Onno Sminia spreekt over de technische werkruimte van een nieuwe tunnel, die nabij Leiden komt te liggen. Als één van de laatste fasen van de bouw komen de dienstgebouwen daarbovenop, waar veel techniek in zit. “Die zijn belangrijk voor de hele werking van de tunnel”, benadrukt Sminia.
‘Modulair bouwen komt circulariteit ten goede’
Modulair bouwen is een bouwtechniek waarbij een producent een groot deel van de bouw in de fabriek uitvoert. Op de bouwplaats ligt de focus vervolgens op de montage van de onderdelen. Dat heeft voordelen, vertelt Sminia. “Je gaat sneller bouwen en dat is bij infrastructuur projecten natuurlijk belangrijk.” Ook wijst hij erop dat het de circulariteit ten goede komt, omdat de componenten na gebruik weer los te koppelen zijn. Zo kan het bedrijf ze op een andere plek opnieuw gebruiken. Bovendien is het werken veiliger en fijner, vindt hij. “Je kan het in een geconditioneerde ruimte veiliger bouwen dan in weer en wind op een bouwplaats.” 
Voor de innovatiemanager zit er ook een innovatieve kant aan modulair bouwen. “Op een nieuwe manier kijken naar vaak toch al bestaande oplossingen; dat ligt voor mij wel tegen innovatie aan. Dus dit is zo, maar hoe kunnen we het zo veranderen dat het modulair wordt?”
Vooraf testen
Bij de tunnel die onderdeel uitmaakt van de Rijnlandroute worden de voordelen van modulair bouwen goed zichtbaar. Daar bouwde Croonwolter&dros de technische ruimtes voor in het dienstgebouw modulair. “Als je kijkt naar planning van een tunnelbouwproject, dan wordt natuurlijk eerst de tunnel geboord en gebouwd. Later in de planning komen daar de dienstgebouwen bovenop te staan, waar veel van onze techniek in zit”, vertelt Sminia.
In de klassieke planning kan Croonwolter&dros pas beginnen met het aanleggen van de techniek als de gebouwen er staan. In een modulaire aanpak kan dat veel eerder. Daarom staan de technische ruimtes nu al in modulevorm klaar in Eindhoven. “Als de gebouwen op de echte locatie gereed zijn, dan kunnen we die modules weer van elkaar loskoppelen, naar de projectlocatie toerijden en in de gebouwen laten zakken.”
'We gaan het samenspel tussen hardware en software al testen'
In Eindhoven koppelt Croonwolter&dros de hardware alvast aan de software. “Op die manier gaan we het samenspel tussen hardware en software al testen. We kunnen zelfs de mensen die in de toekomst de tunnel gaan opereren al achter de knoppen zetten.” Zo kunnen de opdrachtgevers en de mensen die uiteindelijk met de installaties gaan werken meegenomen worden in het ontwerp- en bouwproces.
Normaal gesproken is het spannend of alles naar behoren werkt zodra de installaties daadwerkelijk in de tunnel zitten. Als een onderdeel defect blijkt op het moment dat het al in de constructie zit, is het veel moeilijker om het defecte deel op te sporen en te vervangen. Bij modulair bouwen wordt alles al eerder in elkaar gezet, waardoor dat wordt voorkomen. “Als je alles bij elkaar brengt, zijn er altijd dingen die je niet voorzien hebt. Daar kom je nu veel eerder achter.”
Lees ook: ‘Gewoon bouwen die energieneutrale tunnel’
De kansen herkennen
Sminia ziet geen grote uitdagingen op de weg richting meer modulair bouwen in de infrastructuur. “Het vergt wel een andere blik”, zegt hij. Een ander perspectief om te herkennen waar de kansen liggen om iets modulair aan te pakken en vervolgens de opdrachtgever en de samenwerkingspartners te overtuigen. “Het is niet iets wat je zomaar in je eentje kan doen.”
Werken met een BIM-model helpt bij het herkennen van modulaire kansen. De afkorting staat voor Building Information Modeling. “Daarin komt alles virtueel al samen voordat we het in het echt gaan bouwen. Dat is voorwaardelijk voor een modulaire aanpak.” In de virtuele omgeving worden de voordelen van modulair bouwen namelijk sneller duidelijk.
Dat kansen blijven liggen door versnippering binnen de organisatie, zoals McKinsey in een rapport schreef over de sector, ziet Sminia niet. Hij heeft het idee dat het bij Croonwolter&dros wel meevalt. Naast zijn afdeling zetten ook de afdelingen utiliteit en industrie in op modulair bouwen. Sminia belt regelmatig met zijn collega van utiliteit: Arvid Duijzer. “De modules die door Arvid worden gebouwd, zijn natuurlijk ook voor infrastructuur interessant. Ik noemde net die tunneldienstgebouwen. Bij utiliteit ontwerpen ze natuurlijk ook gebouwsystemen modulair. Dus we weten elkaar te vinden.”
Dit artikel maakt onderdeel uit van een serie over de kansen en uitdagingen van modulair bouwen voor drie sectoren binnen één bedrijf. Eerder verscheen het artikel over de kansen in de utiliteit. Volgende week verschijnt het artikel over industrie.
Lees over de kansen in utiliteit: “Als de functie van jouw gebouw verandert, dan kunnen de installaties meebewegen”
Hoofafbeelding: Adobe Stock – Aquaduct bij Veluwemeer | Portetafbeelding: Croonwolter&dros
