Hannah van der Korput
29 april 2024, 11:32

Bestelbusjes minder vervuilend, maar nog niet elektrisch

In 29 steden komen ze eraan: de zero-emissiezones. Vracht- en bestelauto’s die CO2 uitstoten, worden geleidelijk uit deze zones geweerd. Op den duur mag er alleen nog maar uitstootvrij worden gereden.

Getty Images 975819758 Volgens onderzoek van het CBS rijden de bedrijfsauto's op de Nederlandse wegen steeds zuiniger. | Credits: Getty Images

Steden van Assen tot Maastricht hebben zero-emissiezones aangekondigd. De maatregel heeft effect op ondernemers die in de binnenstad moeten zijn, denk aan pakketbezorgers, loodgieters en partijen die winkels bevoorraden. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) keek naar het type bedrijfswagens en concludeerde dat 23 procent per 1 januari 2025 de zero-emissiezones niet meer in mag, omdat de voertuigen te vervuilend zijn.

Steeds zuiniger

De trend is dat bedrijfsauto’s steeds zuiniger rijden. Het aantal vervuilende voertuigen is de afgelopen jaren verder gedaald. Voertuigen worden ingedeeld in een emissieklasse tussen 0 (zeer vervuilend) en 6 (zeer schoon). In 2020 had 39 procent van de bestelauto’s een emissielabel van 4 of lager, wat neerkomt op 363.000 stuks. In 2024 wordt 23 procent nog aangemerkt als erg vervuilend. Dat zijn 228.000 voertuigen.

De emissieklasse van bestelwagens. | Credit: CBS

Fossiele brandstoffen

Binnenkort zijn alleen vracht- en bestelauto’s die uitstootvrij rijden nog welkom in de zero-emissiezones. Tegelijkertijd worden bussen die rijden op fossiele brandstoffen goed verkocht. NOS berichtte recent nog dat de verkoop van dieselbusjes de laatste maanden in de lift zit.

Een verklaring hiervoor is dat per 1 januari 2025 aanschafbelasting moet worden betaald voor bestelauto’s met een verbrandingsmotor. Bedrijfswagens worden dan flink duurder, waardoor het financieel loont om dit jaar nog tot aanschaf over te gaan. Bovendien is er een overgangsregeling voor dieselbussen. Varianten met een oudere Euro 5-motor kunnen nog tot 2027 de stad in. De nieuwste generatie met een Euro 6-motor is nog tot 2028 welkom. Dat maakt dat een deel van de ondernemers de keuze voor uitstootvrij rijden nog even uitstelt.

Explosieve groei elektrische busjes

Dat neemt niet weg dat er veel elektrische busjes op naam worden gezet. De RDW, die de voertuigen op de Nederlandse weg registreert, zag het aantal verkochte elektrische bestelwagens explosief stijgen. Het verkoopaantal lag in 2023 maar liefst 95,9 procent hoger dan in 2022. Toch beschikt nog maar zo’n 2 procent van het totale bestelwagenpark over een elektromotor.

Financieel aantrekkelijk

Subsidies en belastingvoordelen moeten elektrisch rijden aantrekkelijker maken. Zo blijft de aanschafbelasting voor elektrische bussen, in tegenstelling tot varianten met een verbrandingsmotor, na 2025 blijft bestaan.

Lees ook:

Opmerkelijk: proteïne van lucht en zonlicht geproduceerd in Europa

Oké toegegeven, het eiwit wordt niet alleen gemaakt uit CO2 en zonlicht. Maar wel voor 95 procent, aldus de oprichter van het Finse bedrijf Solar Foods. De overige 5 procent bestaat uit een mix van mineralen die cellen nodig hebben om te groeien zoals calcium, magnesium en ijzer.Microben smullen van waterstof Solar Foods heeft onlangs een fabriek geopend in Finland in de buurt van de hoofdstad Helsinki. Daar wil het jaarlijks 160 ton ‘Solein’ produceren. Dat is op het eerste gezicht niet zoveel, maar Pasi Vainikka, een van de oprichters van Solar Foods, hoopt dat zijn technologie een revolutie teweeg gaat brengen in de manier waarop mensen eten. Vainikka werkte eerder als wetenschapper in het veld van hernieuwbare energiesystemen. Tijdens zijn onderzoek maakte hij kennis met zijn medeoprichter Juha-Pekka Pitkänen, een wetenschapper gespecialiseerd in bioprocessen. Die wees hem op het bestaan van een groep microben die van een ander soort energie leven dan de meeste organismen. Waar wij glucose omzetten in energie, doen deze microben dat van oxiderende waterstof. In een groot brouwvat worden microben gevoed met CO2, zonlicht, zuurstof en waterstof.Geel poeder Veel van het voedsel dat wij eten komt van planten. Met behulp van fotosynthese zetten die CO2 en water om in biomassa. Solar Foods gebruikt ook zonlicht, maar benut deze energie om water te splitsen in zuurstof en waterstof. Deze stoffen, samen met CO2 afgevangen uit de lucht, worden vervolgens gevoed aan de speciale microben die in een soort groot brouwvat zitten. Daarna volgt een proces van pasteuriseren, centrifugeren en drogen met als resultaat Solein: een geel poeder, bestaande uit eencellige organismen vergelijkbaar met gist. Op dit moment is Solein al goedgekeurd voor gebruik in Singapore en later dit jaar wil het toestemming krijgen in de VS. Eind 2025 hoopt het groen licht te krijgen van de EU en het Verenigd Koninkrijk. Vleesvervangers Hoe het smaakt? Kennelijk heeft het poeder een mild aroma, tonen van umami en smaakt het zacht en romig. Solar Foods hoopt dat zijn poeder gebruikt gaat worden in vleesvervangers, kaas en milkshakes. Solein werd al eerder gebruikt als eivervanger in ravioli. Een Fins voedselbedrijf maakte er ook al chocoladereep van en in een Singaporees restaurant diende het als melkvervanger in ijs. Lees ook: Opmerkelijk: klimaatverandering wordt muziek dankzij dit strijkkwartetOpmerkelijk: Engelse boeren met overstroomde boerderijen zien compensatie in het water vallenOpmerkelijk: verkoelende raamfolie, vanuit welke hoek de zon ook schijnt