Rianne Lachmeijer 26 juli 2018, 14:53

Rijksvastgoedbedrijf wil energieneutrale kantoorinnovaties versnellen

De gebouwde omgeving moet in 2050 energieneutraal zijn. Dat is de ambitie die in het Klimaatakkoord van Parijs is vastgelegd. Rijksvastgoedbedrijf maakt stappen en wil haar ervaringen delen met bedrijven en gemeenten die dezelfde richting op moeten.

Adobestock 127755181

Vanaf 2019 moeten nieuwe overheidsgebouwen vrijwel energieneutraal zijn en uiterlijk 2050 moet al het vastgoed beschikken over een klimaatneutrale energievoorziening. Ook de zakelijke kantoorbezitters moeten aan de bak: vanaf 1 januari 2023 mogen Nederlandse kantoren met een energielabel-D of lager niet langer worden gebruikt.

Aanscherping normering van kantoren

De kans is groot dat deze normen worden aangescherpt. “We gaan het normeren van kantoren veel sterker voortzetten”, zei Diederik Samsom, voorzitter van de ‘klimaattafel’ begin deze maand in een interview met DuurzaamBedrijfsleven.

“Dat is natuurlijk eigenlijk een no brainer. Kantoren zijn over het algemeen in handen van grote beleggers met een lange horizon die professionele investeringsbeslissingen nemen; die kun je daar wel mee opzadelen.”

De zakelijke markt kan gebruik maken van de innovaties waarin het Rijksvastgoedbedrijf investeert of leren van de lessen van de overheid. Onder de noemer Groene Technologieën 3.0 onderzoekt het Rijksvastgoedbedrijf de komende tijd innovatieve technologieën die bijdragen aan de benodigde energiebesparing en CO2-vermindering. Ook wordt samen met de markt een innovatieagenda opgesteld waarin innovatiekansen worden gepresenteerd.

Lees ook: Het kan wél: de verduurzaming van een huurpand als succesvolle businesscase

Innovaties sneller en goedkoper beschikbaar maken

Het Rijksvastgoedbedrijf wil met behulp van het programma Groene Technologieën 3.0 innovaties sneller en goedkoper beschikbaar maken, zowel voor de rijksoverheid als voor andere partijen. Het Rijksvastgoedbedrijf zet in op drie typen innovaties op het gebied van circulaire economie en energieneutrale omgeving: core, adjacent en transformational innovations.

Bij core innovation draait het om optimalisatie en verbetering van bestaande technologie of producten. Zoals karakteristieke Louvre-luiken geschikt maken voor moderne toepassing bij monumenten, waardoor airco’s overbodig worden.

Bij adjacent innovaties gaat het om toepassingen van innovaties uit andere sectoren, bijvoorbeeld de individuele conditionering van werkplekken met de auto als voorbeeld.

Bij transformational innovaties doelt de Rijksoverheid op nieuwe technologische innovaties, zoals planten die energie leveren. Deze innovatie wordt nu ook toegepast in een circulaire wijk in Zeist waar jongeren hun smartphone kunnen opladen met energie uit 4.000 planten met behulp van plant-e technologie.

Lees verder: Plant-e krijgt ruim € 270.000 voor proef in Noord-Brabant

Energieneutrale kantooroplossingen

In het kantoorgebouw van Rijkswaterstaat in Rijswijk test Rijksvastgoedbedrijf hoe duurzame innovaties presteren en hoe zij werken in samenhang met het gebouw en de gebruiker. In het pand worden 4 systemen getest: Internet of things, klimaat, licht en ‘actieve schil’.

Vaak zorgen de systemen in combinatie voor energiereductie. Zo draait Internet of Things om de creatie van een slim gebouw dat energiegebruik reduceert en comfort verhoogt doordat temperatuur (klimaat) en verlichting zich automatisch aanpassen aan de aanwezige werknemers.

Daarnaast voegt het Rijksvastgoed een extra schil toe aan de bestaande gevel die als ‘actieve gevel’ gebruikt gaat worden. Daarbij wordt slim gebruikgemaakt van het dag- of zonlicht, zonnewarmte en luchtverversing. Op die manier wordt omgevingsenergie optimaal benut.

Op de pagina Energiegebruik vastgoed verminderen presenteert het Rijksvastgoedbedrijf een tijdlijn, daarnaast staat er een video die inzicht geeft in de testen die uitgevoerd worden het kantoorgebouw in Rijswijk.

Lees ook: Klimaatakkoord volgens Samsom: “Er dienen zich weinig grotere kansen aan dan deze”

Bron: Rijksvastgoedbedrijf | Afbeelding: Adobe Stock

Wat kunnen bedrijven doen tegen dreigende waterschaarste?

Besparen op water is iets wat bij de meeste bedrijven doorgaans niet boven aan de lijst staat. Tayara: “Zeker vergeleken met andere nutsvoorzieningen als gas en elektriciteit is water heel goedkoop. In een situatie van extreme droogte, waarin we nu zitten, wordt pas duidelijk dat het ook een schaars goed is.” ZiekenhuizenDe vraag wat bedrijven kunnen doen om die dreigende schaarste te lijf te gaan is volgens Tayara niet eenduidig te beantwoorden. “Dat verschilt uiteraard per sector. Voor een ziekenhuis bijvoorbeeld is het toegang hebben tot schoon drinkwater van levensbelang. Het hebben van een eigen reservoir is een middel om een dreigend tekort op te vangen. Mocht dat niet voldoende zijn dan is in een protocol vastgelegd dat Vitens ze met tankwagens voorziet van extra drinkwater.”Die extra service geldt in de eerste plaats voor de zorg. Andere grootverbruikers, zoals bijvoorbeeld de industrie, komen pas daarna aan de beurt. Zij doen er volgens Tayara verstandig aan om zelf goed na te denken over manieren om water op een efficiënte manier te gebruiken. PiekmomentenSpreiding van het waterverbruik is een manier. “Bij veel bedrijven is het waterverbruik niet constant, maar zijn er gedurende dag piekmomenten. Met behulp van een eigen reservoir kun je prima aan die vraag voldoen zonder extra druk te leggen op het leidingnet. Je vult het reservoir ’s nachts als er weinig vraag is en gebruikt dat om aan je eigen piekvraag te voldoen. “ Die spreiding kun je volgens Tayara ook bereiken door het bedrijfsproces waar mogelijk iets anders in te richten. “Zet wasmachines niet tegelijk aan, maar doe dat gespreid gedurende de dag.” Financieel voordeelIn hoeverre loont deze manier van waterverbruik ook financieel? Tayara: “Bedrijven kopen bij Vitens een bepaalde watercapaciteit in. Dat is een bepaalde hoeveelheid kubieke meter water die ze per uur kunnen ontvangen. Hoe hoger de capaciteit, hoe hoger het vastrecht is dat ze daarvoor moeten betalen. Bedrijven doen er verstandig aan om hun waterverbruik eens goed te meten. Grote kans dat ze heel goed toekunnen met een lagere capaciteit. Dat scheelt weer in de kosten.”Naast het besparen op kosten is het kunnen bieden van leveringszekerheid voor sommige sectoren nog wel een belangrijke driver. “Kijk naar de voedingsmiddelenindustrie. Een plotselinge piekvraag of werkzaamheden aan het net kunnen tijdelijk wel eens zorgen voor bruin leidingwater. In zo’n geval voorkomt het hebben van een eigen reservoir dat je productie stilvalt of partijen moet weggooien.” Lees ook: Vitens opent duurzaam waterbedrijf in VechterweerdAfbeelding: Shutterstock