Rianne Lachmeijer 17 oktober 2018, 13:33

Zuid-Hollandse reactie op klimaatverandering: klimaatadaptief bouwen

Nieuwbouwwoningen bouwen die bestand zijn tegen weersextremen, die vaker voor zullen komen als gevolg van klimaatverandering. Met dat doel ondertekenden 35 Zuid-Hollandse partijen het convenant klimaatadaptief bouwen.

Rotterdam zuid holland klimaatadaptief

Onder de ondertekenaars bevinden zich onder meer bouwbedrijven, gemeenten, de provincie, waterschappen, maatschappelijke organisaties, financiers en projectontwikkelaars. Volgens deze coalitie sluit hun ambitie aan bij eerder advies van Deltacommissaris Wim Kuijken om de woningbouwopgave klimaatadaptief in te vullen.

Lees ook: 3 oplossingen die hittestress verminderen

‘Woningbouwopgave klimaatadaptief invullen’

‘In de Randstad is het zaak rekening te houden met het veranderende klimaat, door nieuwe woningen niet alleen energieneutraal, maar ook klimaatadaptief te bouwen en bij de locatiekeuze ook rekening te houden met de toekomstige wateropgave (watertoets).’ Dat staat in het Deltaprogramma 2019: Doorwerken aan de delta. Nederland tijdig aanpassen aan klimaatverandering. 

Download het Deltaprogramma 2019

In Zuid-Holland willen ze deze klimaatuitdagingen combineren met de aanpak van de bouwopgave in de provincie. Tot 2025 zijn er in de provincie Zuid-Holland 100.000 nieuwe woningen nodig.

Met de ontwikkeling van nieuwe ontwerpprincipes en standaarden, stimulering van innovaties en meer proeflocaties willen de ondertekenaars de (klimaatadaptieve) bouw versnellen. Ook willen zij ‘klassieke aanbestedingen’ omvormen tot nieuwe manieren van financiering zoals een ‘klimaathypotheek’.

Lees ook: Daken maken de stad klimaatbestendig

Passende oplossingen voor de effecten van klimaatverandering

Bij de aanpak van de effecten van klimaatverandering is het belangrijk om helder te hebben voor welk klimaateffect een oplossing gevonden moet worden. Dat vertelde David van Raalten van advies- en ingenieursorganisatie Arcadis in een eerder interview. Van Raalten weet veel van klimaateffecten die met water te maken hebben: extreme regenbuien, overstromingen en zeespiegelstijging.

Deze verschillende effecten vragen om verschillende oplossingen. Van Raalten benoemde in een ander interview een situatie waarin sprake was van wateroverlast in een aantal wijken. De wijken bevonden zich in de buurt van een rivier, maar de overlast werd veroorzaakt door extreme regenval.

“Dat was een heel lokaal probleem waar je lokaal een oplossing voor moet vinden”, vertelde Van Raalten. “Kijken hoe het water in de uiterwaarden staat, slaat dan nergens op. Rivieren die uit andere landen naar ons toe stromen, bepalen de waterstand. Dus heel veel regen in de Alpen bepaalt na een aantal dagen of bij ons de uiterwaarden blank staan.” Kortom: wateroverlast in de wijk en overstroming van een rivier zijn twee totaal verschillende problemen die een andere aanpak vragen, maar wel beide gerelateerd zijn aan wateroverlast.

Lees het complete interview met David van Raalten hier of beluister onderstaande podcast.

Voorbeelden van de Zuid-Hollandse voorbereiding op klimaatverandering

In het Deltaprogramma 2019 worden een paar Zuid-Hollandse klimaatadaptieve voorbeelden gegeven. Zo werkt de gemeente Dordrecht samen met Atelier X zeven pilotprojecten uit. In de gemeente Barendrecht wordt een plein klimaatbestendiger door waterberging onder het plein. En de plaatsing van bomen zorgt daar voor koeling op warme dagen.

De gemeente Papendrecht benutte een geplande reconstructie van de Vincent van Goghlaan om gelijktijdig de openbare ruimte klimaatadaptief in te richten. De investeringskosten bleken vergelijkbaar met de reguliere investeringskosten, omdat naar verwachting alleen het beheerbudget iets hoger uitvalt.

Klimaatadaptief bouwen als exportproduct

“Klimaatverandering is al merkbaar en als je het nu niet meeneemt in stedelijke ontwikkelingen betaal je later de rekening”, stelde wethouder Pex Langenberg van gemeente Rotterdam in een eerder interview. Volgens hem is de Rotterdamse kennis inmiddels een exportproduct geworden.

Een van de ideeën van Rotterdam is een diepliggend plein waar bij normale weersomstandigheden in gesport kan worden, terwijl het tijdens piekbuien dienst doet als tijdelijke wateropslag. In onderstaande YouTube-video wordt het plein toegelicht:

Lees ook: Klimaatverandering tegengaan: Deze 3 bedrijven geven het goede voorbeeld

Bron: AM | Afbeeldingen: Adobe Stock

Elektrisch vliegen over 2,5 kilometer: deze airline wil het doen

“Misschien wordt het wel de eerste elektrische vlucht in de wereld. Ik ken geen andere bedrijven met soortgelijke plannen”, stelt Jonathan Hinkles, algemeen directeur van Loganair.Loganair voert vluchten uit op de Schotse eilandengroep Orkney. Eén van de vluchten beslaat 2,5 kilometer van het eiland Westray naar Papa Westray. De vlucht duurt ongeveer anderhalve minuut, inclusief taxitijd naar de startbaan. Over de weg duurt het vervoer tussen beide plaatsen bijna een uur.Initiatieven voor elektrische vliegtuigen zijn er al langer, maar vaak is het bereik van het elektrisch vliegtuig een probleem. Voor de route van Loganair is dat geen bezwaar, omdat de route extreem kort is. Ook zijn de meeste elektrische vliegtuigen nog niet groot genoeg voor commercieel vervoer. De vliegtuigen die Loganair nu inzet, zijn klein en bieden plaats aan acht passagiers.MilieuvriendelijkerBijkomend voordeel voor Loganair is dat het vliegtuigtype wat nu gebruikt wordt, wellicht omgebouwd kan worden naar een elektrisch vliegtuig. “We onderzoeken nieuwe aandrijftechnieken om vliegtuigen milieuvriendelijker te maken”, zegt Paul Hutton, CEO van Cranfield Aerospace.Voorlopig is het nog toekomstmuziek: Loganair wil in 2021 de eerste elektrische vlucht uitvoeren. “De uitdaging is om de techniek bruikbaar te maken voor commercieel gebruik”, stelt Hutton.Elektrisch vliegenDe Schotse airline is niet de enige luchtvaartmaatschappij die stevig inzet op elektrisch vliegen. Low-costgigant easyJet verwacht voor 2027 elektrische vluchten tussen Londen en Amsterdam uit te kunnen voeren. Ook Noorwegen heeft grootse plannen; als het aan de Noorse regering ligt, is vanaf 2040 iedere vlucht die minder dan 1.500 kilometer overbrugt, elektrisch.Elektrische vliegtuigenOp dit moment zijn er een paar elektrische vliegtuigen te vinden op de commerciële markt. Die toestellen zijn echter nog niet geschikt voor het vervoer van veel personen. De grote vliegtuigbouwers Airbus en Boeing werken wel aan elektrische vliegtuigen.Lees ook:Zunum Aero gaat elektrisch vliegen met helikoptermotor Boeing en JetBlue investeren in elektrisch vliegen Bron: Press and Journal | Foto: Adobe Stock