Romy de Weert 14 juli 2022, 13:15

De luchtvaart moet op de schop: ‘E-Flight Academy is slechts het begin’

De luchtvaart moet verduurzamen. Matthijs Collard is oprichter van E-Flight Academy en stoomt piloten klaar om elektrische vliegtuigen te besturen. Wanneer de technologie zover is, zijn de piloten er klaar voor. “De luchtvaart moet snel op de schop.”

3 planes “De auto-industrie is al volop aan een vergroening bezig, maar de luchtvaart loopt nog hopeloos achter” | Credits: E-flight Academy

Als ontwerper en ondernemer werkte Matthijs Collard met zijn eigen ontwerpbureau aan problemen in de digitale hoek. Maar het stukje voldoening bleef uit. Hij wilde de toekomst duurzamer maken. “De auto-industrie is al volop aan een vergroening bezig, maar de luchtvaart loopt nog hopeloos achter”, zag Collard. Hij gooide het roer om en richtte E-Flight Academy op. “Deze traditionele sector moet snel op de schop.”

Collard: “Ik wist niets van deze sector, dus ik wilde eerst veel leren in een bestaand team. Ik wilde me aansluiten bij een club die hier al diep in zit, maar ik kwam er al snel achter dat die organisatie in Nederland niet bestond. Met uitzondering van een aantal studententeams en een paar start-ups die onderdelen ontwikkelen, waren er tot voor kort op het gebied van elektrisch vliegen nauwelijks commerciële bedrijven actief.”

Met E-Flight Academy wil Collard piloten opleiden in elektrische vliegtuigen. Want stil en schoon vliegen is volgens hem de toekomst. Zo werkt E-Flight Academy samen met de vliegschool van KLM: De KLM Flight Academy. Piloten in opleiding voor KLM krijgen sinds dit jaar ook les in elektrische vliegtuigen.

Hoe zorg jij voor snelle verduurzaming?

“Er gebeurt nog veel te weinig in de luchtvaart. De sector is heel traditioneel en daardoor is het lastig om nieuwe, innovatieve ideeën door te voeren. We móéten dit veranderen. Onze insteek is om klein te beginnen. Het is nog niet mogelijk om langer dan een uur in een elektrisch vliegtuig te vliegen. We vroegen onszelf af: wat kun je in een uur doen? Een vliegles! We moeten niet blijven wachten, maar ergens beginnen. We geven piloten les in elektrische vliegtuigen die anders met brandstof zouden vliegen. Daarnaast doen we veel praktijkervaring op wat helpt bij het ontwikkelen van de technologie. Zowel die van de vliegtuigen als van de laadinfrastructuur die op de grond nodig is.”

Waar loop je tegenaan?

“Regelgeving voor elektrisch vliegen ontbreekt. Het was daarom best wel lastig om een opleiding te schrijven voor piloten in elektrische vliegtuigen. Denk alleen al aan de vraag: wat voor brevet krijg ik als ik klaar ben met deze opleiding? We hebben zelf het antwoord gegeven en zijn daarmee een uitzondering op de regel in Nederland. We hopen natuurlijk dat we de weg hebben gelegd voor regelgeving in heel Europa.

Maar ook technische regelgeving is compleet anders, zoals voor het laden van een vliegtuig. In principe mag je geen vliegtuigen tanken in een hangar. Dat is een regel in verband met eventueel brandgevaar. Maar door die regel mag je ook een elektrisch vliegtuig niet opladen in een hangar. Dat is vreemd, omdat de fabrikant van deze vliegtuigen juist verplicht om het vliegtuig binnen op te laden omdat er geen regen, wind en stof in het laadpunt mag komen. Daar moeten we rekening mee houden, maar dat betekent niet dat het ons tegenhoudt om eraan te beginnen. Iemand moet het namelijk doen. Daardoor wordt het voor de volgende steeds makkelijker.”

Welk type leider is daarvoor nodig?

“Om de verduurzaming in zo’n stugge sector als de luchtvaart door te zetten, zijn er mensen nodig die risico durven nemen. In de nieuwe markt waarin we zitten hebben we mensen met lef nodig, die niet in eerste instantie afgaan op kortetermijnwinsten. Een goede leider moet heel veel samenwerken. Met andere bedrijven, organisaties en kennisinstellingen. Iedereen is namelijk onderdeel van de puzzel. We hebben daarom het initiatief genomen een campus te starten, waarin alle initiatieven op het gebied van elektrisch vliegen bij elkaar komen. In deze business moet een leider niet vastzitten, maar wendbaar zijn.”

Welk doel heb je voor ogen?

“Een uurtje elektrisch vliegen is natuurlijk nuttig voor de opleiding, maar ook voor de beeldvorming. We willen dat steeds meer mensen zich bewust zijn van de toekomst van elektrisch vliegen. We vliegen nu in een tweezitter, maar hopen heel snel over te gaan naar een vierzitter en zelfs een tien- of twintigzitter. Ik hoop dat veel bedrijven inzien dat wat wij doen, ook interessant is voor de rest van de markt. We willen ze meetrekken en enthousiast maken. Zo hopen we dat er overal waar het mogelijk is elektrisch gevlogen gaat worden. Stil en schoon.”

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

17 Nederlandse bedrijven bouwen het eerste vliegtuig op waterstof

Vliegen zorgt voor een hele hoop CO2-uitstoot. Daarom wordt er door bedrijven hard aan de weg getimmerd om duurzame alternatieven te ontwikkelen, zoals elektrische of op waterstof aangedreven vliegtuigen. Maar waarom zou je het in je eentje doen? Unified International bracht partijen in de vliegtuigbouw in Nederland samen om het eerste passagiersvliegtuig op waterstof te bouwen. “Vanaf 2028 gaan we concurreren met motorfabrikanten en hebben we een volledig nieuw, groen product in de markt staan.” Hoe zorg je voor snelle verduurzaming? “We hebben in Nederland ontzettend veel kennis over de luchtvaart tot onze beschikking. We maken al meer dan honderd jaar vliegtuigen. Zo heb je rond Technology Park Ypenburg in Den Haag een cluster van maakbedrijven. In Eindhoven zitten de motorbedrijven en in Twente zitten veel materiaalbedrijven. We dachten: hoe kunnen we al die kennis maximaal benutten? Samen met Innovation Quarter hebben we 17 bedrijven bij elkaar gebracht in een consortium en bouwen we aan het eerste middelgrote omgebouwde waterstofvliegtuig. Het nieuwe vliegtuig stoot geen CO2, maar gewoon water uit, waardoor vliegen een stuk minder vervuilend is. Bovendien hergebruiken we veel vliegtuigonderdelen, zoals het Airframe, de structuur van het vliegtuig. De motor wordt groen en de frames kunnen een stuk langer gebruikt worden, dubbel duurzaam. Duurzaam is natuurlijk essentieel, maar er moet wel een businesscase in zitten. Uiteindelijk moet je kunnen concurreren en je plek verdienen in de volgende generatie vliegtuigen.“Het waterstofvliegtuig kan een afstand tot 750 kilometer afleggen. Dat is een afstand van Londen naar Amsterdam. Of je kunt er vluchten mee uitvoeren tussen de eilanden in het Caribische gebied. De ticketprijs zal zo’n 5 tot 10 procent duurder zijn dan de huidige prijzen. Uit onderzoek blijkt dat consumenten dat bedrag er zeker voor over hebben, als ze weten dat ze vliegen met een volledige groene oplossing zonder uitstoot. Om het waterstofvliegtuig te maken, bouwen we een propellervliegtuig om. Nu komen meerdere type propellervliegtuigen wereldwijd daarvoor in aanmerking. Dat zijn dus vooral vliegtuigen die niet al te lange afstanden afleggen, zo’n 750 kilometer. Uiteindelijk zijn ook grote vliegtuigen op waterstof nodig, die verder kunnen vliegen, maar dat zal naar alle waarschijnlijkheid tot 2040 duren. Daar willen we niet op wachten, we moeten nú aan de slag.” Welk type leider is daarvoor nodig? “Om al die partijen samen te brengen, heb je een echte bruggenbouwer nodig. Iemand die mensen bij elkaar brengt en overzicht heeft over de kennispositie die we hebben. We willen pionieren en impact maken. En dat kan alleen door goed ons huiswerk te doen, een robuust plan te maken en mensen intern en extern mee te nemen. Door open te staan voor kritiek blijven we scherp. Maar toch wel het allerbelangrijkste is koers houden. Als we ons doel voor ogen houden, de eerste waterstofvlucht tussen Amsterdam en Londen in 2028 mogelijk maken, dan werken we daar met z’n allen naartoe.” Welke uitdagingen zijn er? “Op technologisch gebied zijn er echt nog wel punten waar we extra op moeten letten. Maar in Nederland hebben we heel veel technische partners. Om tot een oplossing te komen, werkt het om technische mensen bij elkaar te zetten, de deur dicht te doen en pas weer open te doen als er een antwoord op de vraag is. Dit soort pressure cooker-sessies werkt heel goed met een technisch team. Een andere uitdaging zit hem in het verkrijgen van vertrouwen. De technologie is niet nieuw en we moeten het samen brengen voor een toepassing in de lucht. Dus moeten we het voordeel van de twijfel krijgen. We hebben een investering van het Groeifonds toegekend gekregen als onderdeel van de luchtvaart in transitie programma en daar zijn we enorm trots op. Daarmee laten ze zien dat ze een bedrijf zoals dat van ons een impuls geven op een programma dat ertoe doet.” Duurzaam vliegen: elektrisch of op waterstof? “Voor korte afstanden en minder passagiers is elektrisch vliegen ook een interessante optie. Maar voor grotere afstanden en meer passagiers heb je écht waterstof nodig. Het heeft een hoge energiedichtheid en is een goede energiedrager. Het neemt weliswaar veel volume in, waardoor we een aantal stoelrijen uit het vliegtuig moeten halen. Maar daar staat tegenover dat je het onderweg ‘verstookt’ waardoor het vliegtuig steeds lichter en efficiënter wordt. Accu’s worden niet lichter wanneer ze energie verbruiken. Waar je mee vertrekt, daar eindig je mee. Met waterstof is dat een stuk efficiënter.”Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.