Rianne Lachmeijer 07 september 2018, 16:10

Zonnepanelen op de gevel maken deze woningen all electric

Een appartementencomplex van vijf verdiepingen dat zichzelf voorziet van alle energie die het nodig heeft. Door zonnepanelen niet alleen op het dak maar ook op de gevel te monteren is BAM dat gelukt. De appartementen zijn all electric en daardoor aardgasloos opgeleverd.

Bam nom 1

Een belangrijke mijlpaal, aldus projectmanager Peter Poell bij BAM Wonen: “De uitdaging bij meerlaagse gebouwen is dat je energie moet opwekken en dat kun je alleen nog met PV-panelen. Die PV-panelen liggen op het dak dus eigenlijk is het dakoppervlak de beperking om in de hoogte te gaan.”

 BAM vond een oplossing in het plaatsen van zonnepanelen op daarvoor speciaal ontworpen gevels. Daarnaast maakt de combinatie met warmte-koudeopslag (WKO) het mogelijk om de appartementen all electric op te leveren: zonder gasaansluiting. Woningen die compleet in hun eigen energieverbruik kunnen voorzien, staan bekend onder de naam nul-op-de-meter (NOM).

Lees ook: Huurdakrevolutie: landelijke woningcorporaties gaan voor zonnepanelen

De businesscase van all electric bouwen

Het plan was financieel rond te rekenen door een speciaal duurzaamheidsbudget van Woonstichting ‘thuis. “Het was duurder dan een traditionele gaswoning”, zegt Poell. “Die vergelijking wordt helaas nog altijd gemaakt, maar je hebt wel toekomstwaarde en daar ga je natuurlijk enorm op verdienen.”

Een ander succeselement was een goede samenwerking. BAM Wonen werkte in het project samen met Woonstichting ’thuis en NB Architecten. Samen ontwikkelden zij deze sociale NOM-huurwoningen. “Het proces was heel efficiënt, omdat we vanaf dag een aan tafel zaten.” Dat leidde ertoe dat een “optimaal bouwbudget” kon worden bereikt, aldus Poell.

Duurzame innovatie kunnen benutten

Hij wijst erop dat toen het proces begon NOM bouwen voor 5 woonlagen technisch nog niet haalbaar was. De uitvraag van de woningcorporatie was daarom: een zo’n duurzaam mogelijk gebouw. “Op het moment dat je samen in een proces gaat en ambities en doelen met elkaar bespreekt dan kom je wel tot dit soort invullingen.” In die zin zorgde de samenwerking ervoor dat nieuwe technische toepassingen in het ontwerp mogelijk werden.

Lees ook: Integrale oplossing maakt Nederlandse huishoudens snel en goedkoop energieneutraal

Opschaling van energieneutraal wonen

Poell stelt dat voor verdere opschaling van het concept de vraag vanuit opdrachtgevers cruciaal is: “Als we de vraag krijgen, dan hebben we daar wel een passend antwoord voor.” Woonstichting ’thuis heeft in ieder geval getekend voor nog eens 70 NOM appartementen.

Op termijn ziet Poell wel mogelijkheden voor BAM Wonen om deze duurzame bouwmethode verder op de markt te zetten. “We hebben de woningen nu gebouwd en opgeleverd. Mensen wonen er, dus nu zijn wij aan het meten hoe de woning in de praktijk presteert versus het theoretisch model. Op het moment dat de woning minimaal hetzelfde of beter presteert, dan heb je wel een product waarmee je de markt kunt gaan benaderen.”

Lees ook: Samenwerking maakt verduurzaming woningmarkt tot succesvolle businesscase

Afbeeldingen: BAM

CO2-test installatie Tata Steel overtreft de verwachtingen

Een recente duurtest van de HIsarna-installatie bij Tata Steel heeft aangetoond dat de CO2-uitstoot van het staalproductieproces met 50 procent omlaag kan ten opzichte van het maken van staal via de hoogovenroute. Daarmee overtreft de installatie alle verwachtingen. Eerder werd nog rekening gehouden met een CO2-reductie van minimaal 20 procent.De HIsarna-installatie is inmiddels officieel een permanent onderdeel geworden van de productieketen op de site van Tata Steel in IJmuiden. De fabriek heeft een bezetting van 80 personen, waarvan 60 in vijfploegendienst.Structurele bijdrage aan verduurzaming “De tussentijdse resultaten van de duurproef met HIsarna laten zien dat we met deze bij Tata Steel bedachte technologie een significante bijdrage kunnen leveren aan het structureel verder verduurzamen van de wereldwijde staalproductie”, aldus Hans Fischer, Chief Executive Officer en Chief Technical Officer van Tata Steel in Europa. “Met het ontwikkelen van deze technologie geven we concreet invulling aan onze ambitie om hét staalbedrijf te worden dat duurzaam is in alle opzichten”.CO2-uitstoot en energieverbruik“Toen we de HIsarna-technologie bedachten gingen we er vanuit dat we de CO2-uitstoot en het energieverbruik met minimaal 20 procent konden reduceren”, aldus Koen Meijer, projectleider van HIsarna. “Die 20 procent haal je doordat je in tegenstelling tot in een hoogoven in de HIsarnareactor ijzererts en poederkolen rechtstreeks in kunt zetten, zonder voorbewerking van de grondstoffen in aparte kooks-, sinter- of pelletfabrieken. Dat we inmiddels een goed draaiende installatie hebben en een CO2-reductie van meer dan 50 procent hebben weten te realiseren, overtreft al onze verwachtingen.”Tijdens de duurtest is ook het record verbroken van de langste aaneengesloten productierun: er is 8 dagen en 8 uur ononderbroken vloeibaar ruwijzer gemaakt. De processtabiliteit is sterk verbeterd en er is nu meer kennis opgebouwd over de optimale inrichting en beheersing van het productieproces.Hoger recyclingspercentageIn het afgelopen half jaar zijn proeven gedaan met het inzetten van staalschroot in de HIsarna-reactor. Daarmee is aangetoond dat je tot 53 procent schroot kunt inzetten. Dat betekent dat je met deze technologie veel minder grondstoffen hoeft in te zetten dan in het hoogovenproces. Door in het proces van ruwijzer maken nu ook schroot in te zetten, verhoog je het recyclingspercentage van het maken van staal. In de Staalfabriek wordt vervolgens ook nog eens 10-20% schroot ingezet bij het omzetten van vloeibaar ruwijzer in staal, dat als product oneindig recyclebaar is zonder verlies van kwaliteit.Commercieel beschikbaarDe volgende stappen in het testen van de HIsarna-installatie bestaan onder meer uit het bepalen van de ideale grondstoffenmix, het onderzoeken van de opties om staalslak te recyclen, het testen van het gebruik van CO2 als gas om grondstoffen te injecteren, het onderzoeken van de terugwinning van zink en het bestuderen van de mogelijkheden voor het afvangen en opslaan / toepassen van CO2. Inmiddels is ook begonnen met het ontwerpen van een HIsarna-installatie op industriële schaal. Die zou over zeven jaar in gebruik kunnen worden genomen. Als de testen met die installatie ook succesvol verlopen, breekt het moment aan dat de HIsarna-technologie commercieel beschikbaar kan worden gemaakt.Lees ook: Duurzame stoom en stroom uit restwarmte Tata Steel Bron: Tata Steel | Afbeelding: Tata Steel