Bas Joosse 14 januari 2019, 15:35

TNO bepaalt restwaarde bouwproducten met tool

Het hergebruik van materialen is één van de pijlers van een circulaire economie. Toch wordt jaarlijks nog 25.000 ton aan afval geproduceerd in de bouw- en sloopsector. Door financiële restwaarde aan bouwproducten te hangen, wil onderzoeksinstituut TNO de circulaire economie stimuleren

Adobestock bouwmaterialen

TNO ontwikkelde samen met consultancybureau C2C ExpoLAB een Residual Value Calculator die de financiële restwaarde van producten inzichtelijk maakt. “Als de financiële restwaarde inzichtelijk is, dan zal bij het einde van de economische levensduur eerder sprake zijn van hergebruik”, stelt Sara Wieclawska van TNO.  Het onderzoeksinstituut verwacht dat financiële instellingen meer zullen investeren als de restwaarde van een product bekend is.

Lees ook: Lancering raamwerk voor financiering circulaire economie

Binnenwanden

De rekenmethode is ontwikkeld met binnenwanden voor kantoren en gebouwen als voorbeeld. Als de binnenwanden niet meer gebruikt worden, kunnen ze vernietigd worden. Nadat de wanden vernietigd zijn, kunnen ze weliswaar dienen als houtsnippers voor de spaanplaatindustrie, maar dat is een laagwaardige grondstof. “Bouwdelen zoals binnenwanden vertegenwoordigen veelal echter een restwaarde aan het einde van hun functionele levensduur die hoger is dan de opbrengst van alleen de materialen”, zegt Willemijn Van der Werf, senior business developer circulaire economie bij TNO. Die restwaarde zit ook in de productie en de technologie die daarbij gebruikt is.

Incentive

In de nieuwe rekenmethode wordt rekening gehouden met de prijs van de grondstoffen, de kwaliteit van het materiaal, transportkosten en onderhouds- en reparatiekosten. “We voorzien dat zo een incentive ontstaat om niet te gaan slopen, maar te demonteren en ook na te denken over de losmaakbaarheid of ’lego-lisering’ van het design van de verschillende producten”, legt Wieclawska uit.

Lees ook: Deze bedrijven jagen de circulaire economie aan

Businessmodellen

Door de waarde toe te kennen, komen volgens TNO ook andere businessmodellen dan het standaard ‘lineaire model’ waarbij producten worden weggegooid na gebruik. Te denken valt hierbij aan een leasemodel, of een terugkoopmodel. Het leasen van spullen gebeurt al langer; spijkerbroeken van MUD-jeans worden geleased en daarna gerecycled tot nieuwe broeken. Tapijttegelleverancier Interface koopt tegels terug die aan het einde van hun levensduur zijn.

Bron: TNO | Afbeelding: Adobe Stock

Primeur voor Flevoland met circulair viaduct

Het dek van het viaduct bestaat uit veertig betonnen elementen. De komende maanden wordt het viaduct getest op een werkterrein tussen Dronten en Kampen. Daar wordt een nieuwe sluis aangelegd. Het werkverkeer voor die nieuwe sluis maakt gebruik van het viaduct. Als openingshandeling reed een elektrische vrachtwagen over het viaduct.Staatssecretaris Van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat was bij de opening van het circulaire viaduct aanwezig. Ze vroeg daarbij extra aandacht voor het hergebruik van materialen, zoals bij het viaduct ook gebeurt. “Hergebruik van materialen is de toekomst. Daarmee dragen we ook bij aan de klimaatdoelen van dit kabinet. Onze grondstoffen komen voortaan niet meer uit een olievat maar uit de vuilnisbak."Circulair viaductDe betonnen constructie van het viaduct is volledig demontabel en kan vervolgens op een nieuwe locatie weer worden opgebouwd. Hierdoor zijn er geen nieuwe grondstoffen nodig en worden de gebruikte grondstoffen zo goed mogelijk hergebruikt. “Waar reguliere viaducten na 30 tot 50 jaar worden gesloopt, is de levensduur van het circulair viaduct met 200 jaar ongeveer 6 keer zo lang”, stelt Esther van Eijk, van aannemer Van Hattum en Blankevoort.Lees ook: Deze mobiele fabriek maakt productie circulair beton op locatie mogelijkLosse elementenHet viaduct bestaat uit verschillende elementen die als LEGO-blokjes in elkaar grijpen. De voegen waarmee de betonnen elementen aan elkaar vastzitten, kunnen losgemaakt worden. Hierdoor kan het viaduct weer gedemonteerd worden. “Door te werken met elementen, kunnen bovendien met dezelfde ‘bouwstenen’ nieuwe viaducten worden gebouwd die variëren in lengte en breedte”, zegt Kees Quartel van prefab-bouwer Consolis Spanbeton.OntwikkelingMet sensoren en meetapparatuur wordt het viaduct in de gaten gehouden. De resultaten uit die metingen worden gebruikt bij het verder ontwikkelen van het circulaire viaduct. Bij die ontwikkeling worden zoveel mogelijk partijen betrokken. “Doel is om samen te komen tot afspraken en gezamenlijke uitgangspunten voor de doorontwikkeling van de huidige concepten die nu in de markt bestaan”, zegt Michèle Blom, directeur-generaal van Rijkswaterstaat.Bronnen: Rijkswaterstaat, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat | Afbeelding: Rijkswaterstaat.