Teun Schröder
27 oktober 2023, 13:00

Zo sterk als beton, maar dan duurzamer: modulaire en volledig recyclebare wanden, vloeren en daken

Re-Buildit uit Emmen maakt modulaire wand-, vloer- en dakelementen van gerecycled staal in combinatie met een bijzondere mortel, zonder cement. Ze zijn lichtgewicht, even sterk als beton en kunnen voor zowel vloeren, muren als daken gebruikt worden. “Eigenlijk is het combi van Lego en Meccano.”

IMG 0057 De wanddelen van Rebuild-it worden al gebruikt bij de rennovatie van een kerk. | Credits: Rebuild-it

De elementen van ReBuild-it zijn een uitvinding die 10 jaar geleden is ontstaan en tijdens de coronaperiode verder is geperfectioneerd. “We hebben flink geëxperimenteerd”, zegt Douwes, een van de initiatiefnemers van Re-Buildit. “Door schade en schande zijn we uiteindelijk bij het definitieve product gekomen; recyclebaar, licht, en sterk.”

Gerecycled staal

Het frame van de wanden maakt Re-Buildit van gerecycled hybride blikstaal uit Zweden. Dit frame wordt vervolgens gevuld met een speciale mortel. Normaal gesproken is mortel een beton of cementmix, maar Re-Buildit heeft een geheel ander recept met gips als basis. Dit mengsel wordt nu al toegepast in wand- en dakelementen. En later dit jaar vervangt het gipsmengsel ook de dunne betonlaag in de elementen die voor vloeren kunnen worden gebruikt.

Volledig recyclebaar

Het gipsmengsel heeft meerdere voordelen, zegt Angevare, algemeen directeur van het bedrijf. “Allereerst zijn onze elementen slechts een tiende van het gewicht van soortgelijke frames die beton gebruiken. Dat scheelt al enorm in de transportkosten. Tegelijkertijd zijn onze elementen wel even sterk als beton.”

Maar het allergrootste voordeel zit misschien wel in de mogelijkheid tot hergebruik. “Van de mortel in bestaande elementen kunnen we 98 procent opnieuw gebruiken. Die cijfers zijn nu nog lastig te halen met een betonmix. En het frame is 100 procent recyclebaar, net als de isolatie. De LCA (CO2-levenscyclus analyse, red.), die is opgenomen in de Nationale Milieu Database, van ons product laat zien dat de milieu-impact de helft zo laag is als een vergelijkbare constructie van hout- en betonbouw.”

Met de building blocks kan Rebuild-it net zo makkelijk een muur maken voor een kerk, als een dak voor een appartementencomplex. | Credit: Rebuild-it

Zelfde delen, andere toepassingen

Daarnaast kunnen de elementen modulair ingezet worden. De vloer, wand en dakelementen kunnen gemonteerd worden zonder lijm zoals kit of schuim. “Alles gaat met schroeven”, zegt Angevare. “En je kunt het ook weer uit elkaar halen. Met dezelfde onderdelen bouw je net zo makkelijk van een school weer een appartementencomplex of woning. Met onze elementen kunnen we de hoogte inbouwen tot 8 meter, zonder dat daar aanvullende staalconstructies voor nodig zijn.”

Nieuwe fabriek

Nu produceert Re-Buildit zijn elementen nog bij een eigen tijdelijke productielocatie en op locaties van ‘betoncollega’s’. Maar als het aan Angevare en Douwes ligt komt daar snel verandering in. “Binnenkort start de bouw van onze nieuwe fabriek in Emmen”, zegt Douwes. “Hier willen we jaarlijks 700.000 vierkante meter aan elementen produceren. Als alles volgens plan gaat, is de fabriek over anderhalf jaar open.”

Angevare ziet dat steeds meer bouwbedrijven Re-Buildit inmiddels weten te vinden. “Door alle stikstofregels heeft de bouwwereld het de laatste tijd zwaar te verduren. En je ziet dat met name het Rijk in zijn aanbestedingen steeds vaker eisen stelt op het gebied van recyclebaarheid en circulariteit. Dan biedt ons volledig recyclebare product met minimale CO2- en stikstofimpact uitkomst.”

Kleine aannemers

Tegelijkertijd geeft Angevare aan dat Re-Buildit nog lang niet uitontwikkeld is. “In samenwerking met hoge scholen, leveranciers en afnemers blijven we onze elementen innoveren. Een belangrijk streven van ons is dat onze wanden te allen tijde betaalbaar blijven, juist ook voor de kleinere ondernemingen en eenpitters. Zo’n 90 procent van de bedrijven in de bouw bestaat uit kleine aannemers. Ook die moeten onze elementen kunnen bestellen en er eenvoudig mee kunnen werken. Alleen door met iedereen in de bouw samen te werken, kunnen we de bouw beter organiseren.”

Lees ook:

Schiphol gaat beton recyclen op eigen bodem

Elk jaar blijft er na de bouwwerkzaamheden die op Schiphol plaatsvinden zo’n 60.000 ton betonpuin achter. De luchthaven zorgde er al wel voor dat het meeste daarvan werd gerecycled. Dat gebeurde door het puin af te voeren naar een breekmachine in de buurt of door extern een machine in te huren. Maar bij het transport dat daarmee gepaard gaat, komt CO2 vrij. Door de aanleg van een recyclingfaciliteit op het terrein van Schiphol zelf, worden naar eigen zeggen zo’n 80.000 transportkilometers bespaard. Elektrische vermalers De fabriek heeft een oppervlakte ter grootte van twee voetbalvelden. Daar worden betonbrokken met machines vermalen tot kleiner puin, wat vervolgens wordt toegevoegd aan nieuwe betonmix. Het nieuwe beton dat daaruit voortkomt, wordt ook weer op de luchthaven gebruikt. Binnenkort draaien de installaties op elektriciteit, vertelt Schiphol, wat ook weer tot extra CO2-winst kan leiden. Beton is een heet hangijzer in de wereld van verduurzaming. Cement, het hoofdbestanddeel van beton, is namelijk verantwoordelijk voor acht procent van de wereldwijde CO2-uitstoot; een aanzienlijk aandeel. Maar bouwbedrijven houden van het grijze materiaal omdat het niet alleen goedkoop, maar ook sterk, flexibel en vuurbestendig is. Steeds meer initiatieven Daarom wordt er steeds meer ingezet op het verduurzamen van de betonsector. In Nederland is het Betonakkoord van kracht, waarin de overheid en aangesloten bedrijven hebben toegezegd te streven naar een CO2-reductie van 15 tot 20 procent. Het hergebruiken van beton is daar een onderdeel van, maar ook manieren om de CO2-uitstoot van beton in eerste instantie al naar beneden te krijgen. Dat kan door alternatieven voor cement toe te voegen aan de betonmix, zoals de Amerikaanse start-up C-Crete of het Nederlandse TNO doen. Ook kan het beton op andere manier geproduceerd worden, zoals met het gebruik van elektrolyse in plaats van sterke ovens. Lees ook: Uit deze nieuwe fabriek komen kant-en-klare houten huizenWe worden minder snel oud in groenere wijkenSneller, duurzamer en nu al concurrerend: modulaire bouw rukt op