Chris Thijssen 26 februari 2016, 09:10

Kees Noorman: “Als we niet innoveren, dan overkomt het ons”

Het Havenbedrijf Amsterdam bevindt zich in een transitie naar nieuwe, duurzamere activiteiten. Investeren in innovatie is hierbij van belang, stelt Kees Noorman, directeur van ondernemersvereniging Oram, bij DuurzaamBV Radio.

116789 000 3

Oram is de grootste ondernemersvereniging in regio Amsterdam en brancheorganisatie voor de Amsterdamse haven en industrie. “Onze missie is om het vestigingsklimaat in Amsterdam op korte, maar ook op lange termijn goed te houden”, zegt directeur Kees Noorman in een uitzending van DuurzaamBV Radio. “Op welke wijze kunnen we de stad competitief laten blijven met andere regio’s in de wereld?”

Volgens Noorman is, naast bereikbaarheid en de arbeidsmarkt, ook duurzaamheid hierbij een steeds belangrijker thema.

Zo vinden er in de Amsterdamse haven verschillende initiatieven plaats om het gebied te verduurzamen. De Amsterdamse haven is de vierde grootste haven ter wereld, na Rotterdam, Antwerpen en Hamburg. Volgens Noorman zitten de bedrijven in het havengebied momenteel in een transitiefase.

"Als je je ogen sluit voor innovatie, dan komt je einde sneller dan je denkt"

“De vraag is, hoe kunnen we ons transformeren naar andersoortige activiteiten?”, zegt de directeur. “Het is voornamelijk hard nadenken over hoe de toekomst eruit ziet.” Volgens hem is de circulaire economie een interessant thema voor het Havenbedrijf Amsterdam, omdat dat gaat over het terughalen van ladingstromen. De vraag is echter of er zulke grote stromen zijn.

“We richten ons nu dus veel meer op herindustrialisatie en toegevoegde waarde van het havenindustrieel complex”, zegt Noorman. Dat betekent volgens hem dat de haven een ander meetinstrument toepast om bedrijven toe te laten in het industrieel gebied. “Je kijkt steeds meer naar: wat voegt het bedrijf toe aan de arbeidsmarkt, wat voegt het toe aan innovatie, wat voeg het toe aan de kwaliteit van de leefomgeving?”

Partijen verbinden

Volgens de directeur is er voor Oram een grote rol weggelegd als verbinder. “Wat je vaak ziet is dat grote bedrijven innovaties niet meer in huis kunnen ontwikkelen”, zegt Noorman. “Die kopen dat in, of ontwikkelen dit via joint ventures buiten hun eigen organisatie. Daarvoor proberen we zoveel mogelijk partijen te verbinden om met elkaar tot nieuwe ideeën te komen.”

De directeur stelt dat de wetgeving hierbij soms in de weg staat. “De wetgeving sleept in veel gevallen achter de innovatie aan.” Dat geldt volgens de directeur voor wetgeving met betrekking tot grondstoffen en afval, maar ook voor andere takken. “Als je kijkt naar de hele innovatie op het gebied van de Airbnb’s en de Uber’s, daar zie je eigenlijk al iets wat concreet, realistisch en economisch haalbaar is, maar waar wetgeving nog achterloopt.”

Kleinschalig en flexibel

Dat heeft ook te maken met de invloed van grote bedrijven, die steeds meer druk voelen van innovatieve, nieuwe bedrijven, stelt Noorman. “Ik ben er zo langzamerhand wel van overtuigd dat als je je ogen sluit voor die innovatie, dat je einde sneller komt dan je denkt. We moeten investeren, want als we het zelf niet doen, dan overkomt het ons."

Noorman ziet dan ook kansen voor bedrijven die kleinschalig en flexibel zijn. “Er is geen obstakel voor verduurzaming, behalve als je de wens hebt om nog steeds zo groot te zijn als dat je nu bent”, zegt de directeur. “Als je de schaal wilt vasthouden, zal de innovatie niet snel komen, maar als je accepteert dat je eerst terug stapt om daarna misschien te groeien, dan is de innovatie beter haalbaar.”

Transitie naar duurzame energie

Als belangrijkste transitie voor Amsterdam noemt Noorman de energietransitie, die volgens hem te maken heeft met de stad zelf, het consumptiegedrag, maar ook met het afstand nemen van fossiele brandstoffen en overstappen naar een hernieuwbare economie. "Dat heeft directe gevolgen voor de wijze waarop men in de stad reist, verblijft en de wijze waarop men energie consumeert.”

De huidige lage prijzen van grondstoffen, zoals olie, zetten volgens Noorman echter een rem op de productie van duurzame energie. “De stijging van kosten en prijzen zal ertoe leiden dat mensen hun gedrag veranderen. Anders niet.”

Eindhovense zorgspin-off maakt nauwkeurige operatierobots

Het Maastricht Universitair Medisch Centrum (UMC+) heeft samen met de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) de spin-off Microsure opgericht. In januari van dit jaar ontving Microsure een lening van € 250.000 van technologiestichting STW voor de start van de onderneming. Microsure maakt operatierobots die chirurgische ingrepen met uiterste precisie kunnen uitvoeren.Deze operatierobots zijn vooral geschikt voor reconstructieve chirurgie. Daarbij haalt de robot weefsel uit een bepaald lichaamsdeel weg om vervolgens een ander lichaamsdeel met het weefsel te herstellen.Operaties waarbij chirurgen bloedvaten en zenuwbanen moeten hechten aan nieuw weefsel zijn zo precies dat slechts een klein deel van de chirurgen deze ingrepen kan uitvoeren. Dit komt omdat de hand van de chirurg beperkt is in precisie van bewegen, stelt Microsure.Complexe ingrepenVolgens het bedrijf maakt de robot chirurgische ingrepen nauwkeuriger en gemakkelijker. De operatierobot wordt door de chirurg aangestuurd via twee joysticks. Vervolgens voert de robot de handbewegingen van de chirurg ‘verkleind’ uit. Hierdoor is de robot volgens de spin-off tot vijf keer nauwkeuriger. Daarnaast filtert de robot alle trillingen van mensenhanden, wat bijdraagt aan de precisie.“Doordat de precisie van de chirurg zo ondersteund wordt, kunnen er mogelijk zelfs operaties gedaan worden die tot nu toe nog niet mogelijk waren”, zegt Raimondo Cau, chief technology officer van het bedrijf. LymfoedeemDe spin-off richt zich in eerste instantie op het aanpakken van lymfoedeem bij onder meer borstkankerpatiënten. Hierbij leidt een opeenhoping van eiwitten en vocht in het lichaamsweefsel tot zwelling en beperkingen in beweging. Daarnaast moet de operatierobot ingrepen op het gebied van urologie, vaatchirurgie, plastische chirurgie en neurologie mogelijk maken.Microsure zegt dat Maastricht UMC+ het eerste exemplaar van de operatierobot binnen twee jaar in gebruik neemt. Het medisch centrum gaat dan stapsgewijs aantonen dat het apparaat geschikt is voor ingrepen bij mensen.Bron: TU/e | Foto: Hoofdafbeelding: Phalinn Ooi, Creative Commons, In tekst-afbeelding: Bart van Overbeeke via TU/e (Cropped by DuurzaamBedrijfsleven)