De beoogde maatregelen zouden de zondagsrust waarborgen, maar ook het milieu ontlasten, is de redenering van de SGP. Hans Maljaars, beleidsmedewerker van de SGP in de Tweede Kamer met Klimaat in zijn portefeuille, beaamt dat. “De zondagsrust staat centraal, maar we hechten ook veel waarde aan het milieu.” Change Inc. zoekt uit: hoeveel milieuvervuiling scheelt deze maatregel?
Verbod op vrachtverkeer op zondag
“Vrachtverkeer is doelverkeer”, vertelt Bert van Wee, hoogleraar transportbeleid aan de TU Delft. Hij is gespecialiseerd in langetermijnontwikkelingen voor transport en ziet bij deze maatregel compensatiegedrag terugkomen: “Vrachtwagens rijden met een doel. Als ze niet op zondag mogen rijden, dan rijden ze wel op een andere dag. Je bespaart daarmee vrijwel geen CO2”, legt de hoogleraar uit. Daarbij komt nog een extra nadelig effect: sommige snelwegen zijn al erg vol. Als dit in Nederland wordt ingevoerd heb je kans op nóg meer files. En die zorgen juist voor extra uitstoot van broeikasgassen.
Lees meer: Explainervideo: wat zijn de klimaatplannen van de grootste politieke partijen?
Volgens hoogleraar van Wee is het lastig om in Nederland beperkingen op transport in te voeren. “Nederland staat bekend als distributieland, dus politiek gezien zal er voor dit voorstel waarschijnlijk geen meerderheid komen”, verwacht hij. “En deze gedachte is eigenlijk een misvatting: we verdienen niet veel meer dan Duitsland of België aan transport.” Waarom de Europese buurlanden wél een verbod op vrachtverkeer hebben op zondag, komt volgens van Wee door traditionele politieke overtuigingen.
Autoloze zondag
De SGP pleit naast een verbod op vrachtverkeer ook al jarenlang voor een autoloze zondag. Over de effecten van een autoloze zondag kan hoogleraar van Wee meer zeggen: “De directe CO2-besparing zal weinig zijn met slechts één jaarlijkse autoloze zondag, maar indirect kan het toch iets opleveren.”
Lees meer: Aandacht voor duurzaamheid in de concept-partijprogramma’s van zeven grote partijen
Als de autoloze zondag slechts een keer per jaar zal zijn, dan zal het ons met een simpele rekensom slechts één 365ste deel van de jaarlijkse CO2-uitstoot schelen. En waarschijnlijk nóg minder: “In het weekend rijdt al minder verkeer op de weg, dus één 500ste deel van de jaarlijkse CO2-uitstoot, dat zal je ongeveer besparen.”
7.000 retourtjes naar Australië
Hoeveel CO2 bespaar je dan eigenlijk? Jaarlijks zorgt het wegverkeer voor zo’n 29.780.000 ton CO2-uitstoot, afkomstig van uitlaatgassen. Als je compensatiegedrag en minder verkeer in het weekend meerekent, stoot het wegverkeer op zondag – met een grove berekening – zo’n 40.000 ton CO2 uit. Ter vergelijking: daarmee kunnen bijna 7.000 mensen een retourtje naar Australië maken.
Hoogleraar van Wee ziet wel iets in de autoloze zondag. Hoewel het misschien weinig directe voordelen heeft voor het milieu, heeft het veel voordelen voor de leefbaarheid. “In Zuid-Amerikaanse gebieden zoals Santiago in Chili bestaat zo’n autoloze zondag. Onderzoek laat zien dat mensen een straat zonder auto’s heel fijn vinden en een positief effect heeft op hun gesteldheid”, vertelt van Wee.
Leefbaarheid
Dat ziet ook Bram van Liere van Milieudefensie, die de invoering van de autoloze zondag toejuicht. “Een zondag zonder auto’s op straat kan helpen om mensen bewust te maken van de alternatieven.” Ook hoogleraar van Wee beaamt dit beeld: “Als je hiermee structureel gedragsaanpassingen kunt doorvoeren waardoor mensen vaker de auto laten staan, dan heeft zo’n autoloze zondag wel degelijk een positief effect.”
Lees meer: Is de elektrische auto de toekomst van mobiliteit?
