Roy op het Veld
Roy op het Veld
23 november 2020, 14:00

Kan de Formule 1 in 2030 klimaatneutraal zijn?

Max verstappen malaysian gp formule 1

De Formule 1 wil in 2030 een klimaatneutrale sport zijn. Coureurs als Lewis Hamilton en Sebastian Vettel spreken zich publiekelijk uit voor een milieuvriendelijkere autosport. Maar er is ook veel scepsis over de groene plannen van de Formule 1, die vooral bekend staat om zijn pijlsnelle, vervuilende en ronkende bolides. 

Viervoudig wereldkampioen Vettel staat vierkant achter de plannen die de FIA, de organisatie die de Formule 1 organiseert, om in 2030 klimaatneutraal te worden. “Naarmate je ouder wordt, leer je meer en meer. Vooral wanneer je kinderen krijgt, begin je steeds meer na te denken over de wereld die je achter zal laten en de wereld waarin zij zullen moeten opgroeien”, zei hij afgelopen week in een interview met Sky Sports. 

Eind 2019 liet de FIA weten dat zowel de races als de logistiek rond het rondreizende Formule 1-circus duurzamer moeten worden. Mercedes-rijder Lewis Hamilton, die onlangs voor de zevende keer wereldkampioen werd, laat zich al regelmatig horen om maatschappelijke kwesties als duurzaamheid en diversiteit onder de aandacht te brengen. 

Lees ook: Waterstofauto neemt het op tegen supercars op benzine

Hoe de Formule 1 precies klimaatneutraal moet worden is niet helemaal duidelijk. De FIA noemt zijn eigen plan ‘ambitieus, maar haalbaar’. De projecten om de koolstofuitstoot te verminderen zullen ‘onmiddellijk van start gaan’ om zo een ‘duurzamere’ sport te ontwikkelen, verklaarde de organisatie bij de presentatie van de ambities.

Om de CO2-uitstoot te verminderen zal de Formule 1 overstappen op een efficiëntere logistiek, minder reizen en 100 procent duurzame kantoren, faciliteiten en fabrieken. Vanaf 2025 moeten ook alle grands prix duurzaam zijn. Er komt een verbod op het eenmalig gebruik van plastic en er wordt werk gemaakt vaan afvalrecycling. Fans worden gestimuleerd om op een ‘groene’ manier naar de races te komen. De vanwege corona afgeblazen Formule 1-wedstrijd op Zandvoort kwam in dit kader met een plan om bezoekers zoveel mogelijk met de fiets naar het circuit te laten komen, wat ook belangrijk zou zijn om niet urenlang in de file terecht te komen op de smalle toegangswegen naar het kustplaats.

Innovatie voor de auto-industrie

Naast de steun van Hamilton en Vettel voor de duurzaamheidsplannen, is er ook stevige kritiek. "Soms vraag ik me af welke idioot al deze onzin bedacht heeft,'' zei oud-coureur Olivier Panis eerder tegen RMC Sport. ''Eerlijk, soms zie ik het verschil niet meer tussen politiek correct zijn en daadwerkelijke groen en goed voor het milieu zijn. Als het echt je doel is om groen te zijn, doe dan geen Formule 1, dat is de beste oplossing.''

Maar de Formule 1-adepten wijzen vooral op de innovaties en de technologische doorbraken die vanuit de racesport doorsijpelen naar de auto-industrie. ”Weinig mensen weten dat de huidige Formule 1 hybride-krachtbron de meest efficiënte motor ter wereld is, deze levert meer vermogen met minder brandstof en dus stoot deze minder CO2 uit dan welke auto dan ook”, zei Formule 1-CEO Chase Carey bij de presentatie van de plannen eind vorig jaar. ”Wij geloven dat de Formule 1 nog steeds een leider kan zijn in de auto-industrie en samen kan werken met de auto- en energiesector om ’s wereld eerste klimaatneutrale hybride verbrandingsmotor te ontwikkelen om CO2-uitstoot over de hele wereld te verminderen.”

Lees ook: Waarom groeiende populariteit Formule E goed nieuws is voor bedrijven

Vettel ziet vooral kansen in de ontwikkeling van nieuwe brandstoffen, zo vertelt hij in het gesprek met Sky Sports. “Het interessantste is volgens mij het voornemen om in de toekomst biobrandstoffen of synthetische brandstoffen te gebruiken. Dat kan echt een verschil maken. We hebben de technologie en de juiste mensen in huis om grote stappen te maken en progressie te boeken.”

Hybride motoren

Overstappen op een elektrische motor of een op waterstof zit er voorlopig niet in. De Formule 1 maakte eerder deze maand bekend ook voor de volgende generatie motoren een beroep te blijven doen op de hybride motoren. De duurzaamheidsinvesteringen concentreren zich vooral op investeringen in duurzame brandstof. Carey: "Omdat meer dan een miljard van de 1,1 miljard wagens ter wereld verbrandingsmotoren gebruiken, hebben we de kans om de toon aan te geven met technologie die de CO2-uitstoot wereldwijd kan doen afnemen."

Red Bull, het team van de Nederlander Max Verstappen, heeft het 'No Bull'-programma aangekondigd. Het team wil de CO2-uitstoot voor komend seizoen (met 23 grands prix) met 5000 ton verminderen. Het gaat een samenwerking aan met Gold Standard, een onderneming die de CO2-uitstoot berekent en ook adviseert hoe de uitstoot gecompenseerd kan worden.

Beeld: Morio/Wikimedia Commons

Glokaal leiderschap kan Trump en Biden helpen

Eerst even wat niet helpt, want dat maakt veel duidelijk. Wat niet helpt is doen alsof maatschappelijke vraagstukken als migratie, klimaatverandering en economische ongelijkheid op zichzelf staan. Wat ook niet helpt zijn wetenschappers die angstvallig hun eigen discipline strak begrenzen. Die weigeren te zoeken naar samenhang en liever blijven navelstaren.Wie echt zoekt naar oplossingen voor de verdeeldheid in Amerika, met grote gevolgen voor de hele wereld, moet diep durven graven en over alle denkbare grenzen heen kunnen kijken. Durven erkennen dat de economische ongelijkheid in Amerika ook te maken heeft met klimaatverandering en dat oplossingen alleen met inzet van een combinatie van alle kennis verkregen kunnen worden.Milde ergernisEen milde ergernis overviel me af en toe tijdens de presentatie van het BNR economenpanel, als een econoom na een gloedvol betoog het antwoord op de vraag daarna schuldig moest blijven: "Dat weet ik niet. Ik ben econoom, ik weet niets van politiek of klimaat." Waardoor het betoog toch inkromp tot een ideetje dat nooit verder zou reiken dan de tekentafel.Een grotere ergernis kreeg ik na lezing van een column van Ronald Plasterk in De Telegraaf, moleculair bioloog en ooit actief lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Hij gooide alle grenzen op slot in een beschouwing over het klimaat: "Klimaat is een bètaprobleem dat door bèta's moet worden opgelost. Het is helaas in handen van alfa's gevallen die een andere agenda hebben dan het oplossen van het technisch probleem." Klinkt wat armoedig, uit de pen van iemand die als oud-minister ook nog bestuurlijke ervaring heeft.Latour zet ons wél op het goede spoorDe Franse filosoof, socioloog en antropoloog Bruno Latour zet ons wél op het goede spoor. In zijn essay 'Waar kunnen we landen?" stelt hij dat globalisering en oprukkende ongelijkheid hand in hand gaan met het ontkennen van klimaatverandering. Zowel de neoliberale globalisten, voor het gemak de Biden-stemmers, als de groep met hang naar het lokale, naar het patriottisme, voor het gemak de Trump-stemmers, ontkennen dat onze manier van omgaan met de aarde niet houdbaar is. Latour is intussen ook in Nederland ontdekt en in mooie interviews in de Volkskrant, Trouw en het Financieele Dagblad zette hij uiteen dat het beide groepen aan een gemeenschappelijk referentiekader ontbreekt. Om de afstand te overbruggen roept hij de leiders van deze tijd op een nieuwe politiek te ontwikkelen die de aarde centraal stelt.In zijn essay blijft Latour nog onduidelijk over hoe hij dat precies voor ogen ziet, maar in het FD wijst hij verrukt naar een Nederlands fenomeen, de waterschappen, die als taak hebben de natuurlijke omgeving te beheren. "Zo'n vorm van zorg voor de omgeving, en van politieke macht, is een mooi alternatief voor de sprookjes van de globalisering en het nationalisme."Het tandem Latour-RotmansHet sluit naadloos aan bij ideeën van hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans die zich concentreerde op de voedseltransitie, om de kloof globaal-lokaal te slechten. Rotmans sprak over De Betuwe als fruitmotor en de Rotterdamse regio als voorbeeld van circulair systeem van voedsel verbouwen. In een vloeiende beweging zet hij daarna in op het idee van een Europa van de regio's. Dat is voor hem de transitie van Globalisering naar Glokalisering. Het tandem Latour-Rotmans wijst ons de weg naar een glokale toekomst.Beluister ook de Green Leaders-interview van Paul van Liempt met Buurtboer-oprichter Caroline van der Lande