Bas Joosse 17 oktober 2018, 16:05

Friesland gaat voor elektrische treinen

Dieseltreinen moeten in 2025 uit de provincie Friesland verdwenen zijn. De treinen in de provincie moeten worden aangedreven met batterijen.

Rails treinsporen

Een aantal trajecten op het Nederlandse spoor is niet geëlektrificeerd. De treinen die hierop rijden, worden aangedreven door elektriciteit of maken nog gebruik van dieselmotoren.

Al het openbaar vervoer in de provincie moet vanaf 2025 uitstootvrij zijn. De omslag naar treinen op batterijen past in die visie. In de provincie zijn nu twee treintrajecten waar dieseltreinen rijden. “We zetten in op een batterijtreinen in 2025. Dit is een unieke ontwikkeling in Nederland”, zegt de Friese gedeputeerde Johannes Kramer.

Ombouw bespaart geld

Friesland verwacht € 66 mln kwijt te zijn aan de twee lijnen tussen Harlingen en Leeuwarden en Leeuwarden en Stavoren. Door de ombouw naar elektrische lijnen bespaart de provincie naar verwachting € 3,4 mln op jaarbasis aan brandstofkosten. “Provinciale Staten hebben ons in september vorig jaar verzocht om met een plan voor zero emission te komen. Dat heeft onze ambities versneld”, stelt Kramer.

Het afgelopen jaar onderzochten Friesland en vervoerder Arriva drie opties: treinen op batterijen laten rijden, op energie uit waterstof of het elektrificeren van de lijnen. Uit het onderzoek blijkt dat batterijen de goedkoopste optie bieden. Het elektrificeren van de lijnen is te duur.

Lees ook: Eerste treinen op waterstof rijden nu rond in Duitsland

Elektrische treinen

Voor vervoerder Arriva is het rijden met elektrische treinen niets nieuws. De vervoerder exploiteert sinds 2012 een aantal regionale lijnen in Overijssel. Daar worden al elektrische treinen ingezet. Arriva verzorgt het treinvervoer in het noorden van het land nog tot 2035.

Minder CO2

De treinen gaan rijden op zonne-energie die lokaal opgewekt wordt. De provincie verwacht jaarlijks 5,8 miljoen kilo CO2 per jaar te besparen. Dit staat gelijk aan de uitstoot van 1.100 dieselauto’s.

Batterijen

De treinen worden bij de begin- en eindstations opgeladen via een bovenleiding met de zonnestroom. De energie wordt opgeslagen in batterijen die snel op te laden zijn. Op het resterende traject haalt de trein de energie uit de batterijen.

Bron: Provincie Friesland. Foto: Adobe Stock

Virtuele energiecentrale brengt energienetwerk weer in balans

De virtuele energiecentrale bestaat uit een netwerk van assets: batterijen, noodstroomsystemen, boilers en warmtepompen die flexibel kunnen worden ingezet om de balanshandhaving op het energienetwerk weer te herstellen.  Hierbij gaat het om vermogens van minimaal 1 megawatt die snel ingezet kunnen worden om balansverstoringen op te vangen, van enkele seconden tot een kwartier.Voor een stabiel stroomnet moet het aanbod van elektriciteit exact overeenkomen met de vraag. Een kleine verstoring zorgde er in maart van dit jaar voor dat in heel Europa digitale klokken een paar minuten achterliepen. Als het aanbod anders is dan de vraag, kan netbeheerder Tennet dit corrigeren door een beroep te doen op de externe vermogens.KoppelingTennet heeft in totaal ongeveer 100 megawatt aan primair reservevermogen nodig, dat altijd beschikbaar moet zijn en binnen seconden al dient te reageren. De assets uit de virtuele energiecentrale zijn individueel te klein om in te zetten, maar door ze te koppelen, kunnen ze wel gebruikt worden.Lees ook: Engie voegt pompen, auto’s en batterijen samen in virtuele energiecentraleFlintOm het potentieel van de verschillende energiebronnen te benutten, ontwikkelde Engie een eigen platform: Flexibility Integration (Flint). Flint draait sinds deze week mee in de pool van assets die het primaire reservevermogen kunnen aanvullen als het nodig is. Om mee te mogen draaien in die pool moet het vermogen minimaal 1 megawatt zijn en moet de capaciteit voor minimaal een week gegarandeerd zijn. Flint biedt een totaal vermogen van 3 megawatt en bestaat uit tien assets.Voordelen voor bedrijvenVoor bedrijven biedt Flint een aantal voordelen. Zo wordt het risico om energie aan te bieden voor primaire reserve, kleiner. Als een aangeboden energiebron wegvalt, kan dat leiden tot boetes. Door de verschillende middelen in een pool te combineren kunnen ze elkaar aanvullen en elkaar compenseren als er één middel wegvalt. De kans op een boete wordt hierdoor verkleind. Juist dat boeterisico was volgens Engie vaak een drempel voor bedrijven om hun energiebronnen aan te bieden voor de primaire reserve.Bron: Engie. Foto: Shutterstock