Studie: Houten steden middel om klimaatverandering af te remmen?

Wanneer bij de bouw van nieuwe woningen beton en staal door hout zouden worden vervangen, zou dat een belangrijke bijdrage kunnen leveren in de strijd tegen klimaatverandering. Dat blijkt uit een rapport van het Potsdam-Institut für Klimafolgenforschung (PIK).

houten gebouwen in de steigers
houtbouw helpt in de strijd tegen de klimaatverandering. Maar er zijn ook veel kanttekeningen: | Credit: Adobe Stock

De actie zou volgens de onderzoekers ongeveer een tiende vertegenwoordigen van de totale besparingen die in de uitstoot van koolstofdioxide moeten worden gerealiseerd om de opwarming van de aarde deze eeuw tot 2 graden Celsius te beperken.

Duurzaam bouwmateriaal

De Duitse onderzoekers erkennen dat de ingreep de aanleg van 149 miljoen hectare nieuwe houtplantages zou vergen en tot een toename van een bevoorrading uit onbeschermde natuurlijke bossen zou leiden. Anderzijds wordt opgemerkt dat er voor de bouwmaterialen geen landbouwgrond zou dienen te worden opgeofferd.

“Als 90 procent van de groeiende stedelijke wereldbevolking in middelhoge – met vier tot twaalf verdiepingen – houten gebouwen wordt gehuisvest, kan tegen het einde van deze eeuw de uitstoot van 106 miljard ton koolstofdioxide worden voorkomen”, zegt onderzoeksleider Abhijeet Mishra.

“Meer dan de helft van de wereldbevolking woont momenteel in steden en tegen het einde van deze eeuw zal dat aantal nog aanzienlijk toenemen. Dit betekent dat er meer huizen met staal en beton, met een aanzienlijke ecologische voetafdruk, zullen worden gebouwd. Maar we hebben een alternatief. We kunnen de nieuwe stadsbevolking in middelhoge gebouwen van hout huisvesten.”

De onderzoekers geven aan dat hout van alle bouwmaterialen de laagste ecologische voetafdruk heeft. “De koolstofdioxide die tijdens de groei van bomen wordt opgenomen en opgeslagen, wordt immers pas uitgestoten als het hout uiteindelijk is vernietigd”, luidt het.

Houtkap

De onderzoekers wijzen er verder op dat het voorkomen van houtkap in ongerepte bossen en beschermde natuurgebieden een absolute voorwaarde vormt. “De expliciete bescherming van deze beschermde gebieden is van cruciaal belang”, zeggen ze. “De aanleg van houtplantages ten koste van andere natuurgebieden zonder bescherming zou een toekomstig verlies aan biodiversiteit verder kunnen vergroten.”

Milieuactivisten plaatsen ook kanttekeningen bij de aanleg van bossen voor houtkap. Zij wijzen er bijvoorbeeld op dat de 131 miljoen hectare boomplantages die over de hele wereld zijn aangelegd, over het algemeen een kleinere biodiversiteit hebben dan natuurlijke bossen en gemakkelijker verbranden. Sini Eräjää, woudexpert bij Greenpeace, merkt dan ook op dat het een verschrikkelijk idee zou zijn om natuurlijke bossen te kappen om ze door houtplantages te vervangen.

“Een dergelijk ingreep zou een ramp zijn voor de natuur en voor het klimaat”, zegt ze. “Natuurlijke bossen met een grote biodiversiteit zijn beter bestand tegen droogte, branden en ziekten. Daarmee vormen ze dus een veel veiligere opslag van koolstofdioxide dan de boomplantages die deze zomer van Portugal tot Californië in rook zijn opgegaan.”

“Hout kan een grotere rol spelen in de bouw, maar een verdubbeling van de oppervlakte boomplantages ten koste van de onschatbare natuur is onzinnig,”, zegt Eräjää. Zij ziet meer in het beschikbaar stellen van grond van veehouders.

Lees ook: Onderzoekers gaan ontbossing tegen door hout te kweken in het lab

Brandgevaar

Abhijeet Mishra is zich ervan bewust dat de aanleg van boomplantages tot een verlies aan wilde dieren zou kunnen leiden. “Een sterk bestuur en een zorgvuldige planning moeten dan ook de negatieve effecten op de biodiversiteit te beperken”, betoogt hij. “Sommige risico’s, zoals de mogelijkheid dat bosbranden in de stad vaker voorkomen, werden in het rapport niet beoordeeld.”

In de Verenigde Staten geniet hout bij vele woningbouwers nog steeds een voorkeur, maar aangezien de wereld door een grotere verstoring van het klimaat met een groter aantal bosbranden te maken krijgt, beginnen sommige bouwers de praktijk van het bouwen met ontvlambare materialen in twijfel te trekken.

Abhilash Panda, plaatsvervangend hoofd partnerschappen bij het UN Office for Disaster Risk Reduction, benadrukt desondanks dat hout voordelen biedt. “Het product zorgt voor een koolstofput, vermindert de uitstoot en biedt een manier om onbeheerde bossen aan te pakken”, zei hij. “De ontvlambaarheid van hout vormt wel een nadeel. Cruciaal bij het bepalen van het brandrisico is echter het type van huisvesting dat wordt overwogen en op welke locatie er wordt gebouwd. Risico is locatie-specifiek en elk ontwerp moet daarbij de mogelijke risico’s inbouwen.”

Momenteel worden er wereldwijd jaarlijks ongeveer 15 miljard bomen gekapt. Er is berekend dat de boompopulatie van de planeet sinds het begin van de menselijke beschaving bijna is gehalveerd.

Lees ook: De toekomst is van hout: 6 voorbeelden van houtbouw

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Change Inc.

join the changesluit je gratis aan

Bij een ecosysteem van 42.512 professionals, bedrijven en start-ups die samen aan oplossingen werken voor een betere toekomst. Met dagelijks kwaliteitsjournalistiek, inzichten en evenementen, want morgen wordt vandaag bedacht.

Join the change, word lid

Nieuws & Verhalen

Changemakers

Bedrijven

Events


Producten & Diensten

Magazines


Lidmaatschap

Inloggen

Nieuwsbrief & Memberships


Over Change Inc.

Over ons

Waarom Change Inc.

Team

Partnerships & Adverteren

Werken bij Change Inc.

Pers & media

Onze partners

Contact

Start

Artikelen

Changemakers

Bedrijven

Menu