En de best verkochte elektrische auto van Europa is…?

Hoe de Chinese importrestricties op oud papier de transitie naar een circulaire economie versnellen

Sinds 2013 verscherpt China stapsgewijs haar afvalimportbeleid. Onderdeel daarvan is de importban die het land begin dit jaar lanceerde voor 24 afvalsoorten waaronder kunststof, glas en ‘bont’ oud papier. Dat kunststofrecycling uitdagingen oplevert, komt misschien niet als een verassing, maar ook de Nederlandse oud papiermarkt ondervindt gevolgen.In 2016 verscheepte Nederland circa 1,4 miljoen ton aan oud papier naar China. Daarmee is Nederland na het Verenigd Koninkrijk, dat bijna 4 miljoen ton naar China verscheept, de grootste Europese oud papierexporteur naar China. China is al lange tijd de grootste importeur van oud papier. In 2016 importeerde het land 28 miljoen ton oud papier; ongeveer een derde van de binnenlands vraag.Lees ook: Dit moet er gebeuren nu China ons plastic afval niet meer wilDe maatregelen van de Chinese overheidHet beleid van China verschilt per type oud papier. China importeert niet langer mixed paper, dat is de ‘bonte’, ongesorteerde stroom van karton, kranten en tijdschriften die uit de huishoudelijke afvalinzameling komt. Voor recyclebaar golfkarton, in het Engels old corrugated containers (OCC), heeft China de importlicenties beperkt. Daarnaast heeft China de kwaliteitseisen aangescherpt. Voorheen was 1,5 procent aan ‘papiervreemde stoffen’ toegestaan, nu is dit bijgesteld naar 0,5 procent. Het gaat om alle stoffen die niet van karton zijn, zoals etensresten, nietjes of folie. “Wij verwachten als consequentie hiervan dat China in 2018 3,2 tot 8,2 miljoen ton minder OCC zal importeren”, zegt Susan Hansen, global strategist F&A supply chains bij Rabobank.De aanscherping van het beleid past binnen een bredere strategie van de Chinese overheid om het milieu te verbeteren. Daarbij pakt China vervuilende industrieën aan. Eén van de onderdelen is gericht op afvalverwerking. China implementeert sinds 2013 beleid om de kwaliteit van geïmporteerd afval te vergroten. In dat licht zijn de huidige ontwikkelingen geen verassing. Volgens Hansen vindt er momenteel wel een versnelling plaats op het gebied van oud papier.Hansen concludeert dit op basis van een analyse die zij samen met een wereldwijd team van analisten uitvoerde en is opgetekend in het rapport Turning a New Page: The Impact of China’s RCP Policies on Global Paper Packaging. Het onderzoek past binnen de internationale Rabobank-missie: Growing a better world together. “Als je de beschikbaarheid van voedsel wil verhogen en verspilling verminderen, dan kan dat niet zonder goede verpakkingen, opslag en vervoer van voedsel”, stelt Hansen. Naast het belang van verpakkingen voor voedselveiligheid en -zekerheid is er ook aandacht voor verspilling van materialen: de verpakking zelf.Lees ook: Waarom voedselverpakkingen onmisbaar zijnImpact op Europa en Verenigde StatenUit het rapport van Rabobank blijkt dat de impact van het Chinese beleid vooral groot is op de Verenigde Staten en Europa. In 2016 exporteerde Europa circa 50 procent van de totale Europese oud papier-export naar China. Voor de Verenigde Staten ging het om een percentage van 67 procent van de totale hoeveelheid geëxporteerd oud papier.Door het Chinese beleid ontstaat een overschot van oud papier op de Europese en Noord-Amerikaanse markt, met prijsdalingen tot gevolg. “Beide exporteurs worden momenteel geconfronteerd met een groot binnenlands overaanbod en aanzienlijke prijsdalingen voor bont papier en OCC”, aldus Hansen.Eerder dit jaar liet Renewi aan klanten weten dat zij de tarieven aanpast vanwege de ontwikkelingen in China: ‘Door deze ontwikkelingen in de papierrecyclingmarkt zijn de opbrengsten voor oud papier en karton fors gedaald’, schrijft de afvalverwerker in een bericht aan klanten op de website. ‘Dit heeft direct effect op de afvalkosten voor bedrijven die aan de bron afval scheiden en de opbrengsten moeten per direct bijgesteld worden.’Tijdelijke oplossingenVolgens Hansen kan dit overaanbod in Europa en Noord-Amerika op korte termijn gedeeltelijk opgevangen worden door export naar andere oud papier-verwerkende gebieden zoals India en Zuidoost-Azië, maar op termijn verwacht Rabobank dat de capaciteit daar niet toereikend zal zijn om de complete oud papierstroom te kunnen blijven verwerken. Andere mogelijkheden zijn verbranding of het storten op vuilnisbelten.'Op de lange termijn zijn investeringen in kwalitatieve recyclinginnovaties noodzakelijk' Deze oplossingen zijn echter vanwege wetgeving en capaciteitsproblemen alleen geschikt voor de korte termijn, stelt Hansen. “Op de lange termijn zijn investeringen in kwalitatieve recyclinginnovaties noodzakelijk, voor zowel de Verenigde Staten als Europa, zodat de kwaliteit van afval verbetert.” Zo kan de kwaliteit van afval onder andere verbeteren door gescheiden inzameling van verschillende afvalstromen. In die zin ziet Rabobank kansen voor de versnelling van de transitie naar een circulaire economie.“Het principe van de circulaire economie is dat je het hele ecosysteem zo gaat inrichten dat je zo min mogelijk afval hebt en dat het afval dat je hebt de input vormt voor iets anders”, stelt Hansen. Op die manier kan het beleid van China indirect bijdragen aan Europese en Amerikaanse investeringen in het upgraden van afval. “Dit effect is veel sterker in de Verenigde Staten, daar moet veel meer geïnvesteerd worden, want Europa is al verder.”Naast Hansen leverde ook Natasha Valeeva, analyst F&A supply chains, een belangrijke bijdrage aan het onderzoek. Valeeva ziet dat Europese overheden en bedrijven nu al reageren op het Chinese beleid. “China heeft een push gegeven aan initiatieven in de recyclingindustrie en -sector.”Europese reacties op Chinese importrestrictiesIn Spanje is een platform opgericht waarbij alle bedrijven die actief zijn in de oud papier en kartonrecyclingsector – waaronder de grootste producenten van golfkartonverpakkingen – mogen aansluiten. Gezamenlijk definiëren en ontwikkelen zij nieuwe strategieën en projecten die het recyclingsysteem verder verbeteren. Niet alleen recyclebedrijven, maar ook papierverpakkingsbedrijven hebben belang bij hoge kwaliteit recycling omdat oud papier een belangrijke grondstof vormt voor de papierverpakkingssector.'De technologie bestaat al, maar zal nu  meer toepassingen krijgen'In Duitsland pleiten afvalmanagementorganisaties Bundesverband der Deutschen Entsorgungs-, Wasser- und Rohstoffwirtschaft (BDE), Bundesverband Sekundärrohstoffe und Entsorgung (bvse) en de Duitse koepelorganisatie voor de papierindustrie Verband Deutscher Papierfabriken (VDP) er gezamenlijk voor om de ongesorteerde inzameling van oud papier in Europa in de toekomst gescheiden in te zamelen.En het Nederlandse CVB Ecologistics heeft een Franse papiermolen, die gestopt was, overgenomen. Deze papiermolen is in staat is om moeilijk te recyclen soorten oud papier te verwerken, zoals melkkartons die vaak aan beide zijden zijn gecoat en ook folie bevatten.Tot eind vorig jaar werden dit soort gebruikte verpakkingen gemengd met ander oud papier en als bont papier naar China geëxporteerd. Door het beleid van China vreesde CVB Ecologistics dat het dit verpakkingsafval niet langer kwijt kon. De investering biedt een garantie voor een circulaire oplossing: door deze recyclingmethode krijgen oude verpakkingen opnieuw waarde als gebleekt en ongebleekt verpakkingspapier.Beleid als boost voor innovatiesVolgens Valeeva maakt het Chinese beleid ook investeringen in bestaande technologische mogelijkheden interessanter. Zo heeft WEPA Nederland B.V. een manier gevonden om plastic, aluminium en karton van drinkkartons te scheiden, waardoor het karton grondstof wordt voor hoge kwaliteit toiletpapier en het plastic voor bloempotjes. “Die technologie bestaat dus al, maar zal nu in Europa meer toepassingen krijgen.”Op die manier stimuleert het beleid van China dat innovaties die nu vooral op kleine schaal worden ingezet op grotere schaal worden toegepast, zowel binnen eigen land als in andere Europese landen. Volgens Valeeva versterkt China op die wijze indirect de ontwikkeling van technieken om van oud papier een restproduct van hoge kwaliteit te maken dat geschikt is voor hergebruik in zowel de lokale markt als voor export. “Wij verwachten dat er veel meer investeringen in dergelijke nieuwe technieken komen.”Lees ook: ‘Bedrijven in de lead voor een transitie naar een circulair voedselsysteem’Afbeeldingen: Adobe Stock