Sanne Bode 09 september 2020, 09:58

Hoogleraar Maarten Steinbuch voorspelt een snelle verschuiving naar elektrisch rijden

Binnen nu en tien jaar verwacht Maarten Steinbuch, hoogleraar aan de Technische Universiteit Eindhoven, een snelle verschuiving naar elektrisch vervoer in de breedste zin van het woord. De elektrische auto en fiets zijn er al, maar ook elektrische scooters, stepjes, driewielers en bakfietsen zijn in opmars. “Het wordt allemaal kleiner en elektrisch aangedreven zodat je in de stad mobieler bent en minder parkeerplek nodig hebt.”

Elektrische autos ups in amsterdam 3

Hoogleraar Maarten Steinbuch verwacht dat het over tien jaar raar is als iemand overweegt om een diesel of benzine personenauto aan te schaffen. “Die zijn op de tweedehandsmarkt dan niet veel meer waard.” Hij vindt het spijtig dat er voorlopig nog geen sloopregeling komt voor oude auto’s. “De overheid zou eigenlijk een premie moeten geven van zeg 2.000 euro als je je oude auto inlevert. Op die manier kun je de aanschaf van elektrische auto’s verder stimuleren.”

Naast het personenvervoer verwacht Steinbuch dat ook het vrachtvervoer verder elektrificeert. "Maar daar gaan ook andere vormen een rol spelen zoals waterstof en milieuvriendelijkere varianten op benzine", aldus de hoogleraar.

Noorwegen

Noorwegen is koploper op het gebied van elektrisch rijden. “Daar bestaat de verkoop van auto’s nu al voor 50 procent uit elektrische batterij auto’s, dat is hier ongeveer 13 procent.” Vanaf 2025 doet het land (nieuwe) fossiele auto’s volledig in de ban, in tegenstelling tot de Nederlandse regering dat voorlopig nog geen verbod heeft ingesteld. “De regering heeft gezegd dat het de verwachting is dat we in 2030 helemaal over zijn op elektrisch personenvervoer, maar niet dat de verkoop van nieuwe fossiele auto’s verboden wordt.”

Waterstofauto

Steinbuch verwacht minder van waterstof voor personenvervoer omdat dit te duur blijft. Hiervoor noemt hij meerdere redenen. “De literprijs van waterstof zal altijd meer blijven dan van elektriciteit omdat je in feite drie keer zoveel elektriciteit nodig hebt om dezelfde hoeveelheid energetische waterstof te maken. De waterstofprijs blijft daarom altijd meer per gerede kilometer dan bij elektrisch rijden.” Ook de onderhoudskosten zijn volgens de hoogleraar hoger bij een waterstofauto. “Je hebt een klein chemisch fabriekje in je auto, dat vergt meer onderhoud.”

"Benut waterstof alleen voor de industriële vraag naar energie"

De elektrische auto krijgt nu een flinke impuls vanwege de lage bijtelling, waardoor meer mensen er één aanschaffen. “Dat zie ik niet zo snel gebeuren bij de waterstofauto. Bovendien moet je drie keer zoveel windparken neerzetten om waterstof te maken, dat is zonde. Daarom is waterstof voor personenauto’s een onzinnig idee wat mij betreft.”

Kansen voor waterstof

Ook voor vliegtuigen verwacht Steinbuch de komende jaren meer van de elektrische batterij dan van waterstof. “Als we kijken naar de energiedichtheid van waterstof, dan is dat zelfs voor vliegtuigen een probleem omdat waterstoftanks qua volume heel wat plek innemen.” Voor zwaar transport biedt waterstof wellicht in de toekomst wel uitkomst, maar ook daar zijn batterijen volgens de hoogleraar een goede oplossing. “Ik zou waterstof echt beschermen en alleen benutten voor de industriële vraag naar energie.”

Hij vervolgt: “De industrie gebruikt veel energie, ongeveer een kwart. Denk aan de zware industrie zoals hoogovens, maar ook aluminium en kunstmestfabrieken. Waterstof als opslagmedium voor verschillende seizoenen is met name cruciaal. Als we duurzame energie als waterstof willen produceren, laten we het dan gebruiken om de industrie te voorzien. Niet voor iets waarvoor al een alternatief voorhanden is, zoals bij mobiliteit."

Meer lezen: De beste elektrische auto’s van dit moment

Beeld: Technische Universiteit Eindhoven / Adobe Stock. 

Waterstof moet aardgas binnen vier jaar vervangen in Alkmaar

‘De Groene Walvis’ krijgt 225.000 euro om de haalbaarheid van een waterstofdorp te onderzoeken. Netbeheerder Liander doet ook mee aan het project, en kijkt of de pijpleidingen aangepast kunnen worden voor waterstof. Ook onderzoeken de betrokkenen of er genoeg duurzame stroom beschikbaar is voor waterstofproductie en hoeveel een waterstoffabriek gaat kosten.Warmtenet is geen optieDe coöperatie wil vaart zetten achter het project: in 2024 moeten huizen met waterstof verwarmd worden. Het gaat in totaal om 2.200 woningen. Het is lastig om deze huizen te verduurzamen; ze zitten vaak in een oude dorpskern met een uniek uiterlijk, dus vergaande verbouwing en isolatie zou afbreuk doen aan het aangezicht van de stadsdelen. Ook is dat erg duur. Een warmtenet is ook geen optie; de warmteproducerende bedrijven uit Alkmaar liggen te ver van de dorpen, die omringd zijn door weilanden. Warmte over lange afstand transporteren is daarom uitgesloten.Lees ook: Waterstofproject in Hoogeveen start dit jaarNu gebruiken de huizen gas, wat per jaar 4 tot 6 miljoen euro kost en voor bijna een miljoen kilo CO2 oplevert. Door over te stappen op groene waterstof daalt de uitstoot naar nul en is het dorp in één keer toekomstbestendig, zonder dat bewoners geld in hun eigen huis hoeven te investeren. “Uiteindelijk moet het waterstof even duur of zelfs goedkoper worden dan aardgas”, vertelt Wim Heine, voorzitter van Energie Coöperatie Graft-De Rijp aan de telefoon.Betaalbare waterstof voor 2200 huizenVoor het zover is moet er nog een hoop gebeuren. Toch denkt Heine dat het mogelijk is om betaalbare groene waterstof te maken om huizen te verwarmen. “De projecten die nu al bestaan in Nederland leveren aan maximaal 100 huizen. Dat maakt het duur, en die projecten moeten continu aan het subsidieinfuus. Wij willen waterstof voor 2.200 gebouwen. Door die schaalgrootte en grotere efficiency ontstaat er een businesscase.”Heine zegt dat voor het project twee tot drie grote elektrolyzers (waterstoffabrieken) nodig zijn, die samen vijf miljoen kuub waterstof produceren. “De vraag naar zulke apparaten stijgt de laatste tijd. Wij hopen dat de kosten daarmee ook dalen, dat is belangrijk voor de haalbaarheid van het project.”Voorbeeld voor NederlandAls het Graft-De Rijp lukt, dan kan dat een voorbeeld zijn voor de rest van Nederland. Er zijn namelijk een heleboel plekken waar isolatie van huizen onpraktisch is en er geen warmtenetten mogelijk zijn. Dan kan waterstof helpen, en als het op grote schaal betaalbaar blijkt staat overheden én netbeheerders niets in de weg om de plannen van de Alkmaarse dorpen ook elders toe te passen.Lees ook: De potentie van waterstof voor woningverwarmingBron: Gemeente Alkmaar | Beeld: Gemeente Alkmaar