Teun Schröder
20 september 2023, 11:01

Revolutionaire technologie voor uitstootvrij cement: dit bedrijf wil snel opschalen

Het Amerikaanse Sublime Systems, een spin-off van MIT (Massachusetts Institute of Technology), heeft een technologie ontwikkeld waarmee het cement kan maken, zonder dat daar CO2-uitstoot bij vrijkomt. Alle processen gebeuren op kamertemperatuur met behulp van elektrolyse. De start-up heeft plannen om snel op te schalen.

Cement Sublime Sublime Systems claimt het schoonste cement van de wereld te kunnen maken | Credits: Sublime Systems

De productie van cement, een hoofdbestanddeel van beton, drukt een grote stempel op de wereldwijde CO2-uitstoot. In 2022 werd meer dan 4 miljard ton van het bouwmateriaal geproduceerd, goed voor zo’n 8 procent van de totale broeikasgasuitstoot van de planeet dat jaar.

Deze enorme uitstoot maakt het verduurzamen van de productie tegelijkertijd een enorme kans. Als het lukt van uitstootvrij cement te maken, wordt de wereld in één klap een stuk groener.

‘Schoonste cement’

Deze kans zag MIT ook. Wetenschappers ontwikkelden een technologie die het onderbracht in de spin-off Sublime Systems. En dat bedrijf claimt nu ‘het schoonste cement van de wereld’ te kunnen maken.

Dit is mogelijk doordat het bedrijf gebruikt maakt van elektrochemische processen die werken op kamertemperatuur, in plaats van ovens die werken op fossiele brandstoffen. Bij reguliere cementproductie wordt kalksteen namelijk verwarmd tot ongeveer 1.400 °C door fossiele brandstoffen te verbranden om pure kalk te produceren. Maar kalksteen bestaat voor ongeveer 50 procent uit kooldioxide per gewicht. En wanneer de oven die CO2 uitstoot, is het moeilijk op te vangen, omdat het vermengd is met andere rookgassen.

Elektrolyser

Sublime Systems pakt dit heel anders aan. Het bedrijf gebruikt een variant van de elektrolyser; een techniek met twee elektroden (plus en min) die water kan scheiden in waterstof en zuurstof. De elektrolyser van Sublime heeft ook twee elektroden: één ervan produceert een oplossing die calcium uit mineralen haalt, waardoor een reactief silicaat achterblijft. De tweede elektrode produceert alkaliteit, waardoor reactief pure calcium (ook wel, kalk) overblijft. De reactieve calcium en silicaat worden op lage temperaturen met elkaar gemengd om het eindproduct te maken: cement.

CO2 afvangen

Volgens Sublime Systems kan het met dit proces pure kalk maken uit kalksteen van heel lage kwaliteit; een grondstof die overdadig aanwezig is in de wereld. CO2 blijft een restproduct bij dit proces, maar het komt er in ieder geval in zuivere, koude toestand uit, gecomprimeerd tot 10 bar. Zo is afvang en opslag relatief eenvoudig.

Certificaten zijn binnen

Eerder deze maand maakte Sublime bekend dat hun cement de juiste certificaten binnen heeft die de kwaliteit van zaken als sterkte, weerbaarheid en droogtijd ondersteunen. Deze certificaten maken de weg vrij voor daadwerkelijke toepassing in Amerikaanse gebouwen.

Snel opschalen

De grootste uitdaging is nu om Sublime’s cement in prijs concurrerend te maken met de huidige standaard. Het bedrijf verwacht dat dit punt over zo’n 10 jaar bereikt is. Sublime Systems is nu al in staat om jaarlijks 100 ton van hun cement te produceren. In 2025 moet er een demonstratiefabriek staan die 25.000 ton kan maken. In aanloop naar 2030 wil Sublime wereldwijd actief zijn en jaarlijks een miljoen ton cement kunnen produceren.

Lees ook:

Succesvolle testritten met waterstoftrein in Duitsland, vanaf 2024 in gebruik

Siemens Mobility, een onderdeel van het grotere Siemens-concern, kreeg vorig jaar de opdracht van Deutsche Bahn (DB) om een waterstoftrein te ontwikkelen. Niet in alle Europese landen is elektrisch spoorvervoer namelijk zo vanzelfsprekend als in Nederland. Er wordt in landen als Duitsland nog veelvuldig gebruik gemaakt van dieseltreinen omdat elektriciteitsleidingen te duur of onpraktisch zijn. Daarom zijn landen op zoek naar duurzamere alternatieven, zoals het gebruik van waterstof als brandstof. Belangrijk daarbij is wel dat die waterstof groen wordt opgewekt. Geen dieseltreinen meer Het afgelopen jaar zijn er op de trajecten Augsburg-Fuessen en Augsburg-Peissenberg testritten uitgevoerd met de Duitse waterstoftrein. Die zijn allemaal succesvol verlopen. Goed nieuws voor de Beierse transportminister Christian Bernreiter, die aangaf dat “de resultaten van deze testritten zullen bepalen of we besluiten om waterstoftreinen op andere routes in Beieren in te zetten.” Bernreiter heeft als doel om in 2040 volledig weggestapt te zijn van dieseltreinen in de regio. Dat sluit aan bij het grotere doel van Duitsland om in 2030 75 procent van het treinnetwerk te elektrificeren. Op de routes waar dat niet mogelijk is, kiest het voor (groene) waterstoftreinen. Snelheid en bereik De Mireo Plus H bestaat uit twee wagons met brandstofcellen op het dak. De trein wordt aangestuurd door een lithium-ion-batterij, zou een topsnelheid hebben van 160 kilometer per uur en een bereik van tussen de 1.000 en 1.200 kilometer.Groningen Ook in Nederland wordt getest met de waterstoftrein. Zo wordt Groningen als het goed is de eerste provincie die met de nieuwe technologie mag rijden. Na een succesvolle proef vorig jaar besloten de provincie en treinvervoerder Arriva om vier treinen aan te schaffen die rijden op waterstof. Vanaf 2027 moeten reizigers de waterstoftreinen kunnen gebruiken. Meer over waterstof: Wetenschappers winnen waterstof uit plastic afval (en kunnen daar goed geld mee verdienen)TotalEnergies op zoek naar groene waterstof voor raffinaderijenToyota bouwt pick-uptruck op waterstof