Marc Seijlhouwer 14 september 2020, 17:11

Dit vrachtschip met zeilen heeft een 90 procent lagere CO2-uitstoot

Het Zweedse scheepvaartbedrijf Wallenius Marine presenteerde afgelopen week een nieuw soort vrachtschip. Met vijf gigantische, inklapbare zeilen van staal en composiet moet dit de groene toekomst van de scheepvaart worden: Het schip stoot 90 procent minder CO2 uit dan de huidige oceaanreuzen.

Oceanbird image wallenius marine

De Oceanbird, zoals Wallenius het schip noemt, is bedoeld voor het vervoeren van trucks en auto's. Er passen zevenduizend personenwagens in het tweehonderd meter lange schip, vergelijkbaar met de capaciteit van autoschepen die op stookolie varen. Met vijf zeilen van tientallen meters hoog kan het schip in twaalf dagen de Atlantische Oceaan oversteken.

De zeilen zijn onderdeel van de romp van het schip; alles zit aan elkaar vast. Dat is nodig voor de beste aerodynamica, volgens Wallenius. Het bedrijf maakt de vergelijking met vliegtuigvleugels; die zijn zo ontworpen dat ze optimaal samenwerken met de luchtstromen. Voor de zeilen geldt hetzelfde. De zeilen kunnen allemaal 360 graden draaien om de wind optimaal te vangen.

Lees ook: Vijf manieren om de scheepvaart duurzamer te maken

Grote schoorsteen

Het idee om wind te gebruiken om grote schepen milieuvriendelijker te maken is niet nieuw. Zo zijn er rotorsystemen, die eruitzien als grote schoorstenen en zware schepen voort kunnen stuwen. Het concept achter de Oceanbird is verschillend, omdat het hier om zeilen gaat die qua vorm en functie lijken op de zeilen van kleinere boten.

De zeilen hebben een telescoopstructuur waardoor ze van 108 meter hoog naar 45 meter hoog kunnen gaan. Dat is handig om onder bruggen te varen, maar ook om de windkracht te kunnen weerstaan. In havens of als er te weinig wind is, neemt een kleine motor het werk over. Die draait op groene energie.

In 2024 de zee op

Op dit moment test Wallenius schaalmodellen van zeven meter in proeflabs in Zweden. Volgend jaar moet het ontwerp definitief zijn en kunnen bedrijven het schip bestellen. Het concept is ontworpen om auto's mee te vervoeren, maar ook cruiseschepen kunnen de zeilen gebruiken. In 2024 moet het eerste schip gereed zijn.

De Oceanbird kan onderdeel zijn van de oplossing voor de scheepvaart. Deze sector heeft net als de luchtvaart namelijk een probleem: de CO2-uitstoot moet omlaag, maar er zijn nog geen goede alternatieven voorhanden. Elektrisch varen is moeilijk voor de grote afstanden die de oceaanreuzen afleggen en waterstof is nog te duur en beperkt beschikbaar. Volgens het International Energieagentschap gaat verduurzaming van scheepvaart zes biljoen dollar (6000 miljard) kosten.

Lees ook: Grote schepen kunnen relatief eenvoudig overstappen op waterstof

Bron: Oceanbird

Hoe hoog de CO2 taks wordt weten we nog niet, maar hij komt er zeker

Het Europese emissiehandelssysteem (ETS) gold jaren als weinig effectief. Er waren te veel 'CO2-rechten' uitgegeven, waardoor het uitstoten van broeikasgassen te goedkoop is. Daar moet verandering in komen, vindt de Europese Commissie. Om de prijs omhoog te sturen zal het aantal CO2-rechten sneller dalen, en komt er een eenmalige, grote vermindering. Dit alles staat in het '2030 klimaatdoelplan' dat het FD wist op te duikelen. Woensdag vertelt Ursula von der Leyen meer.Nieuwe klimaatdoelenDe aanscherping van het ETS dient voor de nieuwe klimaatdoelen van de EU. In 2030 moet de uitstoot ten opzichte van 1990 niet 40, maar 55 procent lager zijn. Alleen dan is het einddoel (klimaatneutraal in 2050) haalbaar, denkt de EC. Zonder strengere normen in 2030 is de uitstoot in 2050 slechts 60 procent lager, blijkt uit berekeningen.Lees ook: In 2012 begon de EU al met een hervorming van het ETSNaast de duurdere CO2-rechten, komt de Nederlandse regering met een CO2-heffing, bovenop het ETS. Deze controversiële maatregel werd in april nog als 'niet opportuun' bestempeld. Inmiddels is het kabinet om, blijkt uit de uitgelekte miljoenennota. De heffing stond al in het Klimaatakkoord, maar wordt dus ook in 2021 ingevoerd. Daarmee loopt Nederland voorop; de meeste andere Europese landen voeren zo'n nationale heffing niet in, mede om de eigen industrie te beschermen. In Nederland stuitte de maatregel op weerstand van het bedrijfsleven. Volgens het Belastingplan moeten 300 vervuilende bedrijven komend jaar al een CO2-heffing krijgen, die in de jaren erna steeds hoger wordt.Reactie van bedrijvenBeide plannen zijn officieel nog niet onthuld. De precieze invulling kennen we woensdag dus. Blijkbaar zien zowel de EU als Nederland nu de ernst in van het verminderen van CO2-uitstoot. Hoe de vervuilende bedrijven (bijvoorbeeld in de olie- en staalindustrie) omgaan met de heffing zal duidelijk worden als de plannen bekend zijn.Lees ook: Zo ziet de Europese Green Deal er uitBron: FD | Beeld: Adobe Stock