Marc Seijlhouwer 06 augustus 2021, 10:30

Tesla-batterijen in de keukenkastjes: sociale huur in Wales is nu ook CO2-neutraal

De overheid van het Britse Wales pakt duurzaamheid groots én sociaal aan: er komt 250 miljoen pond beschikbaar voor de bouw van 20.000 sociale huurwoningen met extreem lage CO2-uitstoot. Een zonnedak, alles elektrisch, gebruikte batterijen voor energieopslag – elk duurzaam snufje zit in de huizen.

Wales duurzame huizen Twee bewoners van duurzame huizen maken een praatje | Beeld: Welsh Government

De eerste veertien huizen uit dit project zijn al sinds januari klaar en staan in Bridgend. Deze week bezocht de ‘minister van klimaatverandering’ Julie James de panden, die voorzien zijn van de nieuwste duurzame technologie. Daardoor hebben de bewoners een negatieve energierekening: ze leveren meer elektriciteit terug aan het net dan ze gebruiken.

Gratis energie

Voor de bewoners is dit een uitkomst; het zijn sociale huurders die vaak relatief veel kwijt zijn aan verwarming en elektriciteitsverbruik. Nu betalen ze maandelijks 20 euro aan de woningscorporatie, die op die manier zijn investering terugverdiend. Ook de baten van het terugleveren van stroom zijn voor de verhuurder.

De veertien huizen kosten samen 3,8 miljoen. Ze zijn er in verschillende formaten: een- en tweekamer-appartementen en eengezinswoningen. Ze bevatten allemaal technologie die helpt om het huis zo zuinig mogelijk te maken. Die snufjes werden voor het eerst gedemonstreerd aan de Welsh School of Architecture. Zij bouwden het Solcer House, een onderzoeksproject om te kijken hoe zuinig een huis kon zijn. Die experimentele techniek wordt nu in het echt toegepast, en laat zien hoe onderzoek naar duurzaam bouwen uiteindelijk de markt bereikt.

Oude Tesla-batterijen

Wat voor techniek zit er dan in? De (keuken)kastjes bevatten tweedehands batterijen uit auto’s van Tesla. Deze zijn niet meer goed genoeg om mee te rijden, maar werken nog prima als energieopslag. Op het moment dat de zonnedaken (dus geen zonnepanelen óp het dak, maar daken gemaakt van zonnepanelen) meer produceren dan er nodig is, kan de batterij het opslaan. Als er dan meer vraag is naar elektriciteit, bijvoorbeeld in de avond, leveren de batterijen de energie.

Ook zijn de muren extreem goed geïsoleerd; het zijn prefab-muren die in een fabriek worden gemaakt. Een warmtepomp en ventilatiesysteem zorgen ervoor dat de temperatuur in de woningen altijd rond de 20 graden schommelt, zelfs in de winter. En bewoners kunnen via een app en een slimme meter constant bijhouden hoeveel energie het huis produceert en wat dat betekent voor de energierekening.

Verdubbeling van investering

De eerste energiezuinige appartementen worden nu een half jaar bewoond. Zowel de bewoners als de corporatie en de overheid zijn tevreden over het project. Daarom investeert Wales nu een kwart miljard pond; aanvankelijk zou dit maar 125 miljoen zijn. In totaal moeten er 20.000 van dit soort woningen komen voor sociale huurders. De bouw van deze huizen moet voor het einde van 2022 klaar zijn.

Dat sociale huur voorloopt in duurzaamheid lijkt misschien verrassend; een duurzaam huis kost immers meer geld. Maar de woningcorporaties kunnen juist grote investeringen doen om veel huizen in een keer energieneutraal te maken, en daar vervolgens over langere tijd de vruchten van te plukken. Ook in Nederland is dat te zien; de sociale verhuurders lopen voor op de individuele huizenbezitters qua duurzame woningen.

Column: Wat is de beste manier om CO2-schuldgevoel af te kopen?

In mei ging ik met de boot naar Vlieland. Voor 50 cent extra voer ik klimaatneutraal. Lekker goedkoop! Rederij Doeksen doneert het geld vanaf 2021 aan een klimaatfonds dat het geld vervolgens investeert in lokale CO2-verlagende projecten op Terschelling en Vlieland. Het schip vaart op LNG (Liquefied Natural Gas) waardoor mijn overtocht minder fijnstof, zwavel- en stikstofdioxide oplevert dan een tocht met een dieselboot. Maar de twijfel blijft. Koop ik met die 50 cent niet vooral mijn eigen schuldgevoel af?Vliegtuigmaatschappij laten compenserenDoor de coronapandemie heb ik de afgelopen jaren niet veel gevlogen, maar in 2018 was dat wel anders. Dat jaar vloog ik vier keer: korte en lange vakanties en een congres. Om te bepalen hoe ik mijn CO2 het beste kan compenseren struinde ik het internet af. Veel vliegtuigmaatschappijen bieden voor een paar euro compensatie aan. Dit idee schiet ik direct af. Ik vind het bedrag te laag, dat voelt niet goed. Maar het is ook een principekwestie: ik vind dat ze gewoon álle tickets duurder moeten maken en belasting moeten betalen over hun kerosine.Bomen planten of fornuizen sponsorenCompenseren door bomen te planten of het investeren in fornuizen voor arme mensen in India, zodat zij niet meer op open vuur hoeven te koken. Is dat een goede optie? Bomen planten kan bijvoorbeeld via Trees for All. Schonere fornuizen in landen als India en Ethiopië kan ik sponsoren met hulp van Fair Climate Fund. En Flygreen biedt een combinatie van vliegtickets en CO2-compensatie via bomen of fornuizen. Dát is pas gemakkelijk voor vliegers met een schuldgevoel.Een artikel in De Volkskrant weerhoudt me er echter van voor een compensatieprojecten te kiezen: aantonen hoeveel één compensatie-euro bijdraagt is zo goed als onmogelijk. De krant schrijft dat de Europese Commissie het Duitse Öko-Instituut meer dan 5.500 compensatieprojecten liet onderzoeken. De uitkomst? In slechts 2 procent van de gevallen is het waarschijnlijk dat projecten hun invloed goed inschatten. Het effect van mijn compensatie-euro’s is dus hoogst onzeker. Wat blijft er dan over om van mijn schuldgevoel af te komen?Europese emissierechten opkopenToerisme-onderzoeker Paul Peeters van NHTV Breda biedt mij de laatste strohalm: het opkopen en vernietigen van Europese emissierechten. Dit kan de prijs van de emissierechten opdrijven, waardoor het duurder wordt om CO2 uit te stoten met als effect dat bedrijven hun uitstoot gaan verminderen. Om emissierechten te vernietigen is Carbonkiller de place to be. Op Carbonkiller moet ik mijn hele leven door de CO2-scan halen. Ze willen weten hoeveel vlees ik eet, hoe ik mijn huis verwarm en of ik een auto heb. Dat gaat mij te ver: ik wil alleen mijn vluchten compenseren. Terug naar Flygreen dan maar voor de berekening.Conclusie: met mijn vier vliegreizen bracht ik in 2018 4,18 ton CO2 in de lucht. Voor diezelfde uitstoot kan ik ruim vier jaar lang met een gezin wekelijks steak eten, twee jaar lang een benzineauto rijden of 5.600 wasjes draaien. Maar ik eet amper vlees, heb geen geen auto en wassen... O ja, dat doe ik wel. Maar de vergelijking doet zijn werk: 4,18 ton CO2 is véél. Toch snel terug naar Carbonkiller om die schuld af te kopen: 69,20 euro reken ik af. Daarmee vernietig ik 4 ton aan CO2-missierechten. Ha!De beste oplossing?Ik kan het niet helpen dat ik weer begin te peinzen. Wat als het emissierechtensysteem zijn werk zou doen en er niet te veel certificaten in omloop zijn? Wat als overheden kerosine zouden belasten? En wat als er een goede CO2-prijs zou zijn? Misschien verwacht ik te veel van de overheid. Aan de andere kant is er hoop. Want de Europese Commissie gaat het emissierechtenhandelssysteem veranderen en ze broeden op een kerosinetaks. Afwachten dus. Ik ga ondertussen met de trein op vakantie. Dat is toch de makkelijkste klimaatoplossing: gewoon niet vliegen.