Sebastian Maks
08 oktober 2024, 15:00

Groningen slaat de handen ineen voor lokale productie van waterstofvliegtuigen

Goed nieuws uit luchtvaartland: mogelijk gaan er in Groningen waterstofvliegtuigen van de band rollen. Verschillende partijen zetten hun handtekening onder een intentieverklaring om een assemblagefabriek te bouwen op Groningen Eelde Airport. Daar kunnen nieuwe waterstofvliegtuigen van Fokker Next Gen in elkaar worden gesleuteld.

Getty Images 2173434961 Verschillende partijen spraken af onderzoek te doen naar de ontwikkeling van een assemblagefabriek voor waterstofvliegtuigen in Groningen. | Credits: Getty Images

Nee, een garantie is het niet. Maar de intentie is er wel. Onder meer de provincies Groningen, Drenthe en Friesland, de NOM (een regionale ontwikkelingsmaatschappij), de Rijksuniversiteit Groningen en Groningen Eelde Airport sloten onlangs de handen ineen om onderzoek te doen naar een mogelijke assemblagefabriek voor waterstofvliegtuigen op de Groningse luchthaven. Waterstofvliegtuigen van Fokker Next Gen om precies te zijn – een opvolger van het lang failliete Fokker-concern dat zich richt op de ontwikkeling van toekomstbestendige vliegtuigen. Bovendien gaan de betrokken partijen kijken naar het vestigen van Fokker Next Gens hoofdkantoor in het noorden van Nederland. Ze azen hiermee op lokale werkgelegenheid, wetenschappelijke vooruitgang en innovatie in de luchtvaartsector.

Assemblagefabriek

Indien de fabriek er daadwerkelijk komt, zal de productie van Fokkers waterstofvliegtuigen als volgt verlopen: Fokker Next Gen maakt de onderdelen in Letland, vervoert die per schip naar de Groningse Eemshaven en transporteert ze daarna over de weg naar Eelde. In de te bouwen assemblagefabriek worden de onderdelen in elkaar gezet.

2.500 kilometer?

Om wat voor vliegtuigen het precies gaat en wanneer de bouw van de fabriek moet beginnen, is niet bekend gemaakt. Wel bracht Fokker Next Gen vorig jaar naar buiten dat het bedrijf werkt aan een waterstofvariant van de bestaande Fokker 100, met een passagiersaantal van honderd en een bereik van ongeveer 2.500 kilometer. Inmiddels is gekozen voor een ander vliegtuigtype (een Boeing 777), aangezien het ombouwen van een Fokker 100 te gecompliceerd bleek. De testvlucht is voorzien voor het jaar 2027, de commerciële uitrol voor 2035. Ook maakte Fokker bekend airBaltic bij het project te betrekken. De Letse luchtvaartmaatschappij gaat helpen bij het ontwerp en de ontwikkeling van de waterstofvliegtuigen.

Waterstofvliegtuigen

Het verduurzamen van de luchtvaart verloopt vooralsnog relatief langzaam. Dat komt omdat vliegtuigen, anders dan auto’s, moeilijk te elektrificeren zijn. Voornamelijk het gewicht van batterijen is een luis in de pels van vliegtuigbouwers. Innovaties zijn er zeker, maar laten lang op zich wachten. Daarom kijken ontwikkelaars ook naar vliegtuigen op waterstof. Naast Fokker Next Gen is ook Airbus
bezig met een waterstoftoestel voor ongeveer honderd personen, maar dan met een bereik van zo’n 1.600 kilometer. En ook op kleinere schaal poppen steeds meer initiatieven op, waaronder propellervliegtuigen van het Duitse H2fly
en het Britse ZeroAvia. Hierbij gaat het om vliegtuigen voor hooguit enkele tientallen passagiers.

Lees ook:

Wel minder vlees, niet minder smaak: ‘Mensen merken het niet’

Ze begon het snackmerk SNX. “De focus ligt op gezondheid. Hoe kun je populaire snacks gezonder maken zonder in te leveren op smaak? Die vraag stelde ik aan voedingsdeskundigen, chef-koks en andere kenners.” Naast gezondere was er ook de wens om duurzamere snacks te produceren. “Het idee was om mensen minder vlees te laten eten zonder dat ze daar de nadelen van ondervinden. Inmiddels kan ik zeggen dat dat gelukt is.” Hybride gehakt(ballen) en burgers Rijn ontwikkelde gehakt, gehaktballen en hamburgers die voor minder dan de helft uit vlees bestaan. “Het aandeel vlees is minder dan 50 procent. Een nog lager percentage zou ten koste gaan van de smaak en structuur. Dat wil ik niet. Mijn uitgangspunt is juist dat hybride producten zo min mogelijk afwijken van pure vleesproducten en net zo lekker moeten zijn. In de toekomst willen we dit percentage nog verder naar beneden brengen, mits de smaak op peil blijft.” Het productieproces van hybride vlees is complexer dan dat van conventioneel vlees, vindt ze. “Het combineren van dierlijke en plantaardige ingrediënten is lastig. Het is dan verleidelijk om E-nummers en poeders toe te voegen, maar dat gaat ten koste van het gezondheidsaspect. Ik wil wegblijven van toegevoegde vetten, smaakstoffen en andere kunstmatige additieven. Het was een lange zoektocht om de juiste structuur te krijgen zonder onnodige aanvullingen. Uiteindelijk hebben we plantaardige vezels en proteïnen gebruikt om de binding goed te krijgen.” Sport- en bedrijfskantines De hybride producten worden inmiddels verkocht bij de voetbalclub FC Utrecht. Ook worden ze geserveerd in de bedrijfsrestaurants van Rabobank. “We werken samen met diverse bistro’s en golfbanen, maar bijvoorbeeld ook met een speelparadijs in Maastricht. Het plan is om naar de retail te gaan. Nu verkopen we direct aan consumenten via de webshop, maar er lopen gesprekken met Ahold en Plus. Liggen we daar, dan wordt de afzetmarkt flink vergroot.” Opschalen Die opschaling kan de start-up best aan, zegt Rijn. “Ik wilde het vanaf het begin af aan goed aanpakken en heb meteen gezocht naar een grote producent die, als het moest, meer kon leveren. Ik hoop met de producten een inspiratie te zijn voor de gevestigde snackmerken. Het kan gezonder en duurzamer. En nee, dat hoeft niet ten koste te gaan van de smaak en de marge. Dat wil ik laten zien. Ik hoop dat grote producenten dat opmerken en daar wat mee doen.” Lees ook: Vegetarische hamburgers zijn ook hamburgers, oordeelt Europees HofAnders boeren: zeewier kweken tussen windmolens op de NoordzeeThe Good Spice verkoopt eerlijke, kwalitatieve specerijen: ‘Ik dacht: waarom doet nog niemand dit?!’