden in een vloeibare oplossing. Volgens Van Schooneveld kan de chemische industrie met de ZEUS-technologie in de toekomst CO2-vrij en rendabel plastic produceren. Lees ook: Chemie kan veel meer gerecycled plastic gebruiken als het geen afval meer isDeze groene start-ups wijzen de weg naar een circulaire chemie zonder olieETB Global maakt legoblokjes, latex handschoenen en autobanden groenPlastic maken van planten scheelt 10 miljoen ton CO2-uitstoot per jaar