Marc Seijlhouwer 23 november 2020, 17:24

Energielabel voor grote schepen moet sector duurzamer maken

De internationale maritieme organisatie IMO wil een energielabel voor zware schepen, om deze vanaf 2026 groener te maken. Het label (van A tot E) moet helpen om zicht te krijgen op hoe vervuilend de industrie is. Schepen die drie jaar op rij laag scoren moeten verbeterd worden zodat de uitstoot van het schip daalt.

Containerschip bij haven

Dat maakte het IMO bekend in een persbericht afgelopen vrijdag. De plannen maken de duurzame ambities van de maritieme sector concreet, en zullen gevolgen hebben voor bestaande oceaantankers. Deze varen nu dikwijls op stookolie, een vervuilende brandstof. Omdat deze olie goedkoop is, gaat de sector er vooralsnog mee door.

De eisen voor nieuwe label worden de komende maanden vastgesteld en moeten in 2021 duidelijk zijn. Vanaf dat moment zullen de schepen beoordeeld worden, en vanaf 2026 zal een te lage rating gevolgen hebben.

Waterstof voor schepen

Schepen kunnen op meerdere manieren duurzamer worden. Overstappen op een andere brandstof kan veel uitmaken; sommige schepen kijken bijvoorbeeld naar vloeibaar gas (LNG) om de uitstoot omlaag te brengen. In de verdere toekomst is groene waterstof ook een optie die met relatief simpele aanpassingen aan schepen haalbaar is.

De scheepvaart is, net als de luchtvaart, grotendeels vrijgesteld van de klimaateisen van landen en continenten. Maar liefst 2,5 procent van de wereldwijde uitstoot is voor rekening van schepen. De grootste schepen dragen daar het meest aan bij, en deze schepen (met een laadvermogen van 5000 ton of meer) worden dus aangepakt met de nieuwe regeling.

Lees ook: Met kleine aanpassing kan scheepvaart overstappen op waterstof

Niet varen met slecht energielabel

Het energielabel werkt hetzelfde als het label voor woningen in Nederland. Het loopt van A tot E, en een schip dat drie jaar op rij een D of lager scoort moet aangepast worden om nog te mogen varen. Dat betekent dat veel schepen die nu rondvaren duurzamer moeten worden om na 2026 nog op zee te mogen.

Hoeveel impact het plan van IMO gaat hebben is nu lastig te zeggen. De IMO heeft als doel in in 2050 in ieder geval 50 procent minder CO2 uit te stoten dan in 2008. Dat is een uitdaging, want de vraag naar verscheping neemt toe. Als er niets zou gebeuren zou de uitstoot juist met 50 tot 250 procent stijgen tot 2050. Het energielabel-plan is een eerste stap om zo’n stijging te voorkomen. 

Lees ook: Japans zonnezeil maakt scheepvaart duurzamer

Beeld: Adobe Stock

Kan de Formule 1 in 2030 klimaatneutraal zijn?

De Formule 1 wil in 2030 een klimaatneutrale sport zijn. Coureurs als Lewis Hamilton en Sebastian Vettel spreken zich publiekelijk uit voor een milieuvriendelijkere autosport. Maar er is ook veel scepsis over de groene plannen van de Formule 1, die vooral bekend staat om zijn pijlsnelle, vervuilende en ronkende bolides. Viervoudig wereldkampioen Vettel staat vierkant achter de plannen die de FIA, de organisatie die de Formule 1 organiseert, om in 2030 klimaatneutraal te worden. “Naarmate je ouder wordt, leer je meer en meer. Vooral wanneer je kinderen krijgt, begin je steeds meer na te denken over de wereld die je achter zal laten en de wereld waarin zij zullen moeten opgroeien”, zei hij afgelopen week in een interview met Sky Sports. Eind 2019 liet de FIA weten dat zowel de races als de logistiek rond het rondreizende Formule 1-circus duurzamer moeten worden. Mercedes-rijder Lewis Hamilton, die onlangs voor de zevende keer wereldkampioen werd, laat zich al regelmatig horen om maatschappelijke kwesties als duurzaamheid en diversiteit onder de aandacht te brengen. Lees ook: Waterstofauto neemt het op tegen supercars op benzineHoe de Formule 1 precies klimaatneutraal moet worden is niet helemaal duidelijk. De FIA noemt zijn eigen plan ‘ambitieus, maar haalbaar’. De projecten om de koolstofuitstoot te verminderen zullen ‘onmiddellijk van start gaan’ om zo een ‘duurzamere’ sport te ontwikkelen, verklaarde de organisatie bij de presentatie van de ambities.Om de CO2-uitstoot te verminderen zal de Formule 1 overstappen op een efficiëntere logistiek, minder reizen en 100 procent duurzame kantoren, faciliteiten en fabrieken. Vanaf 2025 moeten ook alle grands prix duurzaam zijn. Er komt een verbod op het eenmalig gebruik van plastic en er wordt werk gemaakt vaan afvalrecycling. Fans worden gestimuleerd om op een ‘groene’ manier naar de races te komen. De vanwege corona afgeblazen Formule 1-wedstrijd op Zandvoort kwam in dit kader met een plan om bezoekers zoveel mogelijk met de fiets naar het circuit te laten komen, wat ook belangrijk zou zijn om niet urenlang in de file terecht te komen op de smalle toegangswegen naar het kustplaats.Innovatie voor de auto-industrieNaast de steun van Hamilton en Vettel voor de duurzaamheidsplannen, is er ook stevige kritiek. "Soms vraag ik me af welke idioot al deze onzin bedacht heeft,'' zei oud-coureur Olivier Panis eerder tegen RMC Sport. ''Eerlijk, soms zie ik het verschil niet meer tussen politiek correct zijn en daadwerkelijke groen en goed voor het milieu zijn. Als het echt je doel is om groen te zijn, doe dan geen Formule 1, dat is de beste oplossing.''Maar de Formule 1-adepten wijzen vooral op de innovaties en de technologische doorbraken die vanuit de racesport doorsijpelen naar de auto-industrie. ”Weinig mensen weten dat de huidige Formule 1 hybride-krachtbron de meest efficiënte motor ter wereld is, deze levert meer vermogen met minder brandstof en dus stoot deze minder CO2 uit dan welke auto dan ook”, zei Formule 1-CEO Chase Carey bij de presentatie van de plannen eind vorig jaar. ”Wij geloven dat de Formule 1 nog steeds een leider kan zijn in de auto-industrie en samen kan werken met de auto- en energiesector om ’s wereld eerste klimaatneutrale hybride verbrandingsmotor te ontwikkelen om CO2-uitstoot over de hele wereld te verminderen.”Lees ook: Waarom groeiende populariteit Formule E goed nieuws is voor bedrijvenVettel ziet vooral kansen in de ontwikkeling van nieuwe brandstoffen, zo vertelt hij in het gesprek met Sky Sports. “Het interessantste is volgens mij het voornemen om in de toekomst biobrandstoffen of synthetische brandstoffen te gebruiken. Dat kan echt een verschil maken. We hebben de technologie en de juiste mensen in huis om grote stappen te maken en progressie te boeken.”Hybride motorenOverstappen op een elektrische motor of een op waterstof zit er voorlopig niet in. De Formule 1 maakte eerder deze maand bekend ook voor de volgende generatie motoren een beroep te blijven doen op de hybride motoren. De duurzaamheidsinvesteringen concentreren zich vooral op investeringen in duurzame brandstof. Carey: "Omdat meer dan een miljard van de 1,1 miljard wagens ter wereld verbrandingsmotoren gebruiken, hebben we de kans om de toon aan te geven met technologie die de CO2-uitstoot wereldwijd kan doen afnemen."Red Bull, het team van de Nederlander Max Verstappen, heeft het 'No Bull'-programma aangekondigd. Het team wil de CO2-uitstoot voor komend seizoen (met 23 grands prix) met 5000 ton verminderen. Het gaat een samenwerking aan met Gold Standard, een onderneming die de CO2-uitstoot berekent en ook adviseert hoe de uitstoot gecompenseerd kan worden. Beeld: Morio/Wikimedia Commons