Teun Schröder
09 september 2024, 14:15

Autobranche en natuurorganisatie waarschuwen: opbrengst CO2-heffing gaat niet naar verduurzaming mobiliteit

In 2027 treedt een nieuw Europees CO2-rechten veilingsysteem in werking: ETS-2. Brandstofleveranciers gaan dan een heffing betalen voor de CO2 van hun product. Dat betekent een flinke extra inkomstenbron voor de overheid, die gebruikt zou moeten worden voor de verduurzaming van de mobiliteit. Maar elk plan om dat te doen, ontbreekt, waarschuwen de autobranche en Natuur & Milieu.

Getty Images 1627326511 Met een CO2-heffing worden vervuilende sectoren gestimuleerd hun uitstoot te verminderen. | Credits: Getty Images

De verwachting is dat de nieuwe CO2-heffing door brandstofleveranciers wordt doorberekend aan de pomp, waardoor tanken 11 tot 13 cent per liter duurder wordt. Op die manier ontvangt de overheid alleen al via het wegvervoer jaarlijks een tot anderhalf miljard euro. De Europese gedachte van het ETS, is dat deze inkomsten gebruikt worden om de mobiliteit te verduurzamen. Maar op dit moment heeft de overheid nog geen plan, en staan er geen debatten over dit onderwerp gepland. Daardoor zouden de heffingsgelden stilzwijgend enkel gebruikt worden om gaten in de begroting te dichten. Daarvoor waarschuwen ANWB, BOVAG, Natuur & Milieu en RAI vereniging.

Brandstofleveranciers

ETS-2 is een uitbreiding van het voorgaande emissierechten handelssysteem. Waar eerder alleen de grote industrie en energiebedrijven aan het systeem verbonden waren, doen vanaf 2027 ook de kleine industrie, de gebouwde omgeving en het wegtransport mee. Dit betekent onder andere dat brandstofleveranciers jaarlijks over hun CO2-uitstoot moeten rapporteren en emissierechten moeten aanschaffen over de gerapporteerde uitstoot.

Aanschafsubsidies

De opbrengsten van dit handelssysteem kunnen gebruikt worden om deze sectoren te verduurzamen. Zo kan een overheid bijvoorbeeld aanschafsubsidies invoeren voor elektrische auto’s of investeren in een betere laadinfrastructuur. Op die manier kunnen meer mensen meedoen aan de energietransitie en neemt bovendien de CO2-uitstoot op de weg af.

Oproep Tweede Kamer

Maar bij gebrek aan een duidelijk plan, wordt tanken duurder, zonder dat mensen geholpen worden hun autogebruik te verduurzamen. De kans bestaat dat vooral lagere inkomens geraakt worden, die bijvoorbeeld rekenen op hun auto om naar werk te gaan. Daarom roepen de betrokken organisaties de nieuwe ministersploeg en Tweede Kamer op om het debat hierover te openen.

ETS-2 zal in 2027 van start gaan, maar al in 2025 worden bedrijven verplicht om over hun uitstoot te rapporteren. Nog voor het einde van dit jaar moeten brandstofleveranciers de juiste vergunningen aanvragen om deel te kunnen nemen aan het handelssysteem.

Lees ook:

'Hey Siri, zorg dat Apple-geniën hun energie besteden aan échte verduurzaming'

Apple is een van de innovatiefste bedrijven ter wereld. Het bedrijf heeft de elektronica-industrie compleet veranderd, al dan niet uitgevonden. Moet je je voorstellen wat de impact zou zijn als deze slimmeriken hun skills zouden inzetten voor verduurzaming. Elektronisch afvalberg Ondanks Apples 'groene' marketinginitiatieven is de groeistrategie van Apple gebaseerd op het overtuigen van klanten dat ze het nieuwste model nodig hebben, waardoor een cyclus van overconsumptie in stand wordt gehouden en bijgedragen wordt aan een wegwerpcultuur. Een product als CO2-neutraal labelen terwijl je een cyclus voedt waarbij apparaten na minimaal gebruik vervangen of gerepareerd moeten worden, is als het planten van een boom in een brandend bos - het is meer symbolisch dan substantieel. Een strategie die zowel milieukundig als ethisch twijfels oproept. Het gevolg is dat er elk jaar miljoenen elektronische apparaten worden weggegooid, waardoor giftige verontreinigende stoffen vrijkomen die schadelijk zijn voor het milieu en de menselijke gezondheid. Dit probleem wordt steeds erger, en de meeste consumenten zijn zich hier niet van bewust. Hoelang kan de planeet dit consumptieniveau nog aan? Met de productie van nieuwe smartphones, die gemiddeld tot 13.000 liter water per stuk kosten, in combinatie met 232 miljoen verkochte iPhones per jaar, is het tijd om Apple verantwoordelijk te houden voor zijn acties en zowel verandering als verantwoording te eisen. Right to repair Als 's werelds grootste verkoper van mobiele telefoons moet Apple het goede voorbeeld geven. Echter, voortdurende beschuldigingen van geplande veroudering en aarzelende implementatie van het Right to Repair-initiatief suggereren dat Apple de winst boven het behoud van de hulpbronnen van de aarde stelt. Techgiganten moeten beginnen duurzaamheid boven overconsumptie te stellen om te laten zien dat hun milieubeleid niet slechts een trend is, maar dringende noodzaak. In de industrie moeten nieuwe standaarden worden vastgesteld en nageleefd om op een zinvolle manier bij te dragen aan het voorkomen van verdere klimaatverandering. Verandering Als grote merken de toekomst willen leiden, moeten ze beginnen met het doorbreken van de winst gedreven cyclus van geplande veroudering, het voeden van overconsumptie en het verspillen van hulpbronnen, en échte verantwoordelijkheid nemen voor hun ecologische voetafdruk. Dus Apple (en alle andere techgiganten): zet je middelen – van je enorme bereik tot de geniën die je in dienst hebt – nu eens in voor échte, impactvolle innovatie. Ik weet dat jullie het in je hebben.Lees ook:PeelPioneers wil ook in Spanje citrusschillen upcyclen in nieuwe fabriek, hoe haalbaar is dat?Recyclers: een nieuwe, vitale industrie op de rand van de afgrondNederland kan recycledoelstelling drankkartons dit jaar halen, maar er mag weinig misgaan in 'kwetsbare keten'