Teun Schröder
08 april 2022, 11:00

Wigand Dijkstra van iCell: "Innovatie kan ook betekenen dat we teruggaan naar de natuur"

Wigand Dijkstra ontdekte een duurzaam isolatiemateriaal van het Zweedse iCell: isolatie op basis van cellulose uit papier. Met oude kranten als voornaamste grondstof. Nu wil Dijktra de Nederlandse bouwwereld kennis laten maken met dit alternatief voor glas- en steenwol. Maar dat gaan niet vanzelf.

Itl0785 iCell is vooralsnog alleen een fabriek in Zweden. Maar Dijkstra hoopt op meer. | Credits: iCell

Wigand Dijktra is regional director Benelux van iCell, een van oorsprong Zweeds bedrijf. In Zweden staat een volledig werkende fabriek. Aan de ene kant gaan oude kranten de fabriek in. Aan de andere kant rollen flexibele isolerende matten eruit. Brandvertragend, geluidswerend en volledig circulair. Inmiddels worden de isolatiematten van iCell al op een aantal plekken in Nederland gebruikt, zoals op de TU Delft, in het circulaire restaurant De Vondeltuin in Amsterdam en in ventilatiesystemen. Maar daar mogen wat Dijkstra betreft nog flink wat projecten bij.

Hoe zorg je voor snelle verduurzaming?

“De combinatie snel en verduurzaming ken ik niet als ik naar mijn eigen sector kijk. Bij energie besparen heb je twee mogelijkheden. De eerste is het installeren van installaties als warmtepompen en zonnepanelen. De andere snelle klap is isoleren. Dat laatste gebeurt wel, maar vaak met materialen waarvan de duurzaamheid twijfelachtig is. Wil je het goed doen, dan moet je kijken naar biobased materialen. Maar in de praktijk zie je dat vooralsnog nog maar weinig terug.”

Wigand Dijktra, regional director benelux van iCell | Credit: iCell

Welk type leider is ervoor nodig om die duurzame verandering te stimuleren?

“Dit zijn ondernemende leiders die het startpunt zijn van verandering. Ik ben van mening dat de oplossing ligt in de bestuurskamers, niet bij de mensen binnen de organisatie. Deze laatste groep wil echt wel vooruit. Maar zolang ze door de laag daarboven worden afgerekend op het nemen van risico’s of het ondermijnen van winstmaximalisatie, stokt echte vooruitgang. Leiders moeten juist een omgeving creëren waarin mensen kansen kunnen najagen en risico’s mogen nemen. Daarmee wordt goed personeel behouden, gemotiveerd en bevlogen.”

Welk doel heb je voor ogen?

“Voor echte verduurzaming is innovatie nodig. Maar dit hoeft niet te betekenen dat er almaar meer techniek in een woning gestopt moet worden. Innovatie kan ook betekenen dat we teruggaan naar de natuur. Met meer gebruik van biobased materialen.

Uiteindelijk streef ik naar een iCell-fabriek in Nederland. Met Nederlandse oude kranten als grondstof. Maar zo’n fabriek bouw je niet zomaar. Voordat we hier een fabriek kunnen bouwen hebben we de commitment van de bouwsector nodig. Want als zij het materiaal niet gebruiken, komt de cirkel niet rond.”

Waar ben je het beste mee geholpen?

“Een overheid die kleine bedrijven met raad en daad bijstaat om bijvoorbeeld te voldoen aan certificeringen die in de bouw gelden. Er komen vanuit de overheid en de branche steeds meer regels die als doel hebben om duurzame isolatiematerialen te promoten. Om hieraan te kunnen voldoen heb je een behoorlijke organisatie en financiële armslag nodig. Nieuwe, vaak kleine bedrijven, ontberen dit.

Voor snelle verduurzaming moeten grote bedrijven en de overheid meedoen. Mijn advies: stop met almaar analyseren. In plaats daarvan moeten er zoveel mogelijk groene pilot-projecten worden opgezet. Daarvan leer je het meest, en kun je bij succes opschalen.

Verder hebben we een overheid nodig die goed gedrag beloont met bijvoorbeeld subsidies, en fout gedrag bestraft met belastingen. De overheid moet zorgen dat de duurzame, groene en gezonde keuze ook financieel de aantrekkelijkste keuze is.”

Waar heb je spijt van?

“Spijt is niet het juiste woord. Maar als ik terugkijk is de conclusie dat we de markt te optimistisch hebben ingeschat. De omschakeling naar circulaire en duurzame materialen duurt veel langer dan gehoopt. Als je echter om je heen kijkt dan weet je: we zitten helemaal op het juiste spoor. Er is meer dan ooit bewustwording van het belang van duurzame keuzes. Daar moeten we niet mee wachten. Die moeten we nu maken!”

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Dingena Verkerk van Arcadis: "We moeten simpelweg opnieuw ervaring opdoen met hout"

Als adviseur bij Arcadis zet Verkerk zich in voor duurzame bouw. Ze ziet dat de Nederlandse bouwsector de potentie heeft om de meest duurzame van de wereld te worden. “We kunnen een internationaal voorbeeld zijn.” Zelf pleit ze voor meer openheid tussen bedrijven en sectoren. Want kennis delen is voor echte verduurzaming een vereiste. Hoe zorg je voor snelle verduurzaming? “Wat mij betreft gaat verduurzaming vooral om dingen doen en daarvan leren. Het is belangrijk om actie te ondernemen en niet te lang te blijven hangen in het tot in detail uitdenken. Ook als je niet zeker weet of het eindresultaat helemaal perfect is. In mijn werk als duurzaamheidsadviseur kom ik dat bijvoorbeeld tegen bij houtbouw. Hoewel hout een eeuwenoud bouwmateriaal is, zijn we het nu aan het herontdekken voor moderne bouwwensen. Moet je dan nog een kern van beton gebruiken om te voldoen aan de huidige eisen? Vanuit ideaal duurzaamheidsoogpunt niet, maar is dat een reden om niet door te gaan met het project? We moeten simpelweg opnieuw ervaring opdoen met hout. Laten we die kennis weer inzetten voor volgend projecten.”Dingena Verkerk is adviseur bij ingenieurs- en adviesbureau ArcadisWelk type leider is daarvoor nodig? “Ik denk dat we in verduurzaming veel verschillende leiders nodig hebben. Een grote groep mensen moet de noodzaak van duurzame ontwikkeling inzien. Maar wat de ene persoon raakt, kan bij een ander leiden tot weerstand. Daarom heb je een verscheidenheid aan leiders nodig om verschillende mensen aan te spreken. Daarnaast is er behoefte aan leiders met lef die hun twijfels durven uit te spreken. Dat klinkt makkelijker dan het is. Je stelt je namelijk kwetsbaar op door je hardop af te vragen of de status quo nog wel klopt. Je loopt het risico op je bek te gaan. Als ingenieur wil je altijd alles heel goed begrijpen. De keerzijde is dat je ook heel goed weet wat je niet begrijpt. Weet ik wel genoeg? Ben ik de juiste persoon hiervoor? Een leider die lef toont, laat ook zien welke onzekerheid daarachter schuilgaat.” Welk doel heb je voor ogen? “Ik wil impact maken door het goede voorbeeld te geven en zo veel mogelijk te delen. Voor verduurzaming is het delen van kennis cruciaal. Dit gaat in tegen traditionele vormen van bedrijfsvoering. Iedereen kent het begrip ‘bedrijfsgeheim’. Wat mij betreft is dat achterhaald. Onlangs zijn we als Arcadis het gesprek aangegaan met slopers. Niet direct een partij waar je als ingenieursorganisatie mee te maken hebt. Maar zo’n ontmoeting is hartstikke waardevol. Die sloper heeft weer grondstoffen tot zijn beschikking die wij kunnen gebruiken. Daar zie ik een rol voor mezelf: om dit soort verbindingen te creëren. Daarnaast heb ik sinds een jaar ook mijn eigen onderneming. Samen met een vriendin zetten we duurzaam wasmiddel in de vorm van dunne papierachtige strips op de markt. Deze strips zijn een stuk lichter dan traditionele tabletten die voor een groot deel uit water bestaan. Wat transportuitstoot betreft scheelt dit dus een hoop CO2. Bovendien leveren we in papieren enveloppen en niet in plastic. De sprong naar ondernemerschap is spannend, maar het is ontzettend leuk om te doen.” Waar ben je het meest mee geholpen? Het contact leggen met mensen die willen samenwerken en kennis delen. Vanuit een gedeelde erkenning dat niemand de perfecte oplossing weet. Ingenieurs laten graag het eindresultaat zien: ‘een geweldig project van hout en andere biobased materialen’. Soms ga je dan voorbij aan de worsteling en vraagtekens die vooraf gingen aan het eindresultaat. Laten we samen een veilige omgeving creëren waarin we onze bevindingen, zorgen, vraagtekens en twijfels kunnen delen om zo tot het beste eindresultaat te komen. Waar heb je spijt van? Spijt heb ik niet echt. Dat heeft volgens mij ook niet zo veel zin. Van alle dingen die je doet, of ze nou goed uitpakken of iets minder, leer je. Al die ervaringen neem je mee. En dat zorgt ervoor dat ik nu kan doen wat ik kan.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.