Hannah van der Korput
07 november 2023, 09:25

Waarom herbestemmen nog altijd een bescheiden rol speelt op de woningmarkt

Het ombouwen van kantoren, schoolgebouwen en winkels kan helpen om het woningtekort op te lossen. Toch gebeurt het nog maar weinig. Waarom is dat? En hoe kan het beter?

Getty Images 1078821860 Het aantal woningen dat in 2022 uit transformatie van bestaande panden is ontstaan, vormt slechts 10 procent van de toevoegingen aan de woningvoorraad. | Credits: Getty Images

In 2022 kwamen er 9.600 woningen bij door transformaties van bestaande gebouwen. Het aantal woningtransformaties ligt daarmee voor het eerst onder de 10.000 sinds 2015. Dat blijkt uit de laatste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Gros is nieuwbouw

Het aantal woningen dat in 2022 uit transformatie van bestaande panden is ontstaan, vormt slechts 10 procent van de toevoegingen aan de woningvoorraad. Nieuwbouw blijft nog altijd de belangrijkste factor voor groei van de woningmarkt. In 2022 waren dat 74.600 woningen.

Potentie

Respace heeft veel ervaring met het transformeren van bestaande gebouwen. Of herbestemmen, zoals het ook vaak wordt genoemd. Volgens Sebastiaan Hameleers, CEO van Respace, is het de meest duurzame manier van bouwen. En de potentie is enorm, zei hij eerder tegen Change Inc. “Als je alle leegstand zou transformeren naar appartementen(complexen) heb je er zo 300.000 woningen bij. Acute woningnood opgelost.”

Bescheiden rol

Waarom geven we gebouwen dan niet massaal een nieuw leven? Dat komt omdat de sector nog altijd de focus legt op nieuwbouw, zegt Hameleers. “We maken graag nieuwe dingen.”

Hierdoor blijft de markt voor woningtransformaties achter. Het ontbreekt nog aan kennis, producten en innovaties om het herbestemmen van gebouwen betaalbaarder en duurzamer te maken. Dit zorgt ervoor dat veel bouwbedrijven nog altijd de voorkeur hebben voor nieuwbouw. Die markt is al veel verder. Zo blijft herbestemmen een bescheiden rol spelen.

Wet- en regelgeving

Ook is er nog een wereld te winnen als het gaat om wet- en regelgeving. Door alle regels duurt het transformeren van een bestaand gebouw nu ongeveer net zo lang als een nieuwbouwproject, weet Hamelaars. “Een bestemmingswijziging van een gebouw duurt al snel 7 tot 10 jaar, maar dat zou veel korter kunnen. Een aparte transformatievergunning, waarmee je veel sneller dat traject kunt doorlopen, is daarom keihard nodig. Een andere oplossing die veel kan schelen is een lager btw-tarief voor duurzame en/of biobased bouwmaterialen, waardoor de bouwkosten lager worden.”

Lees ook:

Nieuw soort plastic is sterk, repareert zichzelf en is voer voor vissen

De wereld heeft te kampen met een overschot aan plastic afval. Een deel van het probleem komt voort uit het feit dat er zoveel verschillende soorten plastics zijn. Plastics in verschillende diktes, sterkten en kleuren vragen namelijk elk om andere recyclingmethoden. En tot nog toe zijn die recyclingmethoden flink in de minderheid. Mede daarom is het belangrijk om kritisch te zijn op nieuwe soorten plastic. Toch is het nieuwe plastic ontwikkeld door wetenschappers van de Universiteit van Tokio het benoemen waard, omdat het materiaal deels oplossingen bevat voor het grote plasticprobleem. Sterk plastic Het materiaal van de wetenschappers kun je classificeren als epoxyhars vitrimeer. Dit plastic is sterk bij kamertemperatuur, maar kan bij warmte vervormd worden. Normaal gesproken is dit plastic vrij broos. De wetenschappers uit Tokio voegden daarom een molecuul toe om die broosheid aan te pakken. Krassen verdwijnen door hitte Het nieuwe plastic, dat de onderzoekers VPR noemden, heeft een aantal bijzondere eigenschappen. Zo kan het zichzelf helen als het verhit wordt. De wetenschappers krasten met een scalpel op het materiaal. Vervolgens werd het verhit tot 150 graden Celsius, waarna alle krassen in slechts 60 seconden verdwenen. En toen het in de vorm van een kraanvogel werd gegoten en vervolgens werd platgemaakt, kon het zichzelf door verhitting weer in de kraanvogel-vorm vouwen. Recycling Daarbij leent VPR zich ook goed voor recycling. Als een stuk VPR-plastic niet meer nodig is, kan het met behulp van hitte en een speciaal oplosmiddel weer afgebroken worden in de oorspronkelijke ruwe grondstoffen. Vervolgens kan er weer iets nieuws van gemaakt worden. Voeding voor zeeleven Ook in de natuur breekt VPR sneller af dan vergelijkbaar materiaal. Uiteraard moet VPR, net als andere plastics, in de eerste plaats niet in de natuur belanden. Maar mocht VPR in zee belanden, dan lost het gedeeltelijk op. De Japanse onderzoekers weekten VPR dertig dagen lang in zeewater, waarna het tot 25 procent was afgebroken. Het opgeloste materiaal kan volgens de wetenschappers dienen als voeding voor zeeleven. Het is niet duidelijk of het materiaal uiteindelijk volledig oplost en kan dienen als voeding. Die onzekerheid op zichzelf zou natuurlijk genoeg reden moeten zijn om VPR niet in zee te gooien. Infrastructuur en voertuigen De onderzoekers hebben verschillende toepassingen voor VPR voor ogen. “Infrastructuur als wegen en bruggen bestaan ​​vaak uit epoxyharsen vermengd met verbindingen zoals beton en koolstof”, zegt Shota Ando, hoofdauteur van het onderzoek. “Met VPR zijn deze gemakkelijker te onderhouden, omdat ze sterker worden en zichzelf kunnen helen met behulp van hitte. In tegenstelling tot conventionele epoxyharsen is dit nieuwe materiaal hard maar rekbaar. Daarom zou het materialen kunnen binden van verschillende hard- en rekbaarheid. Dat is bijvoorbeeld nodig bij de productie van auto’s.” In de volgende fase willen de wetenschappers de verschillende toepassingen in de praktijk brengen samen met bedrijven. Lees ook: Schiphol gaat beton recyclen op eigen bodem Zelf wasmiddel bijvullen in herbruikbare verpakking bij de Lidl Voor het eerst microplastics in wolken gevonden: zijn er manieren om microplastics te stoppen?