Eva Segaar 09 november 2020, 12:45

Eerste in Nederland geregistreerde elektrisch vliegtuig

Vandaag onthulde minister van Infrastructuur en Waterstaat Cora van Nieuwenhuizen het eerste in Nederland geregistreerde elektrische vliegtuig. Het vliegtuigmodel heet pipistrel, kan een piloot en een bijrijder vervoeren en blijft maximaal 50 minuten in de lucht.

Airplane 1841290 1920

“Elektrisch vliegen heeft nogal wat obstakels, maar dit is een fantastisch begin”, zegt directeur van het Koninklijk Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) tijdens de presentatie van de pipistrel. Consultancybureau PwC investeerde in het vliegtuig om de ontwikkeling te versnellen en daarmee hopelijk de eigen doelstelling te behalen om CO2-neutraal te zijn in 2030. Het vliegtuig is in Slovenië ontwikkeld, NLR gaat het vliegtuig in Nederland vooral gebruiken voor experimenten.

Lees ook: Elektrisch vliegtuig van Nederlandse studenten staat in februari op de startbaan

Vliegt het anders?

Het vliegtuig bevat twee lithiumbatterijen die in anderhalf uur zijn opgeladen. De elektriciteit komt volgens de NLR van zonnecellen en windmolens op het eigen terrein. Piloot Wim Bonnee heeft al in het toestel gevlogen en zegt dat het niet zo veel verschilt van het ‘oude vliegen’, op kerosine. “De aandrijving is anders, en je kijkt vaker naar de batterijstand, want die getallen zijn nogal laag.” Je moet natuurlijk een stuk eerder aan de lader dan dat je moet tanken als je op kerosine vliegt. 

Elektrisch vliegen heeft sowieso nogal wat voeten in de aarde. Zo mogen de batterijen niet warmer dan 40 graden zijn, waardoor je een koelingssysteem moet meenemen in het vliegtuig, wat weer extra gewicht betekent, wat het lastiger maakt om (lang) te vliegen.

Vliegen met waterstof

Het vliegtuig staat bij Rotterdam The Hague airport en zal de komende jaren vooral worden gebruikt om kennis op te doen van elektrisch vliegen en voor het doen van proeven, zoals bijvoorbeeld vliegen met waterstof om de vliegduur te vergroten. Daar zal de TU Delft bij betrokken zijn. 

Lees ook: Nieuwe vertrekhal Rotterdam The Hague Airport is duurzamer met dak van mos

Beeld: NLR

Technologie en data als versnellers voor de energietransitie

Net als veel andere bedrijven wil Batenburg Techniek bijdragen aan de circulaire economie en verduurzaming. Als technisch dienstverlener is het logisch dat het bedrijf ervoor kiest om daarbij te focussen op technologie. “Wij hebben nou eenmaal verstand van techniek”, zegt CEO Ralph van den Broek.Honderd jaar geleden startte Piet Batenburg met de verkoop van elektrisch licht. Vanuit die basis groeide Batenburg Techniek uit tot het duizend-medewerkers-tellende bedrijf dat het nu is. De nadruk ligt op industriële automatisering, maar daarnaast levert het bedrijf ook industriële componenten en werkt het in de installatietechniek.CO2-uitstoot verminderenVerduurzaming begint vaak bij het verminderen van de CO2-uitstoot van de eigen organisatie. Daarom zet ook Batenburg Techniek daarop in. “Wij zijn stelselmatig bezig om die ieder jaar wat te verlagen”, aldus Van den Broek. Daarbij focust het bedrijf op de verduurzaming van haar mobiliteit en vastgoed. Zo onderzoekt Batenburg Techniek duurzamere vervoersopties en koopt het bedrijf zijn energie duurzaam in. De elektriciteit is bijvoorbeeld afkomstig van het windpark op de Slufterdam. “De CO2 die toch nog uitgestoten wordt, wordt door onze aandeelhouder VP Capital gecompenseerd in een bosbouwproject van WeForest en een sociaal project in Afrika”, vertelt Van den Broek.Impact maken via de klantenOm écht impact te maken, werkt Batenburg Techniek samen met klanten. De CO2-uitstoot van de eigen onderneming is namelijk relatief klein. De ambitie om impact te maken sluit aan bij die van aandeelhouder VP Capital. “Wij zijn actief in de energietransitie en in de digitalisering van industrie en tuinbouw. En dat zijn ook terreinen waarin zij graag investeringen willen doen om de transitie te versnellen.” Net als Batenburg Techniek heeft VP Capital een strategie, waarin de lange termijn centraal staat. “Zij denken net als wij in generaties”, aldus Van den Broek.Die visie komt terug in de meest recente ESG-rapportage van VP Capital. Daarin ontwikkelt de aandeelhouder een methode om de impact te meten. Batenburg Techniek combineert die meting met de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Dit zijn zeventien doelen die het kompas naar een duurzamere wereld vormen. Zes daarvan selecteerde Batenburg Techniek: 2, 6, 7, 9, 11 en 12.“Die zes hebben natuurlijk te maken met duurzame en betaalbare energie, duurzame steden en duurzame voedselproductie. We zijn gaan ranken om te bepalen welk deel van onze omzet we daaraan kunnen toerekenen. Dat was in 2019 ongeveer 46 procent van onze totale omzet”, legt Van den Broek uit. Het mooie van die rapportage vindt hij dat het duurzaamheid zichtbaar maakt door de vertaalslag naar de praktijk.Batenburg Techniek wil de komende jaren het aantal projecten dat bijdraagt aan de SDG’s vergroten. Het motiveert om te focussen op projecten die daaraan bijdragen, en ook groeit de kennis van Batenburg Techniek daarover. Van den Broek verwacht dat daardoor steeds meer (nieuwe) klanten bij Batenburg Techniek aankloppen met eenzelfde soort vragen.Bekijk de ESG-rapportageSDG’s in de praktijkVan den Broek noemt een aantal voorbeelden van projecten die het bedrijf koppelde aan de SDG’s. Zo vallen de aanleg van laadinfrastructuur voor elektrische bussen en duurzame klimaatinstallaties voor scholen onder SDG 11: duurzame steden en gemeenschappen. En het datamanagement van het Lets Grow platform voor de glastuinbouw – ook onderdeel van het bedrijf – schaart Batenburg Techniek onder SDG 2: geen honger, omdat door de groeiende wereldbevolking en de toenemende behoefte aan gezonde voeding de vraag naar slim telen groeit.Het meest trots is Van den Broek op een project dat aansluit bij SDG 7: betaalbare en duurzame energie. Het gaat om het project Aardwarmte Vogelaer waarvoor het bedrijf samen met haar partners de Innovatie Award 2019 van Techniek Nederland won. “Dat ene project scheelt jaarlijks 17 miljoen kubieke meter aardgas en 30.000 ton CO2-uitstoot”, zegt Van den Broek trots. Wat maakt het project zo uniek?Marktplaats voor warmteBij het project Aardwarmte Vogelaer wordt aardwarmte toegepast voor de verwarming van kassen.  Het water wordt vanuit geothermiebronnen omhoog gepompt vanuit een diepte van 2.500 meter en overdragen naar diverse locaties in het Westland. Ook verbranden de tuinders geen aardgas meer voor de winning van CO2, omdat zij nu overtollige CO2 via een pijpleiding van haven- en industriegebied De Botlek krijgen.Wat het project volgens Van den Broek nog interessanter maakt is dat zij een soort marktplaats creëerden waarbij de zeventien aangesloten bedrijven onderling geautomatiseerd warmte kunnen uitwisselen. “Met dit soort grote projecten maken we echt het verschil in de verduurzaming van de wereld”, aldus Van den Broek.Het Project Aardwarmte Vogelaer ontving in 2019 de Innovatie Award van Techniek Nederland. In onderstaande YouTube-video komen Leon Lankester van Aardwarmte Vogelaer en Marcel de Pagter van Batenburg Techniek daarover aan het woord.Andere route naar hetzelfde einddoelNaast de glastuinbouw heeft Batenburg vooral klanten in de industrie, infrastructuur, utiliteit, energiesector en maakindustrie. Volgens Van den Broek is het doel van verduurzaming in alle markten hetzelfde. Het is veel meer de weg er naar toe die per markt verschilt. De sleutel ligt voor hem in de combinatie van digitalisering en de energietransitie. Daar speelt het optimaliseren van processen een belangrijke rol bij. De duurzaamste energie is immers de energie die niet nodig is. Daarnaast zet het bedrijf in op de algehele elektrificatie van de industrie en het gebruik van nieuwe energiebronnen zoals het eerdere voorbeeld van geothermie in de glastuinbouw. In een ander project mengt Batenburg Techniek waterstof bij in een bestaande gasketel. Iets waar al veel over gesproken wordt, maar wat nog weinig wordt toegepast, vindt Van den Broek.Energietransitie“Als je die energietransitie echt wil versnellen, dan moet je gewoon projecten doen”, zegt Van den Broek. Kortom, het in de praktijk bedenken van een oplossing. Hij is van mening dat er al heel veel technologie beschikbaar is. De enige uitdaging is de juiste techniek te kiezen en deze praktisch toepasbaar te maken. Daar probeert Batenburg Techniek klanten bij te helpen.Het bedrijf focust daarbij niet op één techniek. “Ons vermoeden is dat er meerdere technieken toegepast gaan worden. Daar zal bijvoorbeeld waterstof een rol in spelen, maar aardwarmte ook. We proberen dus te kijken hoe we meerdere technieken verder kunnen brengen. “Daar geloven wij in. Gewoon doen, omdat je er dan achter komt dat het in de praktijk weer net even iets ingewikkelder is dan je theoretisch bedacht had."Lees ook het interview met VP Capital-directeur Guus van Puijenbroek: 'Het vermogen om duurzame vooruitgang te versnellen' Afbeeldingen: Batenburg Techniek